شرایط · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2730

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: شرایط
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى أَبُو غَسَّانَ الْكِنَانِيُّ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا فَدَعَ أَهْلُ خَيْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، قَامَ عُمَرُ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَمْوَالِهِمْ، وَقَالَ ‏"‏ نُقِرُّكُمْ مَا أَقَرَّكُمُ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ وَإِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ خَرَجَ إِلَى مَالِهِ هُنَاكَ فَعُدِيَ عَلَيْهِ مِنَ اللَّيْلِ، فَفُدِعَتْ يَدَاهُ وَرِجْلاَهُ، وَلَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرُهُمْ، هُمْ عَدُوُّنَا وَتُهَمَتُنَا، وَقَدْ رَأَيْتُ إِجْلاَءَهُمْ، فَلَمَّا أَجْمَعَ عُمَرُ عَلَى ذَلِكَ أَتَاهُ أَحَدُ بَنِي أَبِي الْحُقَيْقِ، فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، أَتُخْرِجُنَا وَقَدْ أَقَرَّنَا مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم وَعَامَلَنَا عَلَى الأَمْوَالِ، وَشَرَطَ ذَلِكَ لَنَا فَقَالَ عُمَرُ أَظَنَنْتَ أَنِّي نَسِيتُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَيْفَ بِكَ إِذَا أُخْرِجْتَ مِنْ خَيْبَرَ تَعْدُو بِكَ قَلُوصُكَ، لَيْلَةً بَعْدَ لَيْلَةٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ كَانَتْ هَذِهِ هُزَيْلَةً مِنْ أَبِي الْقَاسِمِ‏.‏ قَالَ كَذَبْتَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ‏.‏ فَأَجْلاَهُمْ عُمَرُ وَأَعْطَاهُمْ قِيمَةَ مَا كَانَ لَهُمْ مِنَ الثَّمَرِ مَالاً وَإِبِلاً وَعُرُوضًا، مِنْ أَقْتَابٍ وَحِبَالٍ وَغَيْرِ ذَلِكَ‏.‏ رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَحْسِبُهُ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، اخْتَصَرَهُ‏.‏

ترجمه

ابو احمد برای ما حدیث کرد، محمد بن یحیی ابوغسان کنانی برای ما حدیث کرد، مالک از نافع، و او از ابن عمر رضی الله عنهما خبر داد که گفت: چون مردم خیبر دست‌ها و پاهای عبدالله بن عمر را شکستند، عمر رضی الله عنه برخاست و خطبه خواند و فرمود:

«بی‌گمان رسول خدا ﷺ با یهودیان خیبر بر سر اموالشان قرارداد بست و به آنان فرمود: "ما شما را تا زمانی که خدا اجازه دهد، نگه می‌داریم." و همانا عبدالله بن عمر به سوی اموالش در آنجا رفت و شبانه مورد حمله قرار گرفت و دست‌ها و پاهایش شکسته شد. ما در آنجا دشمنی جز آنان نداریم؛ آنان دشمن ما و مظنون ما هستند. بنابراین تصمیم گرفتم آنان را اخراج کنم.» هنگامی که عمر رضی الله عنه بر این امر مصمم شد، یکی از فرزندان ابوالحقیق نزد او آمد و گفت: «ای امیرالمؤمنین! آیا ما را بیرون می‌کنید در حالی که محمد ﷺ به ما اجازه سکونت داد و با ما بر سر اموالمان قرارداد بست و این شرط را برای ما مقرر فرمود؟» عمر رضی الله عنه فرمود: «آیا گمان می‌کنی که سخن رسول خدا ﷺ را فراموش کرده‌ام که فرمود: "حالت تو چگونه خواهد بود آنگاه که از خیبر رانده شوی و شترت تو را شب پس از شب ببرد؟"» آن مرد گفت: «این شوخی ابوالقاسم ﷺ بود.» عمر رضی الله عنه فرمود: «دروغ می‌گویی ای دشمن خدا!» سپس عمر رضی الله عنه آنان را اخراج کرد و ارزش اموالشان را به صورت میوه، پول، کجاوه‌های شتر، طناب و غیره به آنان پرداخت. حماد بن سلمه این حدیث را از عبیدالله، و گمانم از نافع، از ابن عمر، از عمر و از پیامبر ﷺ به صورت مختصر روایت کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر پس از حمله، یهودیان خیبر را بیرون کرد و بهای دارایی‌هایشان را پرداخت.

پیشینه و سبب بیان

عبدالله بن عمر هنگام سرکشی به دارایی خود در خیبر، شبانه مورد حمله قرار گرفت و دست‌ها و پاهایش زخمی شد. عمر در پی آن تصمیم گرفت ساکنان یهودی را بیرون کند؛ هنگام اجرای این تصمیم، به سخن پیامبر ﷺ دربارهٔ ترک آیندهٔ آنجا اشاره کرد و بهای میوه‌ها و اموالشان را به آنان پرداخت.

توضیح واژه‌های دشوار
خیبر

ناحیه‌ای واحه‌ای و کشاورزی در شمال مدینه.

بیرون‌کردن

وادار کردن مردم به ترک یک منطقه.

غرامت

پرداخت مبلغی برابر با ارزش دارایی‌هایی که شخص بر جای می‌گذارد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان این روایت را در بحث احکام پیمان‌ها، حکومت و وضعیت زمین بررسی می‌کنند. آنان از آن نتیجه می‌گیرند که هر پیمانی بر اساس شروط خود معتبر است، اما پیامبر ﷺ در این مورد ماندن ساکنان را به اجازهٔ خداوند وابسته کرده بود. تصمیم عمر پس از حمله به عبدالله و با یادآوری سخن پیامبر ﷺ گرفته شد؛ او ساکنان را بدون جبران خسارت بیرون نکرد. این روایت مجوزی کلی برای مجازات جمعی جوامع نیست: چنین تصمیم‌هایی در صلاحیت حکومت مسئول است و باید عادلانه اجرا شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. توافق‌ها را با دقت بخوانید و مطابق شروطی که واقعاً پذیرفته شده‌اند عمل کنید.
  2. وقتی مسئولان تصمیم‌های مهم می‌گیرند، باید واقعیت‌ها را بررسی کنند و عادلانه عمل کنند.
  3. اگر از مردم خواسته می‌شود جایی را ترک کنند، باید حقوق و دارایی‌های قانونی آنان منصفانه تسویه شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.