کتاب حج · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 856

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَاسْتَلَمَ الْحَجَرَ ثُمَّ مَضَى عَلَى يَمِينِهِ فَرَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ أَتَى الْمَقَامَ فَقَالَ ‏:‏ ‏(‏وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏)‏ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَالْمَقَامُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا أَظُنُّهُ قَالََّ ‏:‏‏(‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏

ترجمه

محمود بن غیلان برای ما حدیث کرد، یحیی بن آدم برای ما حدیث کرد، سفیان ثوری به ما خبر داد، از جعفر بن محمد، از پدرش، از جابر که گفت: چون پیامبر ﷺ به مکه رسیدند، وارد مسجد شدند و حجر (اسود) را استلام کردند، سپس به سمت راست رفتند و سه دور رَمَل (تند راه رفتن) نمودند و چهار دور را با گام معمولی طی کردند. آنگاه به مقام ابراهیم آمدند و فرمودند:

«وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى» (و مقام ابراهیم را جایگاه نماز قرار دهید). سپس دو رکعت نماز خواندند در حالی که مقام میان ایشان و کعبه بود. پس از دو رکعت، دوباره نزد حجر آمدند و آن را استلام کردند، سپس به سوی صفا خارج شدند. گمان می‌کنم فرمودند: «إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ» (همانا صفا و مروه از شعایر الهی هستند). راوی گوید: در این باب از ابن عمر نیز حدیثی نقل شده است. ابوعیسی گوید: حدیث جابر، حدیثی حسن و صحیح است و علمای دین بر همین اساس عمل می‌کنند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ طواف را با سه دور سریع و چهار دور عادی انجام داد.

توضیح واژه‌های دشوار
رَمَل

گام‌هایی محکم و کوتاه که مردان در سه دور نخستِ برخی از انواع طواف برمی‌دارند.

مقام ابراهیم

مکانی منسوب به ابراهیم که متن آن را جایگاه نماز پس از طواف معرفی می‌کند.

صفا و مروه

دو تپه در مکه که زائران میان آن‌ها سعی به‌جا می‌آورند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که پیامبر ﷺ در آغاز طواف حجرالاسود را لمس کرد، سه دور نخست را با رَمَل پیمود و چهار دور باقی‌مانده را عادی راه رفت. پس از طواف، دو رکعت نماز کنار مقام ابراهیم خواند، به‌گونه‌ای که مقام میان او و کعبه قرار داشت؛ سپس بار دیگر حجرالاسود را لمس کرد و به‌سوی صفا رفت. مذاهب فقهی دربارهٔ چگونگی اجرای رَمَل در چارچوب احکام نقل‌شدهٔ طواف بحث کرده‌اند؛ این توصیف الگویی نبوی برای زائر است.

درس‌هایی برای امروز
  1. ترتیب طواف و دو رکعت نماز پس از آن را بیاموزید تا مناسک را با آرامش و توجه به‌جا آورید.
  2. اعمال مقرر را بدون ایجاد مزاحمت برای دیگران انجام دهید؛ عبادت هم دقت می‌خواهد و هم توجه به زائران دیگر.
  3. گذار از طواف به سعی را آگاهانه انجام دهید: پیامبر ﷺ پس از طواف و نماز به‌سوی صفا رفت.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.