Sahih al-Bukhari, xadiiska 2618
Waxaa weriyey Abdur-Rahman ibn Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu an‑Nu'manwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو النُّعْمَانِ
- 2Al‑Mu'tamir ibn Sulaymanالْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 3Aabbihii, Sulaymanأَبِيهِ
- 4Abu Uthmanأَبِي عُثْمَانَ
- 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Bakrعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثِينَ وَمِائَةً فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلْ مَعَ أَحَدٍ مِنْكُمْ طَعَامٌ ". فَإِذَا مَعَ رَجُلٍ صَاعٌ مِنْ طَعَامٍ أَوْ نَحْوُهُ، فَعُجِنَ ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ مُشْرِكٌ مُشْعَانٌّ طَوِيلٌ بِغَنَمٍ يَسُوقُهَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بَيْعًا أَمْ عَطِيَّةً ـ أَوْ قَالَ ـ أَمْ هِبَةً ". قَالَ لاَ، بَلْ بَيْعٌ. فَاشْتَرَى مِنْهُ شَاةً، فَصُنِعَتْ وَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِسَوَادِ الْبَطْنِ أَنْ يُشْوَى، وَايْمُ اللَّهِ مَا فِي الثَّلاَثِينَ وَالْمِائَةِ إِلاَّ قَدْ حَزَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَهُ حُزَّةً مِنْ سَوَادِ بَطْنِهَا، إِنْ كَانَ شَاهِدًا أَعْطَاهَا إِيَّاهُ، وَإِنْ كَانَ غَائِبًا خَبَأَ لَهُ، فَجَعَلَ مِنْهَا قَصْعَتَيْنِ، فَأَكَلُوا أَجْمَعُونَ، وَشَبِعْنَا، فَفَضَلَتِ الْقَصْعَتَانِ، فَحَمَلْنَاهُ عَلَى الْبَعِيرِ. أَوْ كَمَا قَالَ.
Waxaa nooga warramay Abu an-Nucmaan, waxaa nooga warramay Al-Muctamir bin Sulaymaan, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Abu Cusmaan, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Abii Bakar — Allaha ka raalli noqdee — wuxuu yiri: Waxaan la soconnay Nabiga ﷺ annagoo boqol iyo soddon qof ah. Markaasuu Nabigu ﷺ yiri:
"Ma jiraa mid idinka mid ah oo cunto haysta?" Haddaba waxaa jiray nin haystay Saac cunto ah ama wax la mid ah, markaasaa la tumay. Kadibna waxaa yimid nin mushrikin ah oo timo badan dhaadheerna leh oo riyo wada. Nabigu ﷺ wuxuu ku yiri: "Ma iib baa mise waa hadiyad — ama wuxuu yiri — ama waa hibo?" Wuxuu yiri: Maya, ee waa iib. Markaasuu ka iibsaday neef ari ah, waa la gowracay, Nabiguna ﷺ wuxuu amray in la dubo beerka iyo caloosha. Wallaahi, mid ka mid ah boqolka iyo soddonka qof ma jirin uusan Nabigu ﷺ siinin xabbo beerka/caloolasha ah; hadduu goobjooge ahaa wuu siiyey, hadduu maqnaana wuu u keydiyey. Kadibna laba weel oo waaweyn buu ka dhigay, wayna wada cuneen ilaa ay ka dhergaan, labadii weelna way soo hareen, markaasa rati lagu qaaday. Ama siduu yiri.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu cuntada si caddaalad ah u qaybiyey, waxaana haray wax ku filan oo badan.
Halbeeg mug oo dhaqameed oo lagu qiyaaso cuntada.
Wax la bixiyo iyada oo aan wax lacag ah lagu beddelan.
Xubnaha la cuni karo ee neefka la qalay.
Culimadu waxay tilmaamayaan in Nabigu ﷺ marka hore caddeeyey shuruudaha wareejinta, dabadeedna uu idihii iibsaday markii iibiyuhu dalbaday lacag. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa sida taxaddarka leh ee uu wax u qaybiyey: qofkii joogay qaybtiisa isla markiiba ayuu helay, halka qaybta qof maqanna la kaydiyey. Culimada hore waxay cuntada badnaanteeda ku tilmaamaan mucjiso, waxayna ka fahmeen in martisoorka iyo qaybinta caddaaladda ahi is waafaqaan.
- Markaad wax iibsanayso, si cad u weydii in la iibinayo ama hadiyad ahaan loo bixinayo.
- Waxa aad haysato si caddaalad ah u qaybi, saamiga loo ballanqaadayna u kaydi qofka maqan.
- Qiimee wax-ku-biirinta yar, martisoorkana u samee inta aad awooddo.
Werintan saxiixa ahi iyaduna waxay ka warramaysaa cunto dadka loo qaybiyey oo ku filnaatay.
Sahih al-Bukhari · #2617 (Sahih)Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ku saabsan tahay dhacdo la xiriirta cuntada iyo rizqiga dadka.
Sahih al-Bukhari · #2566 (Sahih)Nabigu ﷺ halkan wuxuu ku boorrinayaa inaan hadiyad, xataa mid yar, la quudhsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.