Sahih al-Bukhari, hadisi na 3464
An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Ahmad ibn Ishaqya ruwaito wa al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ
- 2Amr ibn Asimعَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ
- 3Hammamهَمَّامٌ
- 4Ishaq ibn Abdullahإِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Amraعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ
- 6Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 7Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ ثَلاَثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى بَدَا لِلَّهِ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ، فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا، فَأَتَى الأَبْرَصَ. فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ، قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ. قَالَ فَمَسَحَهُ، فَذَهَبَ عَنْهُ، فَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا. فَقَالَ أَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الإِبِلُ ـ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ هُوَ شَكَّ فِي ذَلِكَ، إِنَّ الأَبْرَصَ وَالأَقْرَعَ، قَالَ أَحَدُهُمَا الإِبِلُ، وَقَالَ الآخَرُ الْبَقَرُ ـ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ. فَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا. وَأَتَى الأَقْرَعَ فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ، وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا، قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ. قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ، وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا. قَالَ فَأَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ. قَالَ فَأَعْطَاهُ بَقَرَةً حَامِلاً، وَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا. وَأَتَى الأَعْمَى فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ يَرُدُّ اللَّهُ إِلَىَّ بَصَرِي، فَأُبْصِرُ بِهِ النَّاسَ. قَالَ فَمَسَحَهُ، فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ. قَالَ فَأَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ. فَأَعْطَاهُ شَاةً وَالِدًا، فَأُنْتِجَ هَذَانِ، وَوَلَّدَ هَذَا، فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ إِبِلٍ، وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ بَقَرٍ، وَلِهَذَا وَادٍ مِنَ الْغَنَمِ. ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ، تَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي، فَلاَ بَلاَغَ الْيَوْمَ إِلاَّ بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ، أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي. فَقَالَ لَهُ إِنَّ الْحُقُوقَ كَثِيرَةٌ. فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ، أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ لَقَدْ وَرِثْتُ لِكَابِرٍ عَنْ كَابِرٍ. فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ، وَأَتَى الأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ، فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا، فَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَيْهِ هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ. وَأَتَى الأَعْمَى فِي صُورَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ وَتَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي، فَلاَ بَلاَغَ الْيَوْمَ إِلاَّ بِاللَّهِ، ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي. فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ بَصَرِي، وَفَقِيرًا فَقَدْ أَغْنَانِي، فَخُذْ مَا شِئْتَ، فَوَاللَّهِ لاَ أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ بِشَىْءٍ أَخَذْتَهُ لِلَّهِ. فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ، فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ، فَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنْكَ وَسَخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ ".
Ahmadu bn Isahaka ya ba mu labari, Amru bn Asim ya ba mu labari, Hammam ya ba mu labari, Isahaka bn Abdullahi ya ba mu labari, ya ce: Abdurrahman bn Abi Amra ya ba ni labari cewa Abu Huraira ya masa labarin cewa ya ji Manzon Allah ﷺ yana cewa. Kuma Muhammadu ya ba ni labari, Abdullahi bn Raja'i ya ba mu labari, Hammam ya sanar da mu daga wurin Isahaka bn Abdullahi, ya ce: Abdurrahman bn Abi Amra ya sanar da ni cewa Abu Huraira - Allah Ya karbe shi - ya masa labarin cewa ya ji Manzon Allah ﷺ yana cewa:
