Sahih al-Bukhari, hadith 6899
Tekstong Arabic na may sariling salin at paliwanag.
Ang salaysay
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ، حَدَّثَنِي أَبُو رَجَاءٍ، مِنْ آلِ أَبِي قِلاَبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلاَبَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَبْرَزَ سَرِيرَهُ يَوْمًا لِلنَّاسِ، ثُمَّ أَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَقَالَ مَا تَقُولُونَ فِي الْقَسَامَةِ قَالَ نَقُولُ الْقَسَامَةُ الْقَوَدُ بِهَا حَقٌّ، وَقَدْ أَقَادَتْ بِهَا الْخُلَفَاءُ. قَالَ لِي مَا تَقُولُ يَا أَبَا قِلاَبَةَ وَنَصَبَنِي لِلنَّاسِ. فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عِنْدَكَ رُءُوسُ الأَجْنَادِ وَأَشْرَافُ الْعَرَبِ، أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ خَمْسِينَ مِنْهُمْ شَهِدُوا عَلَى رَجُلٍ مُحْصَنٍ بِدِمَشْقَ أَنَّهُ قَدْ زَنَى، لَمْ يَرَوْهُ أَكُنْتَ تَرْجُمُهُ قَالَ لاَ. قُلْتُ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ خَمْسِينَ مِنْهُمْ شَهِدُوا عَلَى رَجُلٍ بِحِمْصَ أَنَّهُ سَرَقَ أَكُنْتَ تَقْطَعُهُ وَلَمْ يَرَوْهُ قَالَ لاَ. قُلْتُ فَوَاللَّهِ مَا قَتَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَطُّ، إِلاَّ فِي إِحْدَى ثَلاَثِ خِصَالٍ رَجُلٌ قَتَلَ بِجَرِيرَةِ نَفْسِهِ فَقُتِلَ، أَوْ رَجُلٌ زَنَى بَعْدَ إِحْصَانٍ، أَوْ رَجُلٌ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَارْتَدَّ عَنِ الإِسْلاَمِ. فَقَالَ الْقَوْمُ أَوَلَيْسَ قَدْ حَدَّثَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَطَعَ فِي السَّرَقِ وَسَمَرَ الأَعْيُنَ، ثُمَّ نَبَذَهُمْ فِي الشَّمْسِ. فَقُلْتُ أَنَا أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثَ أَنَسٍ، حَدَّثَنِي أَنَسٌ أَنَّ نَفَرًا مِنْ عُكْلٍ ثَمَانِيَةً قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَايَعُوهُ عَلَى الإِسْلاَمِ، فَاسْتَوْخَمُوا الأَرْضَ فَسَقِمَتْ أَجْسَامُهُمْ، فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَفَلاَ تَخْرُجُونَ مَعَ رَاعِينَا فِي إِبِلِهِ، فَتُصِيبُونَ مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا ". قَالُوا بَلَى، فَخَرَجُوا فَشَرِبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَصَحُّوا، فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَطْرَدُوا النَّعَمَ، فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ فِي آثَارِهِمْ، فَأُدْرِكُوا فَجِيءَ بِهِمْ، فَأَمَرَ بِهِمْ فَقُطِّعَتْ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ، وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ، ثُمَّ نَبَذَهُمْ فِي الشَّمْسِ حَتَّى مَاتُوا. قُلْتُ وَأَىُّ شَىْءٍ أَشَدُّ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ارْتَدُّوا عَنِ الإِسْلاَمِ وَقَتَلُوا وَسَرَقُوا. فَقَالَ عَنْبَسَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّهِ إِنْ سَمِعْتُ كَالْيَوْمِ قَطُّ. فَقُلْتُ أَتَرُدُّ عَلَىَّ حَدِيثِي يَا عَنْبَسَةُ قَالَ لاَ، وَلَكِنْ جِئْتَ بِالْحَدِيثِ عَلَى وَجْهِهِ، وَاللَّهِ لاَ يَزَالُ هَذَا الْجُنْدُ بِخَيْرٍ مَا عَاشَ هَذَا الشَّيْخُ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ. قُلْتُ وَقَدْ كَانَ فِي هَذَا سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهِ نَفَرٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَتَحَدَّثُوا عِنْدَهُ، فَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ فَقُتِلَ، فَخَرَجُوا بَعْدَهُ، فَإِذَا هُمْ بِصَاحِبِهِمْ يَتَشَحَّطُ فِي الدَّمِ، فَرَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَاحِبُنَا كَانَ تَحَدَّثَ مَعَنَا، فَخَرَجَ بَيْنَ أَيْدِينَا، فَإِذَا نَحْنُ بِهِ يَتَشَحَّطُ فِي الدَّمِ. فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " بِمَنْ تَظُنُّونَ أَوْ تَرَوْنَ قَتَلَهُ ". قَالُوا نَرَى أَنَّ الْيَهُودَ قَتَلَتْهُ. فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِ فَدَعَاهُمْ. فَقَالَ " آنْتُمْ قَتَلْتُمْ هَذَا ". قَالُوا لاَ. قَالَ " أَتَرْضَوْنَ نَفَلَ خَمْسِينَ مِنَ الْيَهُودِ مَا قَتَلُوهُ ". فَقَالُوا مَا يُبَالُونَ أَنْ يَقْتُلُونَا أَجْمَعِينَ ثُمَّ يَنْتَفِلُونَ. قَالَ " أَفَتَسْتَحِقُّونَ الدِّيَةَ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ ". قَالُوا مَا كُنَّا لِنَحْلِفَ، فَوَدَاهُ مِنْ عِنْدِهِ. قُلْتُ وَقَدْ كَانَتْ هُذَيْلٌ خَلَعُوا خَلِيعًا لَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَطَرَقَ أَهْلَ بَيْتٍ مِنَ الْيَمَنِ بِالْبَطْحَاءِ فَانْتَبَهَ لَهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَحَذَفَهُ بِالسَّيْفِ فَقَتَلَهُ، فَجَاءَتْ هُذَيْلٌ فَأَخَذُوا الْيَمَانِيَ فَرَفَعُوهُ إِلَى عُمَرَ بِالْمَوْسِمِ وَقَالُوا قَتَلَ صَاحِبَنَا. فَقَالَ إِنَّهُمْ قَدْ خَلَعُوهُ. فَقَالَ يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْ هُذَيْلٍ مَا خَلَعُوهُ. قَالَ فَأَقْسَمَ مِنْهُمْ تِسْعَةٌ وَأَرْبَعُونَ رَجُلاً، وَقَدِمَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مِنَ الشَّأْمِ فَسَأَلُوهُ أَنْ يُقْسِمَ فَافْتَدَى يَمِينَهُ مِنْهُمْ بِأَلْفِ دِرْهَمٍ، فَأَدْخَلُوا مَكَانَهُ رَجُلاً آخَرَ، فَدَفَعَهُ إِلَى أَخِي الْمَقْتُولِ فَقُرِنَتْ يَدُهُ بِيَدِهِ، قَالُوا فَانْطَلَقَا وَالْخَمْسُونَ الَّذِينَ أَقْسَمُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِنَخْلَةَ، أَخَذَتْهُمُ السَّمَاءُ فَدَخَلُوا فِي غَارٍ فِي الْجَبَلِ، فَانْهَجَمَ الْغَارُ عَلَى الْخَمْسِينَ الَّذِينَ أَقْسَمُوا فَمَاتُوا جَمِيعًا، وَأَفْلَتَ الْقَرِينَانِ وَاتَّبَعَهُمَا حَجَرٌ فَكَسَرَ رِجْلَ أَخِي الْمَقْتُولِ، فَعَاشَ حَوْلاً ثُمَّ مَاتَ. قُلْتُ وَقَدْ كَانَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَرْوَانَ أَقَادَ رَجُلاً بِالْقَسَامَةِ ثُمَّ نَدِمَ بَعْدَ مَا صَنَعَ، فَأَمَرَ بِالْخَمْسِينَ الَّذِينَ أَقْسَمُوا فَمُحُوا مِنَ الدِّيوَانِ وَسَيَّرَهُمْ إِلَى الشَّأْمِ.
