کتاب روزه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 769

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب روزه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ صَوْمِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم قَالَ كَانَ يَصُومُ مِنَ الشَّهْرِ حَتَّى نَرَى أَنَّهُ لاَ يُرِيدُ أَنْ يُفْطِرَ مِنْهُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَرَى أَنَّهُ لاَ يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ مِنْهُ شَيْئًا وَكُنْتَ لاَ تَشَاءُ أَنْ تَرَاهُ مِنَ اللَّيْلِ مُصَلِّيًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ مُصَلِّيًا وَلاَ نَائِمًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ نَائِمًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

علی بن حجر برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن جعفر برای ما حدیث کرد، از حمید، از انس بن مالک که از او درباره روزه پیامبر ﷺ پرسیده شد. او گفت:

«ایشان ﷺ گاهی چنان در ماه روزه می‌گرفتند که گمان می‌کردیم دیگر در آن ماه افطار نخواهند کرد، و گاهی چنان افطار می‌کردند (روزه نمی‌گرفتند) که گمان می‌کردیم دیگر در آن ماه هیچ روزه‌ای نخواهند گرفت. و اگر شب‌هنگام می‌خواستی ایشان را در حال نماز ببینی، قطعاً ایشان را در حال نماز می‌دیدی، و اگر می‌خواستی ایشان را در حال خواب ببینی، قطعاً ایشان را در حال خواب می‌دیدی.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ روزه‌داری را با استراحت در تناوب قرار می‌داد و در عبادت خود تعادل را رعایت می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
روزه

از سپیده‌دم تا غروب، از خوردن و آشامیدن و کارهایی که روزه را باطل می‌کنند خودداری کردن.

نماز شب

نماز مستحبی که پس از نماز واجب عشا و پیش از سپیده‌دم خوانده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که پیامبر ﷺ روزه‌های مستحبی خود را به تناوب انجام می‌داد و در هر ماه از یک الگوی ثابت پیروی نمی‌کرد. عبادت ایشان هم نماز و هم استراحت را دربرمی‌گرفت؛ بنابراین، این توصیف به فرسودگیِ پیوسته نمی‌آموزد، بلکه بر شیوه‌ای متعادل دلالت دارد. عبادت مستحبی در مرتبه‌ای پایین‌تر از واجبات است و نباید موجب آسیب یا کوتاهی در ادای حقوق دیگران شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای روزهٔ مستحبی، برنامه‌ای انتخاب کنید که بتوانید در درازمدت ادامه دهید و در عین حال از واجبات غافل نشوید.
  2. در کنار نماز، برای خواب، بازیابی نیرو و حقوق خانواده نیز وقت کافی بگذارید.
  3. عبادت خود را تنها با کمیت نسنجید؛ پایداری و تعادل را نیز در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.