Sahih al-Bukhari, hadisi na 7096
An rawaito daga Hudhaifa ibn al-Yaman. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Hudhaifa ibn al-Yaman
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ، يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ قَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ. قَالَ " فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ، تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ". قَالَ لَيْسَ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ، وَلَكِنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ. قَالَ لَيْسَ عَلَيْكَ مِنْهَا بَأْسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا. قَالَ عُمَرُ أَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ بَلْ يُكْسَرُ. قَالَ عُمَرُ إِذًا لاَ يُغْلَقَ أَبَدًا. قُلْتُ أَجَلْ. قُلْنَا لِحُذَيْفَةَ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ الْبَابَ قَالَ نَعَمْ كَمَا أَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ. فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَأَمَرْنَا مَسْرُوقًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنِ الْبَابُ قَالَ عُمَرُ.
Shaqiq ya ce: Na ji Hudhaifa yana cewa,
"Yayin da muke zaune tare da Umar, sai ya ce, 'Wane ne a cikinku da ke tunawa maganar Annabi ﷺ game da fitina?' Hudhaifa ya ce, 'Fitinar mutum a cikin iyalinsa, dukiyarsa, 'ya'yansa da makwabinsa ana kafarta su ta hanyar sallah, sadaka, umarnin abin da kyau da hanin abin da mugu.' Umar ya ce, 'Ba wai game da waɗannan fitinun nake tambayarku ba, sai dai waɗancan fitinun da za su yi ta motsi kamar igiyar ruwan teku.' Hudhaifa ya ce, 'Kada ka damu da ita, ya Amiril Muminina, domin akwai ƙofa rufaffiya a tsakaninka da su.' Umar ya ce, 'Za a fasa ƙofar ko za a buɗe ta?' Ya ce, 'A'a, za a fasa ta.' Umar ya ce, 'To, ba za a sake rufe ta har abada ba.' Na ce, 'Ee.' Mun tambayi Hudhaifa, 'Shin Umar ya san menene wannan ƙofar?' Ya ce, 'Ee, kamar yadda na san cewa kafin gobe za a yi dare; hakan kuma saboda na masa labarin gaskiya ne marar kuskure.' Mun ji tsoron tambayar Hudhaifa wanene ƙofar, don haka muka umurci Masruq ya tambaye shi, 'Wanene ƙofar?' Ya ce, 'Umar.'
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Umar shi ne ƙofar da ta hana fitinun manya masu girgiza al’umma.
Jarabawa ko babban rikici da ke gwada mutane da al’umma.
Alama ce ta kariya daga babban rikici; Hudhaifa ya bayyana cewa Umar ne wannan ƙofar.
Ƙananan kura-kuran yau da kullum ana gafarta su ta hanyar sallah, sadaka da ƙarfafa aikata alheri.
Malaman sharhi na farko, ciki har da Ibn Hajar, sun bayyana cewa Umar da kansa ne ƙofar: muddin yana raye, akwai wata muhimmiyar kariya daga babban rikici. Mutuwarsa ta nuna farkon rarrabuwar kai da fitinu masu tsanani. Sashe game da iyali, dukiya, yara da maƙwabta ya bambanta jarabawar yau da kullum, wadda ayyukan alheri ke zama kaffara gare ta, da babban rikicin al’umma da Umar ya yi tambaya a kansa. Wannan fassarar tarihi ce, ba ƙa’ida ta gama-gari game da shugabanci ba, kuma ba kira ba ne na goyon bayan zalunci.
- Ka kiyaye sallolin yau da kullum kuma ka bayar da sadaka; hadisin ya ambace su a matsayin hanyoyin kaffara.
- Ka taimaka wajen gina al’umma mai ƙoshin lafiya ta hanyar ƙarfafa alheri da hana mummunan hali cikin hikima.
- Idan rikicin al’umma ya taso, nemi ilimi abin dogaro, ka guji jita-jita da tsananta rikici cikin gaggawa.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.