Sahih al-Bukhari، حدیث 346
روایتشده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Mas'ud
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ شَقِيقَ بْنَ سَلَمَةَ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَرَأَيْتَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِذَا أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدْ، مَاءً كَيْفَ يَصْنَعُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لاَ يُصَلِّي حَتَّى يَجِدَ الْمَاءَ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُ بِقَوْلِ عَمَّارٍ حِينَ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَانَ يَكْفِيكَ " قَالَ أَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِذَلِكَ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَدَعْنَا مِنْ قَوْلِ عَمَّارٍ، كَيْفَ تَصْنَعُ بِهَذِهِ الآيَةِ فَمَا دَرَى عَبْدُ اللَّهِ مَا يَقُولُ فَقَالَ إِنَّا لَوْ رَخَّصْنَا لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكَ إِذَا بَرَدَ عَلَى أَحَدِهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَدَعَهُ وَيَتَيَمَّمَ. فَقُلْتُ لِشَقِيقٍ فَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ لِهَذَا قَالَ نَعَمْ.
عمر بن حفص برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم برای ما حدیث کرد و گفت: اعمش برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که شقیق بن سلمه میگفت:
«من نزد عبدالله و ابوموسی بودم. ابوموسی از او پرسید: ای ابوعبدالرحمن! نظر تو چیست اگر کسی جنب شود و آب نیابد، چه باید بکند؟ عبدالله پاسخ داد: نباید نماز بخواند تا اینکه آب بیابد. ابوموسی گفت: پس درباره سخن عمار چه میگویی، آنگاه که پیامبر ﷺ به او فرمود: "همان برایت کافی بود"؟ عبدالله گفت: آیا ندیدی که عمر به آن راضی نشد؟ ابوموسی گفت: بسیار خوب، سخن عمار را رها کن، اما درباره این آیه (آیه تیمم) چه میگویی؟ عبدالله ندانست چه بگوید، سپس فرمود: اگر در این باره به آنان رخصت میدادیم، نزدیک بود که هرگاه آب برای یکی از آنان سرد باشد، آن را رها کند و تیمم نماید. من از شقیق پرسیدم: آیا عبدالله به همین دلیل تیمم را مکروه میدانست؟ گفت: آری.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این بحث نشان میدهد که تیمم در حالت جنابت نیز پذیرفته است.
حالتی از ناپاکی بزرگ شرعی که معمولاً غسل کامل را لازم میکند.
طهارت شرعی با خاک یا غبار پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا استفاده از آن ممکن نیست.
سخنان عبدالله بن مسعود بیانگر احتیاط اوست و دلیلی بر جایز نبودن تیمم در حالت جنابت نیست. ابوموسی به آیه قرآن درباره تیمم و سخن پیامبر ﷺ به عمار استناد میکند. فقیهان کلاسیک، در صورت تحقق شرایط و نبود آب یا زیانبار بودن استفاده از آن، تیمم را جایگزین غسل میدانند. چهار مذهب فقهی اهلسنت درباره جزئیاتی مانند نوع خاک، اعمال لازم و شرایط بحث میکنند، اما اصل این جایگزینی را میپذیرند.
- احکام تیمم را بیاموزید تا بدانید وقتی آب در دسترس نیست یا استفاده از آن زیانبار است، چگونه نماز بخوانید.
- عمل دینی را بر پایه قرآن و روایتهای معتبر پیامبر قرار دهید و اختلافنظرها را با دقت بررسی کنید.
- بهدلیل نبود آب نماز را ترک نکنید؛ اگر تردید دارید، درباره چگونگی عمل درست از عالمی آگاه بپرسید.
ابووائل از ابوموسی میپرسد آیا کسی که آب ندارد باید نماز را ترک کند؛ این پرسش مستقیماً به مسئله تیمم در این روایت مربوط است.
Sahih al-Bukhari · #347 (Sahih)این روایت گزارش دیگری از گفتوگوی آن دو درباره تیمم عمار و نماز خواندن بدون آب ارائه میکند.
Sahih al-Bukhari · #338 (Sahih)تجربه عمار و راهنمایی آموزنده پیامبر ﷺ، مبنای حکم تیمم را روشن میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.