مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4244

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri and Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri and Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ سُهَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، وَأَبِي، هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ رَجُلاً عَلَى خَيْبَرَ، فَجَاءَهُ بِتَمْرٍ جَنِيبٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُلُّ تَمْرِ خَيْبَرَ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا لَنَأْخُذُ الصَّاعَ مِنْ هَذَا بِالصَّاعَيْنِ ‏{‏وَالصَّاعَيْنِ‏}‏ بِالثَّلاَثَةِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَفْعَلْ، بِعِ الْجَمْعَ بِالدَّرَاهِمِ، ثُمَّ ابْتَعْ بِالدَّرَاهِمِ جَنِيبًا ‏"‏‏.‏

ترجمه

اسماعیل به ما حدیث کرد و گفت: مالک برایم حدیث کرد، از عبدالحمید بن سهیل، از سعید بن مسیب، از ابوسعید خدری و ابوهُریره رضی الله عنهما که رسول خدا ﷺ مردی را بر خیبر گماشت. آن مرد نزد پیامبر آمد و مقداری خرمای مرغوب (جَنیب) آورد. رسول خدا ﷺ فرمودند:

«آیا تمام خرماهای خیبر این‌گونه است؟» او پاسخ داد: «نه، به خدا سوگند ای رسول خدا! ما یک صاع از این خرمای مرغوب را در برابر دو یا سه صاع خرمای معمولی می‌گیریم.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «چنین نکنید؛ بلکه ابتدا خرمای معمولی را به درهم بفروشید، سپس با آن درهم‌ها خرمای جَنیب بخرید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خرماهای نامرغوب‌تر را با مقدار نابرابر از خرماهای بهتر معاوضه نکنید؛ نخست آن‌ها را بفروشید.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ مردی را مسئول خیبر گماشت. آن مرد خرماهای مرغوب‌ترِ جَنیب آورد و گفت آن‌ها را با معاوضه مقدار بیشتری از خرماهای نامرغوب به دست آورده‌اند. پیامبر ﷺ روش دیگری در معامله به او آموخت.

توضیح واژه‌های دشوار
جَنیب

نوعی خرمای مرغوب.

صاع

واحد سنتی اندازه‌گیری حجم.

درهم

سکه‌ای نقره‌ای که به‌عنوان پول به کار می‌رفت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که معاوضه کالاهای هم‌جنس با مقدارهای نابرابر، مشمول احکام ربا است؛ حتی اگر کیفیت آن‌ها متفاوت باشد. روش مقرر این است که خرماهای نامرغوب را در برابر پول بفروشند و سپس با آن پول خرماهای مرغوب‌تر را بخرند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت ممنوعیت معاوضه نابرابر کالاهای هم‌جنسِ ربوی را می‌پذیرند؛ جزئیات مربوط به انواع کالاها و شرایط آن در فقه هر مذهب بررسی شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای جبران تفاوت کیفیت، کالاهای هم‌جنس را با مقدارهای نابرابر معاوضه نکنید؛ خریدوفروش را جداگانه انجام دهید.
  2. کیفیت، مقدار و قیمت هر کالا را در معامله به‌روشنی مشخص کنید.
  3. اگر معامله شامل شرایط پیچیده معاوضه یا رباست، از کارشناس مالی اسلامی راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.