Cenaze · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1242. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cenaze
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَعْمَرٌ، وَيُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ أَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى فَرَسِهِ مِنْ مَسْكَنِهِ بِالسُّنْحِ حَتَّى نَزَلَ، فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَلَمْ يُكَلِّمِ النَّاسَ، حَتَّى نَزَلَ فَدَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَتَيَمَّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُسَجًّى بِبُرْدِ حِبَرَةٍ، فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ، ثُمَّ أَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَبَّلَهُ ثُمَّ بَكَى فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لاَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَلَيْكَ مَوْتَتَيْنِ، أَمَّا الْمَوْتَةُ الَّتِي كُتِبَتْ عَلَيْكَ فَقَدْ مُتَّهَا‏.‏ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ وَعُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يُكَلِّمُ النَّاسَ‏.‏ فَقَالَ اجْلِسْ‏.‏ فَأَبَى‏.‏ فَقَالَ اجْلِسْ‏.‏ فَأَبَى، فَتَشَهَّدَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَمَالَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَتَرَكُوا عُمَرَ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ، فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ‏}‏ إِلَى ‏{‏الشَّاكِرِينَ‏}‏ وَاللَّهِ لَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ يَكُونُوا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ الآيَةَ حَتَّى تَلاَهَا أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَتَلَقَّاهَا مِنْهُ النَّاسُ، فَمَا يُسْمَعُ بَشَرٌ إِلاَّ يَتْلُوهَا‏.‏

Çeviri

Bişr b. Muhammed bize rivayet etti, Abdullah bize haber verdi ve dedi ki: Ma'mer ve Yûnus ez-Zührî'den bana haber verdiler; Zührî dedi ki: Ebû Seleme bana bildirdi ki Peygamber'in ﷺ eşi Âişe -Allah ondan razı olsun- kendisine şunu anlatmıştır:

"Ebû Bekir -Allah ondan razı olsun- Sünh'teki evinden atıyla geldi, attan indi, mescide girdi ve kimseyle konuşmadan doğrudan yanıma gelip üzeri çizgili bir örtüyle örtülü olan Peygamber'in ﷺ yanına girdi. Yüzünü açtı, üzerine eğilip onu öptü ve ağlamaya başladı. Dedi ki: 'Anam babam sana feda olsun ey Allah'ın Peygamberi! Allah senin üzerine iki ölümü bir araya getirmez; senin için yazılan ölümle zaten vefat ettin.'" Ebû Seleme dedi ki: İbn Abbâs -Allah her ikisinden de razı olsun- bana bildirdi ki Ebû Bekir -Allah ondan razı olsun- dışarı çıktığında Ömer -Allah ondan razı olsun- insanlara hitap ediyordu. Ebû Bekir ona: 'Otur!' dedi, fakat Ömer kabul etmedi. Tekrar: 'Otur!' dedi, yine kabul etmedi. Bunun üzerine Ebû Bekir -Allah ondan razı olsun- şehadet getirdi; insanlar ona yöneldiler ve Ömer'i bıraktılar. Ebû Bekir şöyle dedi: 'Emmâ ba'd, içinizden kim Muhammed'e ﷺ ibadet ediyorsa bilsin ki Muhammed ﷺ vefat etmiştir. Kim de Allah'a ibadet ediyorsa bilsin ki Allah Hayy'dır, asla ölmez.' Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {Muhammed ancak bir peygamberdir...} {...şükredenlere kadar.} Vallahi sanki insanlar Ebû Bekir -Allah ondan razı olsun- bu ayeti okuyuncaya kadar Allah'ın bu ayeti indirdiğini bilmiyorlardı. İnsanlar bu ayeti ondan aldılar ve artık herkesin dilinde sadece bu ayetin okunduğu duyuluyordu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Bekir, topluluğa yalnızca Allah’ın ebedî olduğunu hatırlattı.

Arka plan ve bağlam

Hadis, Peygamber ﷺ’in vefatından hemen sonraki olayları anlatır: Ebû Bekir mescide geldi, onu ziyaret etti ve ardından toplanan insanlara hitap etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Es-Sunh

Ebû Bekir’in o sırada kaldığı, Medine yakınlarında bir yer.

Şehadet

Allah’tan başka ibadete layık hiçbir ilah olmadığına ve Muhammed’in ﷺ Allah’ın elçisi olduğuna dair iman ikrarı.

Âl-i İmrân Suresi 3:144

Muhammed’in ﷺ bir elçi olduğunu ve ondan önce de elçilerin gelip geçtiğini bildiren ayet.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan peygamberlerin ölümlü olduğu, yalnızca Allah’ın ebedî yaşadığı ve ibadetin yalnız O’na yöneltilmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Ebû Bekir’in Âl-i İmrân 3:144’e başvurması, keder ve şaşkınlık topluluğu kuşattığında onu yeniden imana yöneltti. Rivayet ayrıca, Allah’ın hükmünü kabul etmek şartıyla, sevilen birinin ardından üzülmenin ve ağlamanın sabırla tek başına çelişmediğini gösterir. Fakihler bu rivayetten, vefat eden kişinin yüzünün açılabileceği ve yakınının onu öpebileceği hükmünü de çıkarırlar; yas ve definle ilgili ayrıntılı hükümler fıkıh mezheplerinde daha kapsamlı biçimde ele alınır.

Günümüz için dersler
  1. Keder muhakemeni bulandırdığında Kur’an’a sarıl ve Allah’ın ebedî olduğunu kendine hatırlat.
  2. Yas tutan birini sakin ve doğru sözlerle destekle; Allah’a dair umudunu yitirmeden üzüntüsünü yaşamasına alan tanı.
  3. İbadetini ve tevekkülünü yalnızca Allah’a yönelt; mesajını ve örnekliğini koruyarak Peygamber ﷺ’in izinden git.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.