Sahih al-Bukhari، حدیث 2967
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَتَلاَحَقَ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا عَلَى نَاضِحٍ لَنَا قَدْ أَعْيَا فَلاَ يَكَادُ يَسِيرُ فَقَالَ لِي " مَا لِبَعِيرِكَ ". قَالَ قُلْتُ عَيِيَ. قَالَ فَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَزَجَرَهُ وَدَعَا لَهُ، فَمَا زَالَ بَيْنَ يَدَىِ الإِبِلِ قُدَّامَهَا يَسِيرُ. فَقَالَ لِي " كَيْفَ تَرَى بَعِيرَكَ ". قَالَ قُلْتُ بِخَيْرٍ قَدْ أَصَابَتْهُ بَرَكَتُكَ. قَالَ " أَفَتَبِيعُنِيهِ ". قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ، وَلَمْ يَكُنْ لَنَا نَاضِحٌ غَيْرَهُ، قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَبِعْنِيهِ ". فَبِعْتُهُ إِيَّاهُ عَلَى أَنَّ لِي فَقَارَ ظَهْرِهِ حَتَّى أَبْلُغَ الْمَدِينَةَ. قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَرُوسٌ، فَاسْتَأْذَنْتُهُ فَأَذِنَ لِي، فَتَقَدَّمْتُ النَّاسَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ، فَلَقِيَنِي خَالِي فَسَأَلَنِي عَنِ الْبَعِيرِ، فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا صَنَعْتُ فِيهِ فَلاَمَنِي، قَالَ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي حِينَ اسْتَأْذَنْتُهُ " هَلْ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ". فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا. فَقَالَ " هَلاَّ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوُفِّيَ وَالِدِي ـ أَوِ اسْتُشْهِدَ ـ وَلِي أَخَوَاتٌ صِغَارٌ، فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ مِثْلَهُنَّ، فَلاَ تُؤَدِّبُهُنَّ، وَلاَ تَقُومُ عَلَيْهِنَّ، فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا لِتَقُومَ عَلَيْهِنَّ وَتُؤَدِّبَهُنَّ. قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ غَدَوْتُ عَلَيْهِ بِالْبَعِيرِ، فَأَعْطَانِي ثَمَنَهُ، وَرَدَّهُ عَلَىَّ. قَالَ الْمُغِيرَةُ هَذَا فِي قَضَائِنَا حَسَنٌ لاَ نَرَى بِهِ بَأْسًا.
اسحاق بن ابراهیم برای ما حدیث نقل کرد، جریر به ما خبر داد، از مغیره، از شعبی، از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما که گفت: همراه رسول خدا ﷺ در غزوهای شرکت کردم. پیامبر ﷺ در راه به من رسیدند در حالی که سوار بر شتر آبکش خود بودم که از شدت خستگی به سختی حرکت میکرد. ایشان فرمودند:
«شترت را چه شده است؟» گفتم: «خسته شده است.» پس رسول خدا ﷺ پشت سر آن قرار گرفتند، آن را نهیب زدند و برایش دعا کردند؛ از آن پس شتر پیشاپیش سایر شتران به راه افتاد. سپس از من پرسیدند: «شترت را اکنون چگونه میبینی؟» گفتم: «بسیار خوب است، برکت شما به آن رسیده است.» فرمودند: «آیا آن را به من میفروشی؟» حیا کردم (که رد کنم)، با اینکه غیر از آن شتر آبکش دیگری نداشتیم، پس گفتم: «بله.» فرمودند: «پس آن را به من بفروش.» من آن را به این شرط به ایشان فروختم که تا رسیدن به مدینه سوار آن باشم. سپس عرض کردم: «ای رسول خدا! من تازه داماد هستم» و از ایشان اجازه خواستم تا زودتر بروم. ایشان اجازه دادند و من پیش از دیگران به سمت مدینه حرکت کردم تا اینکه به مدینه رسیدم. داییام مرا دید و درباره شتر پرسید؛ ماجرا را برایش تعریف کردم و او مرا سرزنش کرد. هنگامی که از رسول خدا ﷺ اجازه گرفتم، ایشان پرسیده بودند: «با دختر باکره ازدواج کردهای یا زن بیوه/غیرباکره؟» گفتم: «با زن غیرباکره ازدواج کردهام.» فرمودند: «چرا با دختری باکره ازدواج نکردی تا با او شوخی کنی و او با تو شوخی کند؟» عرض کردم: «ای رسول خدا! پدرم فوت کرد (یا شهید شد) و من خواهران کوچکی دارم، لذا خوش نداشتم با دختری همسن آنها ازدواج کنم که نه بتواند آنان را تربیت کند و نه سرپرستی نماید؛ بنابراین با زنی باتجربه ازدواج کردم تا سرپرستی و تربیت آنان را بر عهده گیرد.» وقتی رسول خدا ﷺ به مدینه رسیدند، صبح روز بعد شتر را نزد ایشان بردم؛ ایشان قیمت آن را به من پرداختند و خود شتر را نیز به من بازگرداندند. مغیره میگوید: این کار در احکام قضایی ما صحیح است و اشکالی در آن نمیبینیم.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ شتر جابر را برکت داد و پس از خرید، آن را به او بخشید.
شتری که برای حمل آب یا آبکشیدن به کار میرفت.
زنی که پیشتر ازدواج کرده بود؛ جابر در این روایت او را برگزید، چون میتوانست از خواهران خردسالش مراقبت کند.
دانشمندان از این روایت چنین برداشت کردهاند که پیامبر ﷺ به همراهان خود توجه داشت، به وضعیت خانوادگی آنان اهمیت میداد و با آنان سخاوتمندانه رفتار میکرد. این ماجرا همچنین نشان میدهد که خریدوفروش میتواند با شرطی روشن انجام شود؛ مانند توافق جابر که تا رسیدن به مدینه همچنان سوار شتر بماند. جابر بهسبب مسئولیتش در قبال خواهران خردسالش، زنی را برگزید که پیشتر ازدواج کرده بود؛ سخن پیامبر ﷺ درباره زن باکره، توصیهای شخصی بود، نه تکلیفی عمومی برای همه. مذاهب فقهی بر اهمیت رضایت متقابل و شروط روشن در معاملات تأکید دارند.
- در انتخابهای مهم، تنها خواستههای خود را در نظر نگیرید؛ نیازهای اعضای خانواده به مراقبت را نیز بسنجید.
- هنگام خریدوفروش، از پیش درباره شروط، مانند استفاده از حیوان فروختهشده تا مقصدی معین، بهروشنی توافق کنید.
- با مردم با توجه و سخاوت رفتار کنید، بهویژه وقتی میدانید مسئولیتهایی بر دوش دارند یا با نگرانی مالی روبهرو هستند.
این روایت به همان داستان جابر و شترش نزدیک است و زمینه ماجرا را کاملتر میکند.
Sahih al-Bukhari · #2966 (Sahih)این روایت نیز از صحیح بخاری است و با رویدادهای مربوط به جابر در جریان غزوه ارتباط دارد.
Sahih al-Bukhari · #2968 (Sahih)این روایت نیز نشانهای شگفتانگیز را در جریان غزوهای همراه با پیامبر ﷺ شرح میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.