Ikinuwento ni Abu Qilaba: Isang araw, inilabas ni Umar bin Abdul Aziz ang kanyang trono sa looban upang makapagtipon ang mga tao. Nang sila'y pumasok pagkatapos niyang pahintulutan, sinabi niya,
"Ano ang inyong masasabi tungkol sa Al-Qasama?" Sumagot sila, "Sinasabi namin na ang Al-Qasama ay wastong batayan para sa Qisas (paghihiganti), at ginamit na ito ng mga naunang Kalipa." Sinabi niya sa akin, "O Abu Qilaba! Ano ang iyong masasabi dito?" At iniharap niya ako sa mga tao. Sinabi ko, "O Pinuno ng mga Mananampalataya! Narito sa iyo ang mga pinuno ng hukbo at mga mararangal na Arabo. Kung limampu sa kanila ang magpapatotoo na isang may-asawang lalaki sa Damascus ay nakikiapid ngunit hindi nila siya nakita, papatayin mo ba siya sa pamamagitan ng pagbabato?" Sumagot siya, "Hindi." Sinabi ko, "Kung limampu sa kanila ang magpapatotoo na isang lalaki sa Hums ay nagnakaw, puputulin mo ba ang kanyang kamay kahit hindi nila siya nakita?" Sumagot siya, "Hindi." Sinabi ko, "Diyos ko, ang Sugo ng Allah ﷺ ay hindi kailanman nagpatay ng sinuman maliban sa isa sa tatlong sitwasyon: (1) Isang taong pumatay nang walang katarungan kaya siya'y pinatay; (2) Isang may-asawang tao na nakikiapid; at (3) Isang taong nakipagdigma laban sa Allah at Kanyang Sugo at tumalikod sa Islam." Sinabi ng mga tao, "Hindi ba't nagsabi si Anas bin Malik na ang Sugo ng Allah ﷺ ay nagputol ng mga kamay ng mga magnanakaw, nagtatak ng kanilang mga mata, at saka sila itinapon sa araw?" Sinabi ko, "Ikukuwento ko sa inyo ang hadith ni Anas. Nagsabi si Anas: Walong tao mula sa tribong Ukl ang dumating sa Sugo ng Allah ﷺ at sumumpa ng katapatan sa Islam. Hindi bumagay sa kanila ang klima ng lugar kaya sila'y nagkasakit at nagreklamo sa Sugo ng Allah ﷺ. Sinabi niya, 'Bakit hindi kayo lumabas kasama ang tagapag-alaga ng aming mga kamelyo at uminom ng gatas at ihi nito?' Sumagot sila, 'Opo.' Kaya lumabas sila at uminom ng gatas at ihi ng mga kamelyo, at nang gumaling sila, pinatay nila ang tagapag-alaga ng Sugo ng Allah ﷺ at dinala ang lahat ng hayop. Nabalitaan ito ng Sugo ng Allah ﷺ kaya nagpadala siya ng mga tauhan upang sundan sila. Nahuli sila at dinala sa kanya. Nag-utos siya na putulin ang kanilang mga kamay at paa, tinatakan ang kanilang mga mata, at itinapon sila sa araw hanggang sa mamatay sila." Sinabi ko, "Mayroon bang mas malala pa kaysa sa ginawa ng mga taong ito? Tumalikod sila sa Islam, pumatay, at nagnakaw." Sinabi ni Anbasa bin Sa'id, "Diyos ko, hindi pa ako nakarinig ng kuwentong tulad nito ngayon." Sinabi ko, "O Anbasa! Tinututulan mo ba ang aking hadith?" Sumagot si Anbasa, "Hindi, ngunit inilahad mo ang hadith sa tamang paraan. Diyos ko, mananatiling mabuti ang kalagayan ng mga taong ito habang nabubuhay ang Sheik na ito sa gitna nila." Idinagdag ko, "Sa pangyayaring ito ay may sunnah mula sa Sugo ng Allah ﷺ. Dumating ang ilang Ansar sa Propeta ﷺ at nakipag-usap sa kanya. Lumabas ang isang lalaki sa kanilang harapan at napata. Nang sila'y lumabas pagkatapos niya, natagpuan nila ang kanilang kasama na nalulunod sa dugo. Bumalik sila sa Sugo ng Allah ﷺ at sinabi, 'O Sugo ng Allah, natagpuan namin ang aming kasama na nakipag-usap sa amin at lumabas bago kami, na ngayon ay nalulunod sa dugo.' Lumabas ang Sugo ng Allah ﷺ at nagtanong, 'Sino ang inyong pinaghihinalaan o sa tingin ninyo ang pumatay sa kanya?' Sumagot sila, 'Sa tingin namin ay mga Hudyo ang pumatay sa kanya.' Nagpadala ang Propeta ﷺ para tawagin ang mga Hudyo at tinanong sila, 'Kayo ba ang pumatay dito?' Sumagot sila, 'Hindi.' Tinanong niya ang mga Ansar, 'Sumasang-ayon ba kayo na hayaan kong mangako ang limampung Hudyo na hindi nila siya pinatay?' Sumagot sila, 'Wala namang pakialam ang mga Hudyo na patayin