اصحاب پیامبر ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3743

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اصحاب پیامبر ﷺ
صحيح البخاري

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ ذَهَبَ عَلْقَمَةُ إِلَى الشَّأْمِ، فَلَمَّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ قَالَ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا‏.‏ فَجَلَسَ إِلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ مِمَّنْ أَنْتَ قَالَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ ـ أَوْ مِنْكُمْ ـ صَاحِبُ السِّرِّ الَّذِي لاَ يَعْلَمُهُ غَيْرُهُ يَعْنِي حُذَيْفَةَ‏.‏ قَالَ قُلْتُ بَلَى‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمُ ـ أَوْ مِنْكُمُ ـ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْنِي مِنَ الشَّيْطَانِ، يَعْنِي عَمَّارًا‏.‏ قُلْتُ بَلَى‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ ـ أَوْ مِنْكُمْ ـ صَاحِبُ السِّوَاكِ أَوِ السِّرَارِ قَالَ بَلَى‏.‏ قَالَ كَيْفَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقْرَأُ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى‏}‏ قُلْتُ ‏{‏وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى‏}‏‏.‏ قَالَ مَا زَالَ بِي هَؤُلاَءِ حَتَّى كَادُوا يَسْتَنْزِلُونِي عَنْ شَىْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

سلیمان بن حرب برای ما حدیث کرد، شعبه از مغیره و او از ابراهیم روایت نمود که گفت: علقمه به شام رفت و چون وارد مسجد شد، دعا کرد:

«بار خدایا! هم‌نشینی صالح را برایم آسان گردان.» سپس در کنار ابوالدرداء نشست. ابوالدرداء از او پرسید: «از کجایی؟» گفت: «از مردم کوفه.» ابوالدرداء گفت: «آیا در میان شما آن رازدار نیست که جز خودش کسی از آن آگاه نیست، یعنی حذیفه؟» گفت: «بله.» ابوالدرداء دوباره پرسید: «آیا در میان شما کسی نیست که الله به واسطهٔ دعای پیامبرش ﷺ او را از شیطان پناه داد، یعنی عمار؟» گفتم: «بله.» گفت: «آیا در میان شما صاحب مسواک (یا راز) نیست؟» گفتم: «بله.» گفت: «عبدالله سورهٔ {سوگند به شب آنگاه که فرا گیرد * و روز آنگاه که روشن شود} را چگونه می‌خواند؟» گفتم: {و سوگند به نر و ماده}. ابوالدرداء گفت: «این مردم چنان بر من اصرار ورزیدند که نزدیک بود مرا از چیزی که مستقیماً از رسول الله ﷺ شنیده بودم، منحرف سازند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

علقمه خواهان هم‌نشینی پرهیزکار است و بر روایت خود پای می‌فشارد.

توضیح واژه‌های دشوار
جَلیس صالح

هم‌نشین یا گفت‌وگویی پرهیزکار که در کار خیر یاری می‌رساند.

مسواک

چوبی برای پاکیزه کردن دندان‌ها.

شام

منطقه‌ای تاریخی که سوریهٔ امروزی و نواحی پیرامون آن را دربر می‌گیرد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان تأکید می‌کنند که این روایت اهمیت هم‌نشینی با کسانی را نشان می‌دهد که ایمان و دانش را تقویت می‌کنند. ابوالدرداء از فضیلت‌های ویژهٔ یاران کوفه یاد می‌کند و دربارهٔ قرائت ابن مسعود می‌پرسد؛ علقمه نیز بر آنچه مستقیماً از پیامبر ﷺ شنیده است پای می‌فشارد. دانشمندان در این ماجرا اهمیت نقل دقیق و پایداریِ محترمانه هنگام گفت‌وگو دربارهٔ دانش را می‌بینند. این متن به‌خودیِ‌خود حکم متفاوتی دربارهٔ قرائت مقرر نمی‌کند، بلکه از تفاوت در نقل یاد می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از خدا هم‌نشینی بخواه که ایمان و منش تو را بهبود بخشد.
  2. دانش دینی را با دقت بررسی کن و آنچه را با اطمینان آموخته‌ای منتقل کن.
  3. اختلاف‌ها را با احترام بررسی کن و بر دانشی که مستقیم و به‌طور قابل اعتماد دریافت کرده‌ای پایدار بمان.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.