کتاب جنایز · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 978

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب جنایز
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ مُوسَى بْنِ سَرْجِسَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْمَوْتِ وَعِنْدَهُ قَدَحٌ فِيهِ مَاءٌ وَهُوَ يُدْخِلُ يَدَهُ فِي الْقَدَحِ ثُمَّ يَمْسَحُ وَجْهَهُ بِالْمَاءِ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى غَمَرَاتِ الْمَوْتِ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ سَكَرَاتِ الْمَوْتِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از ابن‌الهاد، از موسی بن سرجیس، از قاسم بن محمد، از عایشه رضی الله عنها که گفت: رسول خدا ﷺ را در حالی دیدم که در بستر مرگ بودند و نزد ایشان ظرفی پر از آب بود. دست خود را درون ظرف بردند و با آن آب صورتشان را مسح کردند، سپس فرمودند:

«بار خدایا! در سختی‌های مرگ یاری‌ام کن» یا «در سکرات مرگ یاری‌ام کن.» ابوعیسی گفت: این حدیث غریب است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه توصیف می‌کند که پیامبر ﷺ هنگام سختی جان‌دادن از الله یاری خواست.

توضیح واژه‌های دشوار
غَمَراتُ الموت

سختی‌های فراگیر یا موج‌های شدید مرگ.

سَکَراتُ الموت

تنگنا و شدتِ سختیِ جان‌دادن.

غریب

حدیثی با مسیر روایت خاص یا محدود؛ این واژه به‌تنهایی اعتبار حدیث را تعیین نمی‌کند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی این روایت را غریب دانسته و درجهٔ تعیین‌شدهٔ آن ضعیف است. بنابراین نمی‌توان آن را به‌تنهایی مبنای حکمی دینی برای وجوب یا حرمت قرار داد. محتوای آن با روایت صحیح بخاری، شمارهٔ ۱۳۱۴، دربارهٔ شدتِ سختیِ جان‌دادن هم‌خوانی دارد؛ آن روایتِ قوی ملاک است. توصیف پاک‌کردن با آب، به‌خودی‌خود دلیلی نیست که این کار را عملی ثابت و توصیه‌شده از سوی پیامبر برای همگان بدانیم.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام اندیشیدن به مرگ، از الله یاری و پایداری بخواه.
  2. با آرامش و مهربانی به دیدار فرد در حال احتضار برو و بدون تحمیل آیین‌های ثابتِ بی‌دلیل، از او حمایت کن.
  3. میان روایت ضعیف و منابع صحیحی که احکام دینی بر آن‌ها استوارند تفاوت بگذار.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.