"Lallai mutane uku a cikin Banu Isra'ila sun kasance mai kuturta, mai gashi (wato mara gashi), da makaho. Allah Ya so Ya gwada su, sai Ya aiko musu da mala'ika. Mala'ikan ya zo wurin mai kuturtar ya ce masa: 'Wane abu ne ka fi so?' Ya amsa: 'Launi mai kyau da fata mai kyau, domin mutane suna ƙyamar ni.' Sai mala'ikan ya shafe shi, cutar ta bar shi, aka ba shi launi mai kyau da fata mai kyau. Sannan ya ce masa: 'Wane irin dukiya ne ka fi so?' Ya amsa: 'Rakuma' - ko ya ce 'Shanu', mai ruwaye ya yi shakka a kan hakan, domin mai kuturta da mara gashi, ɗayansu ya ce rakuma, ɗayan kuma ya ce shanu - sai aka ba shi raƙumiya mai ciki. Mala'ikan ya ce: 'Allah Ya albarkace ka a cikinta.' Sannan ya zo wurin mara gashin ya ce masa: 'Wane abu ne ka fi so?' Ya amsa: 'Gashi mai kyau, kuma wannan ya bar ni, domin mutane suna ƙyamar ni.' Sai mala'ikan ya shafe shi, gashin ya tsiro masa mai kyau. Ya ce masa: 'Wane irin dukiya ne ka fi so?' Ya amsa: 'Shanu.' Sai ya ba shi saniya mai ciki, ya ce: 'Allah Ya albarkace ka a cikinta.' Sannan ya zo wurin makahon ya ce masa: 'Wane abu ne ka fi so?' Ya amsa: 'Allah Ya mayar mini da ganina, don in ga mutane.' Sai mala'ikan ya shafe shi, Allah Ya mayar masa da ganinsa. Ya ce masa: 'Wane irin dukiya ne ka fi so?' Ya amsa: 'Tumaki.' Sai ya ba shi akuya mai haihuwa. Waɗannan biyun sun haifi ƙananan dabbobi, wannan kuma ya haifa, har waɗannan suka zama masu rafi na rakuma, wancan mai rafi na shanu, wancan kuma mai rafi na tumaki. Bayan haka, mala'ikan ya zo wurin mai kuturtar a siffarsa da halittarsa ta asali, ya ce: 'Ni talaka ne, hanyoyina sun yanke a tafiyata, babu wani abin dogaro a yau face Allah sannan kai. Ina roƙon ka da wanda Ya ba ka launi mai kyau da fata mai kyau da dukiya, ka ba ni raƙumi don in cimma tafiyata.' Sai ya ce masa: 'Hakkoki sun yi yawa.' Mala'ikan ya ce masa: 'Kamar ina saninka; ba kai ba ne mai kuturta wanda mutane suke ƙyama, talaka ne, sai Allah Ya ba ka?' Ya amsa: 'Na gaji wannan dukiya daga kakakinna zuwa kakakinna.' Mala'ikan ya ce: 'Idan kana ƙarya, Allah Ya mayar da kai yadda kake a baya.' Sannan ya zo wurin mara gashin a siffarsa da halittarsa, ya ce masa kamar yadda ya ce wa wannan, shi ma ya amsa masa kamar yadda wannan ya amsa. Mala'ikan ya ce: 'Idan kana ƙarya, Allah Ya mayar da kai yadda kake a baya.' Sannan ya zo wurin makahon a siffarsa, ya ce: 'Ni talaka ne, ɗan hanya, kuma hanyoyina sun yanke a tafiyata, babu wani abin dogaro a yau face Allah, sannan kai. Ina roƙon ka da wanda Ya mayar maka da ganinka, ka ba ni tumaki don in cimma tafiyata.' Sai ya ce: 'Na kasance makaho, Allah Ya mayar mini da ganina; na kasance talaka, Allah Ya wadatar da ni; don haka ɗauki duk abin da kake so. Wallahi, ba zan takura maka a yau game da duk wani abu da ka ɗauka saboda Allah ba.' Mala'ikan ya ce: 'Rike dukiyarka. Ku ne aka gwada, Allah Ya yarda da kai, Ya yi fushi da abokanka biyu.'
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Godiya tana bayyana ta hanyar tausayi da karamci ga masu bukata.
Gwaji daga Allah da ke bayyana yadda mutum yake mu’amala da ni’imomi da wahalhalu.
Sunan da ake amfani da shi ga al’ummar annabi Ya’qub, wanda ake kira Isra’ila.
Mutumin da yake kan hanya kuma ba shi da isasshen dukiya da zai ci gaba da tafiyarsa.
Malaman farko, ciki har da Ibn Hajar, sun jaddada cewa wannan labari yana gargaɗi game da musun ni’imomin Allah da ƙin taimaka wa mabukaci saboda rowa. Makahon mutumin ya yarda cewa samun lafiyarsa da dukiyarsa daga Allah suke, don haka ya nuna godiya ta magana da aiki. Labarin kuma yana koyar da cewa dukiya jarrabawa ce, kuma karamci ga matafiyi mabukaci wani nau’i ne na godiya.
- Ka riƙa ambaton lafiyarka, dukiyarka da ƙwarewarka a matsayin ni’imomin Allah da gangan, kuma ka yi amfani da su ta hanyar da ta yarda da Shi.
- Ka ba matafiyi ko wani mabukaci taimako na zahiri gwargwadon ikonka, ba tare da fara hukunta halin da yake ciki ba.
- Idan dukiyarka ta ƙaru, ka kula da haƙƙin wasu kuma ka nuna godiya ta hanyar karamci.
Wannan ruwayar daga littafi ɗaya ita ma tana ba da labarin jarrabawa, kuma tana nuna yadda godiya da dogaro ga Allah suke bayyana a cikin hali.
Sahih al-Bukhari · #29 (Sahih)Wannan ruwayar tana gargaɗi game da rashin godiya kuma tana ƙarfafa darasin cewa ya kamata mutane su amince da ni’imomin Allah.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.