Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4251. hadis

Al-Bara ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Al-Bara ibn Azib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ذِي الْقَعْدَةِ، فَأَبَى أَهْلُ مَكَّةَ أَنْ يَدَعُوهُ يَدْخُلُ مَكَّةَ، حَتَّى قَاضَاهُمْ عَلَى أَنْ يُقِيمَ بِهَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، فَلَمَّا كَتَبُوا الْكِتَابَ كَتَبُوا، هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ قَالُوا لاَ نُقِرُّ بِهَذَا، لَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ مَا مَنَعْنَاكَ شَيْئًا، وَلَكِنْ أَنْتَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ، وَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ ‏"‏ امْحُ رَسُولَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَلِيٌّ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَمْحُوكَ أَبَدًا‏.‏ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكِتَابَ، وَلَيْسَ يُحْسِنُ يَكْتُبُ، فَكَتَبَ هَذَا مَا قَاضَى مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لاَ يُدْخِلُ مَكَّةَ السِّلاَحَ، إِلاَّ السَّيْفَ فِي الْقِرَابِ، وَأَنْ لاَ يَخْرُجَ مِنْ أَهْلِهَا بِأَحَدٍ، إِنْ أَرَادَ أَنْ يَتْبَعَهُ، وَأَنْ لاَ يَمْنَعَ مِنْ أَصْحَابِهِ أَحَدًا، إِنْ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ بِهَا‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَهَا وَمَضَى الأَجَلُ أَتَوْا عَلِيًّا فَقَالُوا قُلْ لِصَاحِبِكَ اخْرُجْ عَنَّا، فَقَدْ مَضَى الأَجَلُ‏.‏ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَبِعَتْهُ ابْنَةُ حَمْزَةَ تُنَادِي يَا عَمِّ يَا عَمِّ‏.‏ فَتَنَاوَلَهَا عَلِيٌّ، فَأَخَذَ بِيَدِهَا وَقَالَ لِفَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ دُونَكِ ابْنَةَ عَمِّكِ‏.‏ حَمَلَتْهَا فَاخْتَصَمَ فِيهَا عَلِيٌّ وَزَيْدٌ وَجَعْفَرٌ‏.‏ قَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَخَذْتُهَا وَهْىَ بِنْتُ عَمِّي‏.‏ وَقَالَ جَعْفَرٌ ابْنَةُ عَمِّي وَخَالَتُهَا تَحْتِي‏.‏ وَقَالَ زَيْدٌ ابْنَةُ أَخِي‏.‏ فَقَضَى بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِخَالَتِهَا وَقَالَ ‏"‏ الْخَالَةُ بِمَنْزِلَةِ الأُمِّ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ لِعَلِيٍّ ‏"‏ أَنْتَ مِنِّي وَأَنَا مِنْكَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ لِجَعْفَرٍ ‏"‏ أَشْبَهْتَ خَلْقِي وَخُلُقِي ‏"‏‏.‏ وَقَالَ لِزَيْدٍ ‏"‏ أَنْتَ أَخُونَا وَمَوْلاَنَا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ عَلِيٌّ أَلاَ تَتَزَوَّجُ بِنْتَ حَمْزَةَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Berâ (radıyallahu anh) şöyle anlatmıştır: Peygamber ﷺ Zilkade ayında umre yapmak üzere yola çıktığında, Mekkeli müşrikler onun Mekke'ye girmesine izin vermediler ve ancak ertesi yıl Mekke'de sadece üç gün kalabileceğine dair bir barış antlaşması yapması şartıyla girişine razı oldular. Antlaşma yazılırken Müslümanlar:

