Sahih al-Bukhari, hadith 2780
Isinalaysay ni Abdullah ibn Abbas. Tekstong Arabic na may sariling salin at paliwanag.
Isinalaysay ni Abdullah ibn Abbas
Itinuturing na mapagkakatiwalaan sa kabuuan ang Sahih al-Bukhari.
Ang salaysay
وَقَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَهْمٍ مَعَ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ وَعَدِيِّ بْنِ بَدَّاءٍ فَمَاتَ السَّهْمِيُّ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مُسْلِمٌ، فَلَمَّا قَدِمَا بِتَرِكَتِهِ فَقَدُوا جَامًا مِنْ فِضَّةٍ مُخَوَّصًا مِنْ ذَهَبٍ، فَأَحْلَفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ وُجِدَ الْجَامُ بِمَكَّةَ فَقَالُوا ابْتَعْنَاهُ مِنْ تَمِيمٍ وَعَدِيٍّ. فَقَامَ رَجُلاَنِ مِنْ أَوْلِيَائِهِ، فَحَلَفَا لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا، وَإِنَّ الْجَامَ لِصَاحِبِهِمْ. قَالَ وَفِيهِمْ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ}
Sinabi ni Ali bin Abdullah: Ikinuwento sa amin ni Yahya bin Adam, ikinuwento sa amin ni Ibn Abi Za'idah, mula kay Muhammad bin Abil-Qasim, mula kay Abdul-Malik bin Sa'id bin Jubair, mula sa kanyang ama, mula kay Ibn Abbas (radiyallahu anhuma) na nagsabi: May isang lalaki mula sa tribong Bani Sahm na lumakbay kasama sina Tamim Ad-Dari at Adi bin Badda'. Namatay ang lalaking Sahmi sa isang lupain na walang Muslim. Nang sila ay bumalik dala ang ari-arian ng namatay, nawawala raw nila ang isang mangkok na pilak na may ukit na ginto. Kaya pinasumpa sila ng Rasul Allah ﷺ. Pagkatapos, natagpuan ang mangkok sa Makkah at sinabi ng mga nakabili nito na binili nila ito kay Tamim at Adi. Tumayo ang dalawang lalaki mula sa mga kamag-anak ng namatay at nanumpa:
"Ang aming patotoo ay mas totoo kaysa sa kanilang patotoo, at ang mangkok ay pag-aari ng aming kasamahan." Sinabi ni Ibn Abbas: Tungkol sa kanila ibinaba ang talatang ito: {O kayong mga sumampalataya! Ang pagpapatotoo sa pagitan ninyo kapag dumarating ang kamatayan sa isa sa inyo...}
Salin at paliwanag ng Khutba World, isinalin mula sa Arabic.
Pinangangalagaan ng mga testimonya at sumpa ang pamana laban sa kawalang-katarungan.
Malinaw na binabanggit sa hadith ang pinagmulan ng pangyayari: namatay habang naglalakbay sa isang lupaing walang mga Muslim ang isang lalaking mula sa Banu Sahm. Pagbalik, nawawala ang isang mangkok na pilak na may palamuting ginto. Nang matagpuan ang mangkok sa Mecca, nanumpa ang dalawang kamag-anak ng yumao. Iniuugnay ng salaysay ang usapin sa Qur’an 5:106 tungkol sa pagpapatotoo kaugnay ng isang habilin.
Mga ari-arian at karapatang naiiwan ng isang tao pagkamatay niya.
Isang taimtim na pahayag na tumatawag kay Allah bilang saksi.
Pahayag tungkol sa nakita o nalalaman mismo ng isang tao.
Iniuugnay ng mga klasikong tagapagpaliwanag ang salaysay na ito sa Qur’an 5:106–108 at sa mga tuntunin ng pagpapatotoo kapag may namatay habang naglalakbay at walang mga saksing Muslim. Hinuha nila na kailangang maingat na pangalagaan ang pamana at dapat tasahin ng hukom ang mga testimonya at sumpa ayon sa umiiral na mga tuntunin sa ebidensiya. Tinatalakay ng mga paaralang pangbatas ang tiyak na pagpapatupad ng natatanging pamamaraang ito sa loob ng kanilang mga aral tungkol sa testimonya, sumpa, at habilin.
- Kapag maglalakbay o may malubhang karamdaman, itala nang malinaw ang mga ari-arian at kahilingan, at ipaalam ang mga ito sa mga mapagkakatiwalaang tao.
- Sa alitan tungkol sa pamana, magbigay ng tapat na testimonya at huwag mag-imbento ng salaysay upang paboran ang isang kamag-anak.
- Maingat na suriin ang mga ebidensiya at sumpa; hayaang hukom o kuwalipikadong eksperto ang maglapat ng mga tuntunin.
Tungkol din sa pamana ang sahih na salaysay na ito mula sa parehong aklat, at kaugnay ito ng kahalagahan ng maingat na paghahanda ng habilin.
Sahih al-Bukhari · #2781 (Sahih)Tungkol din sa mga habilin ang salaysay na ito at nakatutulong itong ilagay sa konteksto ang mas malawak na mga patnubay sa pag-aayos ng mga usapin pagkamatay.
Isang hadith araw-araw, sa iyong wika
Binibigyan ka ng app ng hadith na may paliwanag araw-araw, pati bilang widget sa iyong telepono. Libreng gamitin.