Jami at-Tirmidhi، حدیث 792
روایتشده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّآن را به الترمذي روایت کرد
- 2عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 3هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
- 4أَبِيهِ
- 5عَائِشَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُجَاوِرُ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَيَقُولُ " تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَأُبَىٍّ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عُمَرَ وَالْفَلَتَانِ بْنِ عَاصِمٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلاَلٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَوْلُهَا يُجَاوِرُ يَعْنِي يَعْتَكِفُ . وَأَكْثَرُ الرِّوَايَاتِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي كُلِّ وِتْرٍ " . وَرُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَلَيْلَةُ ثَلاَثٍ وَعِشْرِينَ وَخَمْسٍ وَعِشْرِينَ وَسَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَتِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَآخِرُ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ الشَّافِعِيُّ كَأَنَّ هَذَا عِنْدِي وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُجِيبُ عَلَى نَحْوِ مَا يُسْأَلُ عَنْهُ يُقَالُ لَهُ نَلْتَمِسُهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا فَيَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا . قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَقْوَى الرِّوَايَاتِ عِنْدِي فِيهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ كَانَ يَحْلِفُ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ . وَيَقُولُ أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَلاَمَتِهَا فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَا . وَرُوِيَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ أَنَّهُ قَالَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ تَنْتَقِلُ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ بِهَذَا .
هارون بن اسحاق همدانی به ما حدیث کرد، عبده بن سلیمان به ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، از عایشه که گفت: رسول خدا ﷺ در ده شب آخر رمضان اعتکاف میکردند و میفرمودند:
«لیلةالقدر را در ده شب آخر رمضان جستجو کنید.» در این باب همچنین از عمر، اُبیّ، جابر بن سمره، جابر بن عبدالله، ابن عمر، فَلَتان بن عاصم، انس، ابوسعید، عبدالله بن اُنَیس، ابوبکره، ابن عباس، بلال و عبادة بن صامت نیز روایت شده است. ابوعیسی گفت: حدیث عایشه حسن صحیح است. و سخن او «یُجاوِرُ» به معنای «یَعتکِفُ» (اعتکاف کردن) است. بیشتر روایات از پیامبر ﷺ چنین آمده است که فرمودند: «آن را در ده شب آخر، در هر شبِ فرد بجویید.» از پیامبر ﷺ درباره لیلةالقدر روایت شده که ممکن است شب بیست و یکم، بیست و سوم، بیست و پنجم، بیست و هفتم، بیست و نهم یا آخرین شب رمضان باشد. ابوعیسی گفت: امام شافعی فرموده است: گمان من این است — و الله اعلم — که پیامبر ﷺ بر اساس آنچه از ایشان پرسیده میشد پاسخ میدادند؛ وقتی به ایشان گفته میشد: «آیا آن را در فلان شب بجوییم؟» میفرمودند: «در فلان شب بجویید.» امام شافعی گفت: قویترین روایت نزد من شب بیست و یکم است. ابوعیسی گفت: از اُبیّ بن کعب روایت شده که سوگند یاد میکرد آن شب بیست و هفتم است و میگفت: رسول خدا ﷺ نشانههای آن را به ما آموختند، پس ما شمردیم و حفظ کردیم. از ابوقلابه روایت شده که گفت: لیلةالقدر در ده شب آخر جابهجا میشود. عبد بن حمید این مطلب را برای ما بیان کرد، عبدالرزاق به ما خبر داد، از مَعْمَر، از ایوب، از ابوقلابه با همین سند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
شب قدر را در ده شب پایانی رمضان بجویید.
خلوتگزیدن در مسجد برای عبادت، با نیت انجام اعتکاف.
شب ارجمند؛ شبی ویژه در ماه رمضان.
شبهایی که بهعنوان شبهای ۲۱، ۲۳، ۲۵، ۲۷ و ۲۹ شمرده میشوند.
ترمذی توضیح میدهد که «یُجاوِر» در اینجا به معنای اعتکافکردن پیامبر ﷺ است. روایتها به جستوجوی شب قدر در ده شب پایانی سفارش میکنند و بهویژه بر شبهای فرد تأکید دارند. شافعی بیان کرد که شبهای گوناگونی که در روایتها ذکر شدهاند، میتوانند با پاسخ به پرسشهای متفاوت سازگار باشند؛ او روایت مربوط به شب بیستویکم را قویتر دانست. روایتهای دیگری شب بیستوهفتم را ذکر میکنند، درحالیکه ابوقلابه گفته است شب قدر در میان ده شب پایانی جابهجا میشود. ازاینرو، عالمان عبادت را در تمام ده شب پایانی متمرکز میکنند و جستوجو را به یک شب معین محدود نمیسازند.
- برای هر ده شب پایانی رمضان، نماز، دعا و تلاوت قرآن بیشتری در برنامه بگنجانید.
- به شبهای فرد توجه ویژه داشته باشید، اما شبهای زوج را از دست ندهید.
- تا جایی که شرایطتان اجازه میدهد، از سنت اعتکاف پیروی کنید؛ برای نمونه، زمانی را به عبادت پیوسته در مسجد اختصاص دهید.
این روایت عایشه چگونگی اعتکاف پیامبر ﷺ را شرح میدهد و با عبادت ایشان در رمضان پیوند دارد.
Jami' at-Tirmidhi · #793 (Sahih)این روایت به نشانهای میپردازد که اُبَیّ بن کعب دربارهٔ واقعشدن شب قدر در شب بیستوهفتم بیان کرده است.
Sahih al-Bukhari · #35 (Sahih)این حدیث به کسی که شب قدر را با ایمان و امید به پاداش در نماز سپری کند، وعدهٔ آمرزش میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.