کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 77

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى، - كُوفِيٌّ - وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلاَئِيُّ، عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالاَنِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ الْوُضُوءَ لاَ يَجِبُ إِلاَّ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏

ترجمه

اسماعیل بن موسی — کوفی — و هناد و محمد بن عبید محاربی با یک مضمون برای ما حدیث کردند، گفتند: عبدالسلام بن حرب ملائی برای ما حدیث کرد، از ابوخالد دالانی، از قتاده، از ابوالعالیه، از ابن عباس رضی الله عنه که او پیامبر ﷺ را دید در حالی که در سجده خوابیده بود تا اینکه خروپف کرد یا صدای نفس کشیدن شنیده شد، سپس برخاست تا نماز بخواند. پس گفتم:

«ای رسول خدا! شما خوابیده بودید.» فرمود: «وضو تنها بر کسی واجب است که به پهلو خوابیده باشد، زیرا وقتی دراز می‌کشد، مفاصلش سست می‌شوند.» ابوعیسی می‌گوید: نام ابوخالد، یزید بن عبدالرحمن است. و گفت: در این باب از عایشه، ابن مسعود و ابوهُریره نیز روایت شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت ضعیف، وضو پس از خواب را به استراحت در حالت درازکش پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
وضو

طهارت آیینی که برای برخی عبادت‌ها لازم است.

خوابیدن در حالت درازکش

خوابیدن در وضعیتی که شخص به پهلو یا پشت دراز کشیده است.

سجده

حالت نماز که در آن پیشانی بر زمین نهاده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان دیدگاه‌های گوناگونی درباره تأثیر خواب بر وضو بررسی می‌کنند. این روایت ضعیف به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که فقط خوابیدن در حالت درازکش وضو را باطل می‌کند. روایت قویِ صحیح بخاری، شماره ۱۳۸، می‌گوید پیامبر ﷺ پس از خواب برخاست و نماز گزارد، بی‌آنکه گفته شود وضویش را تجدید کرد. مذاهب فقهی درباره خواب و میزان از دست رفتن هشیاری بر اثر آن، دیدگاه‌های متفاوتی دارند؛ بنابراین حکم عملی باید بر ادله معتبر و مذهب فقهیِ پیروی‌شده استوار باشد، نه فقط بر این سند ضعیف.

درس‌هایی برای امروز
  1. درباره وضو فقط بر این روایت ضعیف تکیه نکنید؛ به ادله معتبر مراجعه کنید یا از عالمی آگاه بپرسید.
  2. اگر درباره وضوی خود شک دارید، میان یقین و گمان تفاوت بگذارید و از رهنمودهای مذهب فقهی خود پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.