"Bu, Allah'ın Resûlü Muhammed'in yaptığı antlaşmadır" diye yazdılar. Müşrikler ise: "Biz bunu kabul etmeyiz; eğer senin Allah'ın Resûlü olduğunu bilseydik seni hiçbir şeyden alıkoymazdık. Sen ancak Abdullah oğlu Muhammed'sin" dediler. Bunun üzerine Peygamber ﷺ Ali'ye: "'Allah'ın Resûlü' ifadesini sil" buyurdu. Ali: "Hayır, vallahi seni asla silmem" dedi. Sonra Allah'ın Resûlü ﷺ yazıyı aldı; kendisi güzel yazı yazamazdı ama şunları yazdırdı veya yazdı: "Bu, Abdullah oğlu Muhammed'in yaptığı antlaşmadır: Muhammed Mekke'ye kılıç dışında silah sokmayacak, kınından çıkarılmış kılıç hariç. Mekkelilerden kimse onunla gitmek istese bile yanına alamayacak. Ashabından biri Mekke'de kalmak isterse ona engel olmayacak." Ertesi yıl Peygamber ﷺ Mekke'ye girip belirlenen süre dolunca, müşrikler Ali'nin yanına gelerek: "Arkadaşına söyle buradan çıksın, süre doldu" dediler. Bunun üzerine Peygamber ﷺ Mekke'den ayrıldı. Bu sırada Hamza'nın kızı arkasından koşup: "Ey amcam! Ey amcam!" diye seslendi. Ali onu elinden tuttu ve Fâtıma'ya (aleyhisselâm): "Amcanın kızını al" dedi. Fâtıma onu kucağına aldı. Medine'ye vardıklarında Ali, Zeyd ve Cafer çocuğun velayeti konusunda tartıştılar. Ali: "Onu ben aldım, çünkü o benim amcamın kızıdır" dedi. Cafer: "O benim amcamın kızıdır ve halası da benim eşimdir" dedi. Zeyd ise: "O benim kardeşimin kızıdır" dedi. Peygamber ﷺ çocuğu halasına verdi ve: "Hala anne makamındadır" buyurdu. Sonra Ali'ye: "Sen bendensin, ben de sendenim" dedi. Cafer'e: "Yaratılışımı ve ahlakımı andırıyorsun" buyurdu. Zeyd'e ise: "Sen bizim kardeşimiz ve azadlımızsın" dedi. Ali, Peygamber ﷺ'e: "Hamza'nın kızıyla evlenmez misiniz?" diye sordu. Peygamber ﷺ: "O benim süt kardeşimin kızıdır" buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Antlaşmaya uyuldu ve kız çocuğu teyzesinin bakımına verildi.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Peygamber’in ﷺ Zilkade ayında yaptığı umre ve barış antlaşmasının şartlarına uygun olarak ertesi yıl Mekke’ye dönüşü sırasındaki olayları anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
Zilkade

İslam ay takviminin on birinci ayı.

Velayet

Bir çocuğun bakımını üstlenme ve onun sorumluluğunu taşıma.

Sütkardeş

Emzirme yoluyla aralarında akrabalık bağı oluşmuş kişi.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, başkalarıyla yapılan anlaşmalara bağlı kalınması gerektiği ve bir barış antlaşmasının inancı değiştirmeden pratik tavizler içerebileceği sonucunu çıkarırlar. Teyzenin anne konumunda olduğu ifadesi, çocuğun bakımını üstlenme hakkını destekler; fakihler bu konuda şartları ve çocuğun yararını da ele alırlar. Dört Sünni fıkıh mezhebi, belirli şartlar altında emzirmenin evlilik engelleri doğurduğunu kabul eder; sütkardeşlik bağına yapılan gönderme de buna işaret eder. Ali, Cafer ve Zeyd’e yöneltilen takdir ifadeleri, sahabiler arasındaki takdir ve sevginin bakım görevinin kime verildiğine bağlı olmadığını gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Şartları çaba gerektirse bile yapılan anlaşmalara özenle bağlı kalın.
  2. Bakım kararlarında çocuğun iyiliğini önceleyin ve akrabalık bağlarına saygı gösterin.
  3. Bir görev başkasına verilse bile sorumluluk üstlenen kişilere takdirinizi ifade edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.