کتاب حج · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 953

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Ujrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ka'b ibn Ujrah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، وَابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، وَحُمَيْدٍ الأَعْرَجِ، وَعَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهِ وَهُوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ مَكَّةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَهُوَ يُوقِدُ تَحْتَ قِدْرٍ وَالْقَمْلُ يَتَهَافَتُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ أَتُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ احْلِقْ وَأَطْعِمْ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ ‏"‏ ‏.‏ وَالْفَرَقُ ثَلاَثَةُ آصُعٍ ‏"‏ أَوْ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ ‏"‏ أَوِ اذْبَحْ شَاةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْمُحْرِمَ إِذَا حَلَقَ رَأْسَهُ أَوْ لَبِسَ مِنَ الثِّيَابِ مَا لاَ يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَلْبَسَ فِي إِحْرَامِهِ أَوْ تَطَيَّبَ فَعَلَيْهِ الْكَفَّارَةُ بِمِثْلِ مَا رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

ابن ابی عمر به ما حدیث کرد، سفیان بن عیینة به ما حدیث کرد، از ایوب سختیانی، ابن ابی نجیح، حمید اعرج و عبدالکریم، از مجاهد، از عبدالرحمن بن ابی لیلی، از کعب بن عُجره که پیامبر ﷺ در حدیبیه پیش از ورود به مکه از کنار او گذشتند، در حالی که مُحرم بود. او زیر دیگی آتش روشن کرده بود و شپش‌ها بر چهره‌اش می‌ریختند. پیامبر ﷺ فرمودند:

«آیا این حشرات موذی تو را آزار می‌دهند؟» عرض کرد: «بله.» فرمودند: «سر بتراش و به شش مسکین یک فَرَق طعام بده» — و فَرَق سه صاع است — «یا سه روز روزه بگیر، یا قربانی کن.» ابن ابی نجیح گفت: «یا گوسفندی ذبح کن.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. و برخی از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و دیگران بر اساس آن عمل کرده‌اند که اگر مُحرم سر خود را بتراشد، یا لباسی بپوشد که در احرام نباید بپوشد، یا عطر استعمال کند، باید کفاره‌ای بپردازد همان‌گونه که از پیامبر ﷺ روایت شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که در حال احرام از شپش‌ها آزار می‌بیند، می‌تواند سر خود را بتراشد و یکی از کفاره‌های تعیین‌شده را ادا کند.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن عجره در حدیبیه، پیش از ورود به مکه، در حال احرام بود. شپش‌ها بر صورتش می‌افتادند و پیامبر ﷺ از او پرسید آیا این امر او را آزار می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت آیینی‌ای که زائر در آن باید احکام حج یا عمره را رعایت کند.

فَرَق

واحدی برای اندازه‌گیری حجم که در اینجا برابر با سه صاع دانسته شده است؛ غذا میان شش مستمند تقسیم می‌شود.

کفاره

جبران شرعیِ مقرر برای تخلف یا وضعیت مشخص.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که برخی از عالمان صحابه و عالمان پس از آنان این کفاره را برای کسی که در حال احرام سر بتراشد، لباس ممنوع بپوشد یا عطر به کار ببرد، جاری می‌دانستند. سه گزینهٔ یادشده عبارت‌اند از: غذا دادن به شش مستمند، سه روز روزه گرفتن یا قربانی کردن؛ در روایت برای قربانی، گوسفندی نیز ذکر شده است. مذاهب فقهی جزئیات اجرا و شرایط آن را در آثار فقهی خود بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر در حال احرام دچار آزار شدید شدید، دربارهٔ عمل مجاز و کفارهٔ مربوط به آن از عالمی آگاه راهنمایی بگیرید.
  2. در این روایت سه شکل برای کفاره بیان شده است؛ در انتخاب میان آنها، از رهنمودهای معتبر فقهیِ متناسب با وضعیت خود پیروی کنید.
  3. با ناراحتی جسمی با ملاحظه رفتار کنید و در عین حال، بی‌نیاز از ضرورت از نقض احکام احرام بپرهیزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.