kaming lahat at saka mangako ng kasinungalingan.' Sinabi niya, 'Nais ba ninyong tanggapin ang Diya (bayad-patay) matapos mangako ang limampu sa inyo?' Sumagot sila, 'Hindi kami mangangako.' Kaya mismong Propeta ﷺ ang nagbayad ng Diya sa kanila." Idinagdag ng tagapagsalaysay: Ang tribong Hudhail ay nagtaboy ng isang miyembro noong panahon ng Jahiliyyah. Sa gabing iyon sa Al-Batha', sinalakay ng lalaking ito ang isang pamilyang Yemeni upang magnakaw, ngunit napansin siya ng isang lalaki sa pamilya at tinaga ng espada hanggang mamatay. Dumating ang Hudhail, hinuli ang Yemeni, at dinala siya kay Umar noong panahon ng Hajj. Sinabi nila, 'Pinatay niya ang aming kasama.' Sinabi ng Yemeni, 'Ngunit itinaboy nila ang taong iyon.' Sinabi ni Umar, 'Mangako ang limampung tao ng Hudhail na hindi nila siya itinaboy.' Kaya nangako ang apatnapu't siyam na lalaki, at dumating ang isa mula sa Sham. Nang hilingan siyang mangako, binayaran niya ang kanyang panunumpa ng isang libong Dirham. Pinalitan siya ng ibang lalaki na nakipagkamay sa kapatid ng namatay. Sinabi nila, 'Lumakad kami kasama ang limampung nangako hanggang sa makarating sa Nakhlah. Umuulan kaya pumasok sila sa isang yungib sa bundok. Gumuho ang yungib sa limampung nangako at namatay silang lahat, maliban sa dalawang nagkamayan. Nakatakas sila ngunit natamaan ng bato ang paa ng kapatid ng namatay at nabali ito. Nabuhay siya ng isang taon bago namatay.' Sinabi ko rin, 'Si Abdul Malik bin Marwan ay naghatol ng kamatayan sa isang lalaki gamit ang Al-Qasama, ngunit nangagsisi siya pagkatapos. Inutusan niyang burahin ang mga pangalan ng limampung nangako mula sa rehistro at ipinatapon sila sa Sham.'
Salin at paliwanag ng Khutba World, isinalin mula sa Arabic.
Hinihingi ng Al-Qasama ang maingat na pagpapatunay sa mga kasong pagpatay at kabayaran sa dugo.
Pamamaraan sa ilang kasong pagpatay kung saan isinasagawa ang itinakdang bilang ng mga panunumpa.
Legal na pagganti para sa isang krimen, sa ilalim ng mahihigpit na kundisyon at sa pamamagitan ng hukuman na may awtoridad.
Halagang pinansiyal na itinakda ng batas at ibinabayad sa mga kaanak ng taong napatay.
Tinalakay ng mga klasikong iskolar, batay sa mga ulat na ito, kung paano ipinapatupad ang al-Qasama sa mga kasong pagpatay at kung ano ang maaaring maging bunga ng mga panunumpa. Nagkakaiba ang mga madhhab sa ilang bahagi ng pamamaraan, kabilang kung sino ang manunumpa at kung kailan ipapataw ang qisas o diyya. Binibigyang-diin ng paghahambing ni Abu Qilaba na hindi dapat humantong sa parusa ang isang paratang kung hindi sinusunod ang itinakdang mga tuntunin sa ebidensiya. Ipinakikita rin ng salaysay tungkol sa mga Ansar na hindi pinilit ng Propeta ﷺ na manumpa ang partidong ayaw nito, at siya mismo ang nagbayad ng diyya.
- Huwag paratangan ang sinuman ng mabigat na krimen nang hindi maingat na sinusuri ang ebidensiya at naaangkop na proseso.
- Ipaubaya sa hukuman na may awtoridad ang mga kaso ng pagpatay at mga parusa; huwag kailanman maghiganti nang sarili.
- Ituring na mabigat na pananagutan ang mga panunumpa at huwag manumpa kung wala kang tiyak na kaalaman sa katotohanan.
Tinatalakay nito ang kaparehong pamamaraan sa isang hindi pa nalulutas na pagpatay at ang mga panunumpang kaugnay nito.
Sahih al-Bukhari · #6898 (Sahih)Nagbibigay ito ng dagdag na detalye tungkol sa kasong kinasasangkutan ng lalaking napatay at sa pagpapatupad ng al-Qasama.
Sahih al-Bukhari · #6864 (Sahih)Binibigyang-diin ng salaysay ang bigat ng paghatol sa mga kasong pagdanak ng dugo, ang pangunahing paksa ng mga ulat na ito.
Isang hadith araw-araw, sa iyong wika
Binibigyan ka ng app ng hadith na may paliwanag araw-araw, pati bilang widget sa iyong telepono. Libreng gamitin.