کتاب حج · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 884

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ قُرَيْشٌ وَمَنْ كَانَ عَلَى دِينِهَا وَهُمُ الْحُمْسُ يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ يَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ ‏.‏ وَكَانَ مَنْ سِوَاهُمْ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏:‏ ‏(‏ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ قَالَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ أَهْلَ مَكَّةَ كَانُوا لاَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْحَرَمِ وَعَرَفَةُ خَارِجٌ مِنَ الْحَرَمِ وَأَهْلُ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَيَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ يَعْنِي سُكَّانَ اللَّهِ وَمَنْ سِوَى أَهْلِ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِعَرَفَاتٍ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى‏:‏ ‏(‏ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ ‏)‏ ‏.‏ وَالْحُمْسُ هُمْ أَهْلُ الْحَرَمِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالاعلی صنعانی بصری به ما حدیث کرد، محمد بن عبدالرحمن طفافی به ما حدیث کرد، هشام بن عروه از پدرش و او از عایشه رضی الله عنها روایت کرد که فرمود: قریش و کسانی که بر دین آنان بودند — که حُمس نامیده می‌شدند — در مزدلفه توقف می‌کردند و می‌گفتند:

«ما خاندان خدا هستیم.» در حالی که دیگران جز آنان در عرفات وقوف می‌کردند. پس خداوند متعال این آیه را نازل فرمود: (سپس از همان‌جایی که مردم کوچ می‌کنند، شما نیز کوچ کنید). ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. وی افزود: معنای این حدیث آن است که اهل مکه از محدوده حرم خارج نمی‌شدند، در حالی که عرفات بیرون از حرم قرار دارد. اهل مکه در مزدلفه توقف می‌کردند و می‌گفتند: «ما خاندان خدا هستیم»، یعنی ساکنان خانه خدا. و غیر از اهل مکه، دیگران در عرفات وقوف می‌کردند. بنابراین خداوند متعال آیه را نازل فرمود: (سپس از همان‌جایی که مردم کوچ می‌کنند، شما نیز کوچ کنید). و حُمس همان اهل حرم هستند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

همهٔ حاجیان از عرفات کوچ می‌کنند و قریش بر دیگران امتیازی ندارد.

پیشینه و سبب بیان

قریش و هم‌پیمانان دینی‌شان، حُمس، در موسم حج در مزدلفه می‌ماندند و به عرفات، که بیرون از حرم قرار دارد، نمی‌رفتند. آنان خود را قوم خدا می‌نامیدند. در پی آن، این آیه نازل شد: «پس از همان‌جا کوچ کنید که مردم کوچ می‌کنند» (قرآن، ۲:۱۹۹).

توضیح واژه‌های دشوار
الحُمس

نامی برای قریش و گروه‌هایی که از آیین‌های دینی آنان پیروی می‌کردند؛ آنان در محدودهٔ حرم زندگی می‌کردند.

حرم

منطقهٔ مقدس پیرامون مکه که احکام ویژه‌ای دارد.

مزدلفه

جایی میان عرفات و منا که حاجیان پس از کوچ از عرفات در آن می‌مانند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی توضیح می‌دهد که مکیان خود را در محدودهٔ حرم نگه می‌داشتند، در حالی که عرفات بیرون از آن قرار دارد. وحی روشن کرد که آنان نیز باید مانند دیگر حاجیان به عرفات بروند و از آنجا همگی با هم کوچ کنند. دانشمندان از این روایت نتیجه می‌گیرند که تبار یا جایگاه ویژهٔ گروهی، آنان را از مناسک مقرر حج مستثنا نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. تکالیف دینی را برای خود یا گروه خود کم‌الزام‌تر از دیگران ندانید.
  2. در حج، مناسک مقرر را بر جایگاه، تبار و عادت‌های گروهی مقدم بدارید.
  3. در عمل دینی در پی آن باشید که مردم را متحد می‌کند، نه استثناهایی که امتیاز می‌آفرینند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.