جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2893

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2يَعْقُوبُ
  3. 3عَمْرٍو
  4. 4أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَبِي طَلْحَةَ ‏"‏ الْتَمِسْ غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى خَيْبَرَ ‏"‏‏.‏ فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ مُرْدِفِي، وَأَنَا غُلاَمٌ رَاهَقْتُ الْحُلُمَ، فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ، فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ كَثِيرًا يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَدِمْنَا خَيْبَرَ، فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْحِصْنَ ذُكِرَ لَهُ جَمَالُ صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىِّ بْنِ أَخْطَبَ، وَقَدْ قُتِلَ زَوْجُهَا وَكَانَتْ عَرُوسًا، فَاصْطَفَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِنَفْسِهِ، فَخَرَجَ بِهَا حَتَّى بَلَغْنَا سَدَّ الصَّهْبَاءِ حَلَّتْ، فَبَنَى بِهَا، ثُمَّ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ صَغِيرٍ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ آذِنْ مَنْ حَوْلَكَ ‏"‏‏.‏ فَكَانَتْ تِلْكَ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى صَفِيَّةَ‏.‏ ثُمَّ خَرَجْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ قَالَ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحَوِّي لَهَا وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ، ثُمَّ يَجْلِسُ عِنْدَ بَعِيرِهِ فَيَضَعُ رُكْبَتَهُ، فَتَضَعُ صَفِيَّةُ رِجْلَهَا عَلَى رُكْبَتِهِ حَتَّى تَرْكَبَ، فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ نَظَرَ إِلَى أُحُدٍ فَقَالَ ‏"‏ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ نَظَرَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا بِمِثْلِ مَا حَرَّمَ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ ‏"‏‏.‏

ترجمه

انس بن مالک رضی الله عنه روایت می‌کند که پیامبر ﷺ به ابوطَلحه فرمودند:

«یکی از غلامان خود را انتخاب کن تا در سفر خیبر مرا خدمت کند.» ابوطَلحه مرا سوار بر مرکب خود کرد و با خود برد، در حالی که من نوجوانی نزدیک به بلوغ بودم. هرگاه رسول الله ﷺ توقف می‌کردند، من ایشان را خدمت می‌نمودم و بسیار شنیدم که می‌فرمودند: «بار خدایا! به تو پناه می‌برم از اندوه و غم، ناتوانی و تنبلی، بخل و ترس، سنگینی بدهی و چیرگی مردان.» سپس به خیبر رسیدیم و چون خداوند فتح دژ را نصیب ایشان گرداند، زیبایی صفیه دختر حُییّ بن اخطب برای ایشان توصیف شد؛ شوهرش کشته شده بود و او هنوز عروس بود. رسول الله ﷺ او را برای خود برگزیدند و همراه بردند تا اینکه به مکانی به نام «سدّ الصهباء» رسیدیم؛ در آنجا حیض او تمام شد و پیامبر ﷺ با او ازدواج کردند. سپس در ظرف چرمی کوچکی «حیس» درست کردند و رسول الله ﷺ فرمودند: «اطرافیان خود را دعوت کن.» این ولیمهٔ رسول الله ﷺ برای صفیه بود. آنگاه به سوی مدینه حرکت کردیم. دیدم که رسول الله ﷺ عبای خود را پشت سر او روی کوهان شتر پهن می‌کردند تا جایگاهی نرم برای نشستن او فراهم شود، سپس کنار شتر زانو می‌زدند تا صفیه پای خود را بر زانوی ایشان گذاشته و سوار شود. به راه ادامه دادیم تا وقتی به مدینه نزدیک شدیم، پیامبر ﷺ به کوه احد نگریستند و فرمودند: «این کوهی است که ما را دوست دارد و ما نیز او را دوست داریم.» سپس به مدینه نگاه کردند و فرمودند: «بار خدایا! میان دو لاوهٔ مدینه را همان‌گونه حریم قرار می‌دهم که ابراهیم مکه را حریم ساخت. بار خدایا! در مُدّ و صاع آنان برکت عطا فرما.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ دعاها را آموزش می‌داد و به مراقبت و مهمان‌نوازی اهمیت می‌داد.

توضیح واژه‌های دشوار
حَیس

غذایی ساده که از جمله با خرما و جو تهیه می‌شد.

مُدّ و صاع

واحدهای سنتی اندازه‌گیری مواد غذایی؛ پیامبر ﷺ از خداوند برای پیمانه‌های غذای مدینه برکت خواست.

میدان‌های گدازه‌ای

مناطقی پوشیده از سنگ‌های آتشفشانی تیره که مرزهای مدینه را مشخص می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این دعا چنین برداشت می‌کنند که مسلمان می‌تواند از خداوند بخواهد او را از بارهای درونی و شرایط دشوار پناه دهد. این روایت همچنین ارزش خدمت‌گزاری، ولیمهٔ عروسیِ ساده و رفتار مهربانانه با همسر را نشان می‌دهد. سخن دربارهٔ اُحد بیانگر پیوند ویژهٔ پیامبر ﷺ و مؤمنان با مدینه است؛ دعای او نیز حرمت و برکت این شهر را تأیید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. دعای پناه‌بردن از نگرانی، اندوه، تنبلی و بدهی را در دعاهای روزانه‌ات بگنجان.
  2. در کارهای عملی مراقب دیگران باش؛ مثلاً به کسی کمک کن با ایمنی سوار شود و آسایش او را جدی بگیر.
  3. لحظه‌های مهم را با بخشندگی و سادگی جشن بگیر و از خداوند برای جامعه‌ات برکت بخواه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.