Sunan Abi Dawud، حدیث 393
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ فُلاَنِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، - قَالَ أَبُو دَاوُدَ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ - عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ وَكَانَتْ قَدْرَ الشِّرَاكِ وَصَلَّى بِيَ الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِيَ - يَعْنِي الْمَغْرِبَ - حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ حِينَ حَرُمَ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ عَلَى الصَّائِمِ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ صَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِيَ الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَيْهِ وَصَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ فَأَسْفَرَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَىَّ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ مَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِ " .
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، یحیی برای ما حدیث کرد، از سفیان، عبدالرحمن بن فلان بن ابی ربیعه برایم حدیث کرد — ابوداود گفت: او عبدالرحمن بن حارث بن عیاش بن ابی ربیعه است — از حکیم بن حکیم، از نافع بن جبیر بن مطعم، از ابن عباس، گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«جبرئیل علیه السلام دو بار در کنار بیتالله مرا امامت کرد. نماز ظهر را با من خواند هنگامی که خورشید به اندازه بند کفش فرو رفته بود، و نماز عصر را با من خواند هنگامی که سایه هر چیز به اندازه خود آن شده بود، و نماز مغرب را با من خواند هنگامی که روزهدار افطار میکند، و نماز عشا را با من خواند هنگامی که شفق ناپدید شد، و نماز فجر را با من خواند هنگامی که خوردن و آشامیدن بر روزهدار حرام میگردد. سپس روز بعد، نماز ظهر را با من خواند هنگامی که سایهاش به اندازه خودش شده بود، و نماز عصر را با من خواند هنگامی که سایهاش دو برابر شده بود، و نماز مغرب را با من خواند هنگامی که روزهدار افطار میکند، و نماز عشا را با من خواند تا یکسوم شب، و نماز فجر را با من خواند آنگاه هوا روشن شد. سپس رو به من کرد و فرمود: ای محمد! این وقت پیامبران پیش از توست، و وقت نماز میان این دو وقت است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
جبرئیل زمانهای نماز را با نشاندادن دو روز بیان میکند.
خورشید پس از نیمروز از بالاترین نقطهٔ آسمان عبور کرده است.
روشنایی افق غربی پس از غروب خورشید؛ بر اساس روایت، با ناپدیدشدن آن وقت نماز عشا آغاز میشود.
طول سایه با طول خود شیء برابر میشود، افزون بر سایهای که هنگام زوال وجود داشته است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که نمازها وقتهای معینی دارند و فاصلهٔ میان دو زمانِ ذکرشده فرصتی برای خواندن هر نماز فراهم میکند. روایت برای ظهر و عصر، سایه را معیار قرار میدهد؛ برای مغرب، غروب خورشید را؛ و برای عشا، ناپدیدشدن شفق را. مذاهب فقهی دربارهٔ محاسبهٔ دقیق برخی از این مرزها اختلافنظر دارند، اما وقتهای تعیینشده را مبنای نماز میدانند.
- نمازهایت را بر اساس وقتهای مقرر برنامهریزی کن و بیدلیل آنها را به تأخیر نینداز.
- از تقویم معتبر اوقات نماز استفاده کن که با محل زندگی و روش محاسبهٔ مورد قبول هماهنگ باشد.
- تفاوت دیدگاهها دربارهٔ تفسیر برخی مرزهای زمانی را در نظر بگیر و در این زمینه از عالم یا مذهب فقهی معتبری پیروی کن.
این روایت نیز به آموزش جبرئیل به محمد ﷺ دربارهٔ وقتهای نماز اشاره دارد.
Sahih al-Bukhari · #521 (Sahih)عروه هنگام توضیح زمان آغاز نماز ظهر به آموزش جبرئیل ﷺ اشاره میکند.
Sahih al-Bukhari · #361 (Sahih)جابر نمازها و نشانههای زمانیای را توصیف میکند که چگونگی بهکاربستن مرزهای تعیینشده در این روایت را روشن میسازد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.