Sahih al-Bukhari، حدیث 3743
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ ذَهَبَ عَلْقَمَةُ إِلَى الشَّأْمِ، فَلَمَّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ قَالَ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا. فَجَلَسَ إِلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ مِمَّنْ أَنْتَ قَالَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ. قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ ـ أَوْ مِنْكُمْ ـ صَاحِبُ السِّرِّ الَّذِي لاَ يَعْلَمُهُ غَيْرُهُ يَعْنِي حُذَيْفَةَ. قَالَ قُلْتُ بَلَى. قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمُ ـ أَوْ مِنْكُمُ ـ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْنِي مِنَ الشَّيْطَانِ، يَعْنِي عَمَّارًا. قُلْتُ بَلَى. قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ ـ أَوْ مِنْكُمْ ـ صَاحِبُ السِّوَاكِ أَوِ السِّرَارِ قَالَ بَلَى. قَالَ كَيْفَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقْرَأُ {وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى} قُلْتُ {وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى}. قَالَ مَا زَالَ بِي هَؤُلاَءِ حَتَّى كَادُوا يَسْتَنْزِلُونِي عَنْ شَىْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
سلیمان بن حرب برای ما حدیث کرد، شعبه از مغیره و او از ابراهیم روایت نمود که گفت: علقمه به شام رفت و چون وارد مسجد شد، دعا کرد:
«بار خدایا! همنشینی صالح را برایم آسان گردان.» سپس در کنار ابوالدرداء نشست. ابوالدرداء از او پرسید: «از کجایی؟» گفت: «از مردم کوفه.» ابوالدرداء گفت: «آیا در میان شما آن رازدار نیست که جز خودش کسی از آن آگاه نیست، یعنی حذیفه؟» گفت: «بله.» ابوالدرداء دوباره پرسید: «آیا در میان شما کسی نیست که الله به واسطهٔ دعای پیامبرش ﷺ او را از شیطان پناه داد، یعنی عمار؟» گفتم: «بله.» گفت: «آیا در میان شما صاحب مسواک (یا راز) نیست؟» گفتم: «بله.» گفت: «عبدالله سورهٔ {سوگند به شب آنگاه که فرا گیرد * و روز آنگاه که روشن شود} را چگونه میخواند؟» گفتم: {و سوگند به نر و ماده}. ابوالدرداء گفت: «این مردم چنان بر من اصرار ورزیدند که نزدیک بود مرا از چیزی که مستقیماً از رسول الله ﷺ شنیده بودم، منحرف سازند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
علقمه خواهان همنشینی پرهیزکار است و بر روایت خود پای میفشارد.
همنشین یا گفتوگویی پرهیزکار که در کار خیر یاری میرساند.
چوبی برای پاکیزه کردن دندانها.
منطقهای تاریخی که سوریهٔ امروزی و نواحی پیرامون آن را دربر میگیرد.
دانشمندان تأکید میکنند که این روایت اهمیت همنشینی با کسانی را نشان میدهد که ایمان و دانش را تقویت میکنند. ابوالدرداء از فضیلتهای ویژهٔ یاران کوفه یاد میکند و دربارهٔ قرائت ابن مسعود میپرسد؛ علقمه نیز بر آنچه مستقیماً از پیامبر ﷺ شنیده است پای میفشارد. دانشمندان در این ماجرا اهمیت نقل دقیق و پایداریِ محترمانه هنگام گفتوگو دربارهٔ دانش را میبینند. این متن بهخودیِخود حکم متفاوتی دربارهٔ قرائت مقرر نمیکند، بلکه از تفاوت در نقل یاد میکند.
- از خدا همنشینی بخواه که ایمان و منش تو را بهبود بخشد.
- دانش دینی را با دقت بررسی کن و آنچه را با اطمینان آموختهای منتقل کن.
- اختلافها را با احترام بررسی کن و بر دانشی که مستقیم و بهطور قابل اعتماد دریافت کردهای پایدار بمان.
این روایت نیز از ورود علقمه به شام میگوید و از همین رو با دیدار و گفتوگوی این متن پیوند نزدیکی دارد.
Sahih al-Bukhari · #3745 (Sahih)این روایت صحیح از حذیفه نام میبرد و اشارهٔ گفتوگو به دانش ویژهٔ او را تکمیل میکند.
Sahih al-Bukhari · #3744 (Sahih)پیامبر ﷺ ابوعبیده را امین این امت خواند؛ این موضوع با ارجنهادن به امانتداری و ویژگیهای برجستهٔ صحابه پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.