Hadyadaha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2601

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hadyadaha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ،‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ شَهِيدًا، فَاشْتَدَّ الْغُرَمَاءُ فِي حُقُوقِهِمْ، فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَلَّمْتُهُ، فَسَأَلَهُمْ أَنْ يَقْبَلُوا ثَمَرَ حَائِطِي، وَيُحَلِّلُوا أَبِي، فَأَبَوْا، فَلَمْ يُعْطِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَائِطِي، وَلَمْ يَكْسِرْهُ لَهُمْ، وَلَكِنْ قَالَ ‏"‏ سَأَغْدُو عَلَيْكَ ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَيْنَا حَتَّى أَصْبَحَ، فَطَافَ فِي النَّخْلِ، وَدَعَا فِي ثَمَرِهِ بِالْبَرَكَةِ، فَجَدَدْتُهَا، فَقَضَيْتُهُمْ حُقُوقَهُمْ، وَبَقِيَ لَنَا مِنْ ثَمَرِهَا بَقِيَّةٌ، ثُمَّ جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ جَالِسٌ، فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِعُمَرَ ‏"‏ اسْمَعْ ـ وَهْوَ جَالِسٌ ـ يَا عُمَرُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَلاَّ يَكُونُ قَدْ عَلِمْنَا أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ، وَاللَّهِ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ‏.‏

Tarjumaad

Jaabir bin Cabdullaahi wuxuu yiri: Aabbahay wuxuu ku shahiiday maalintii Uxud, deyn-bixiyeyaashiisuna waxay si adag u dalbadeen xuquuqdooda. Markaas ayaan u imid Rasuulka Allah ﷺ oo aan u sheegay arrintaas. Wuxuu weydiistay inay qaataan miraha beerteyda oo ay aabbahay cafiyaan, laakiin way diideen. Rasuulka Allah ﷺ ma uusan siin beerteyda, mana uusan u jarin iyaga, ee wuxuu yiri:

"Berri subax waan kuu iman doonaa." Subaxdii xigtay ayuu noo yimid, wuxuuna dhex maray geedaha timirta isagoo u duceeyay barako mirahooda. Waan goostay mirihii, waxaanan si buuxda u gutay xuquuqdoodii, wax badanna waa nooga haray. Kadib waxaan u imid Rasuulka Allah ﷺ isagoo fadhiya, waxaana u sheegay wixii dhacay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri Cumar oo fadhiyay: "Dhegayso, Cumarow." Cumar wuxuu yiri: "Miyaanan ogayn inaad tahay Rasuulka Allah? Wallaahi, adigu waxaad tahay Rasuulka Allah!"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ducada Nebiga ﷺ waxay barako gelisay goosashada timirta ee Jaabir.

Asalka iyo sababta

Aabbihii Jaabir wuxuu ku shahiiday Uxud, wuxuuna ka tegay deymo. Jaabir wuxuu Nebiga ﷺ kaalmo weydiistay markii dayn-bixiyayaashu dalbadeen xuquuqdooda.

Erayada adag oo la sharxay
dayn-bixiyayaal

Dad uu qof lacag ku leeyahay.

dayn-dhaaf

In dayn la iska tirtiro.

barako

Nimco Alle ka timaadda oo shayga ka dhigta mid wanaagsan oo faa'iido leh.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay halkan ka fahmeen in dayn-bixiyuhu xaq u leeyahay in daynta loo bixiyo, balse sidoo kale la ammaano marka uu dayn iska dhaafo. Nebiga ﷺ wuxuu ixtiraamay xuquuqda dayn-bixiyayaasha, mana ku khasbin heshiis. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa calaamad gaar ah oo nebinnimadiisa ah: ducadiisa ka dib, goosashadu waxay ku filnaatay bixinta daymaha oo dhan, miro ayaana ka soo haray. Culimadu waxay adkeeyaan in daymaha si taxaddar leh loo bixiyo, qofkuna kaalmo raadsan karo marka ay dhaqaale ahaan ku adkaato, isaga oo aan ku xadgudbin xuquuqda dadka kale.

Casharrada maanta
  1. Heshiis la gal dayn-bixiyayaasha, oo qir xaqooda, xataa marka bixintu kugu adkaato.
  2. Alle ka bari barako, isla markaana qaad tallaabooyin la taaban karo oo aad waajibaadkaaga ku gudanayso.
  3. Qofka si ikhtiyaari ah dayn uga dhaafa qof kale wuxuu kaga fududayn karaa xaalad adag.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.