Sunan Abi Dawud, xadiiska 3938
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurairah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ - أَوْ شَقِيصًا لَهُ - فِي مَمْلُوكٍ فَخَلاَصُهُ عَلَيْهِ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ الْعَبْدُ قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ اسْتُسْعِيَ لِصَاحِبِهِ فِي قِيمَتِهِ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِهِمَا جَمِيعًا " فَاسْتُسْعِيَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " . وَهَذَا لَفْظُ عَلِيٍّ .
Waxaa nooga warramay Nasr ibn Cali, waxaa noo sheegay Yaziid — oo ah Ibn Zureyc — sidoo kale waxaa nooga warramay Cali ibn Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Muxammad ibn Bishr — waana tan erayadiisa — laga soo bilaabo Saciid ibn Abii Caruubah, laga soo bilaabo Qataadah, laga soo bilaabo An-Nadr ibn Anas, laga soo bilaabo Bashiir ibn Nahiik, laga soo bilaabo Abuu Hurayrah, laga soo bilaabo Rasuulka Allaah ﷺ oo yiri:
"Qofkii xoreeya qaybtiisa — ama saamigiisa — ee addoon la wadaago, xoreyntiisa buuxda waxay ku xiran tahay hantidiisa haddii uu leeyahay maal. Haddii uusan haysan maal, addoonka waxaa lagu qiimeyn doonaa qiimo caddaalad ah, ka dibna waxaa loo shaqeysiin doonaa mulkiilaha si uu u guto qiimahaas isagoon la dhibin." Abuu Daawuud wuxuu yiri labadooda werinba: "Waa la shaqeysiin doonaa isagoon la dhibin." Waana tan erayada Cali.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka xoreeya qayb ka mid ah lahaanshaha waa inuu ku dadaalaa xoreyn dhammaystiran oo caddaalad ah.
Qayb lahaansho oo addoon ah oo ay leeyihiin dhawr qof oo wax wada leh.
Qiimayn dheellitiran oo lagu sameeyo qiimaha, iyada oo aan la dulmin addoonka ama qof ka mid ah dadka wax wada leh.
Shaqada lagu kasbanayo qiimaha inta hadhay waa inaanay noqon culays aan macquul ahayn.
Culimada hore waxay ka fahmeen in qofka xoreeya qayb ka mid ah hanti ay dad wada leeyihiin uu hirgeliyo xoreynta oo dhan marka uu awood u leeyahay. Haddii aanu awoodin, waxaa la go'aamiyaa qiime caddaalad ah; werintu waxay xustaa in qiimahaas lagu bixiyo shaqo, iyadoo aan qofka la xoreeyey la saarin culays aan macquul ahayn. Madh-habyadu way ku kala duwan yihiin faahfaahinta ku saabsan sida loo dabaqo iyo shuruudihiisa, balse mabaadi'da caddaaladda iyo ka hortagga dhibaatadu waa udub-dhexaad.
- Mas'uul ka noqo cawaaqibta marka aad qayb ahaan wareejinayso hanti ama mashruuc ay dad wada leeyihiin.
- Heshiisyada maaliyadeed ku dadaal in qiime caddaalad ah la dejiyo, kana ilaali in hal dhinac si aan caddaalad ahayn culayska u qaado.
- Dadka ugu dhaqan naxariis: waajibku yuusan isu beddelin culays xad-dhaaf ah.
Werintan saxiixa ahi iyaduna waxay ka hadlaysaa xoreynta saami iyo saamaynta ay ku yeelanayso dadka kale ee wax wada leh.
Sunan Abi Dawud · #3937 (Sahih)Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa xoreyn qayb ah, waxayna gacan ka geysataa caddaynta macnaha sharci ee mawduucan.
Sunan Abi Dawud · #3940 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee Ibnu Cumar waxay ka hadlaysaa xoreynta saami iyo qiimaynta qaybta hadhay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.