Sahih al-Bukhari، حدیث 4357
روایتشده توسط Jarir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jarir ibn Abdullah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ ". فَقُلْتُ بَلَى. فَانْطَلَقْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ مِنْ أَحْمَسَ وَكَانُوا أَصْحَابَ خَيْلٍ وَكُنْتُ لاَ أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَضَرَبَ يَدَهُ عَلَى صَدْرِي حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ يَدِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ " اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا ". قَالَ فَمَا وَقَعْتُ عَنْ فَرَسٍ بَعْدُ. قَالَ وَكَانَ ذُو الْخَلَصَةِ بَيْتًا بِالْيَمَنِ لِخَثْعَمَ وَبَجِيلَةَ، فِيهِ نُصُبٌ تُعْبَدُ، يُقَالُ لَهُ الْكَعْبَةُ. قَالَ فَأَتَاهَا فَحَرَّقَهَا بِالنَّارِ وَكَسَرَهَا. قَالَ وَلَمَّا قَدِمَ جَرِيرٌ الْيَمَنَ كَانَ بِهَا رَجُلٌ يَسْتَقْسِمُ بِالأَزْلاَمِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَا هُنَا فَإِنْ قَدَرَ عَلَيْكَ ضَرَبَ عُنُقَكَ. قَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ يَضْرِبُ بِهَا إِذْ وَقَفَ عَلَيْهِ جَرِيرٌ فَقَالَ لَتَكْسِرَنَّهَا وَلَتَشْهَدَنَّ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَوْ لأَضْرِبَنَّ عُنُقَكَ. قَالَ فَكَسَرَهَا وَشَهِدَ، ثُمَّ بَعَثَ جَرِيرٌ رَجُلاً مِنْ أَحْمَسَ يُكْنَى أَبَا أَرْطَاةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُبَشِّرُهُ بِذَلِكَ، فَلَمَّا أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا جِئْتُ حَتَّى تَرَكْتُهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ. قَالَ فَبَرَّكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ.
یوسف بن موسی به ما حدیث نقل کرد، ابواسامه به او خبر داد، از اسماعیل بن ابی خالد، از قیس، از جریر که گفت: رسول خدا ﷺ به من فرمودند:
«آیا مرا از شرّ ذوالخلصه راحت نمیکنی؟» گفتم: «بله.» سپس با صد و پنجاه سوارکار از قبیله احمس که در اسبسواری ماهر بودند، حرکت کردم. من نمیتوانستم محکم بر اسب بنشینم، لذا این موضوع را به پیامبر ﷺ عرض کردم. ایشان دستشان را بر سینه من زدند تا جایی که اثر دستشان را بر سینهام دیدم و دعا کردند: «بار خدایا! او را استوار گردان و هدایتگر و هدایتشده قرار ده.» پس از آن هرگز از اسب نیفتادم. ذوالخلصه خانهای در یمن متعلق به قبایل خثعم و بجیله بود که در آن بتهایی پرستش میشدند و به آن «کعبه» میگفتند. جریر به آنجا رفت، آن را آتش زد و ویران کرد. وقتی جریر به یمن رسید، مردی در آنجا بود که با تیرهای فالبینی غیبگویی میکرد. کسی به او گفت: «فرستادهی رسول خدا ﷺ اینجاست و اگر بر تو دست یابد، گردنت را میزند.» در حالی که او مشغول زدن تیرها بود، جریر نزد او آمد و گفت: «این تیرها را بشکن و شهادت بده که هیچ معبودی جز الله نیست، وگرنه گردنت را خواهم زد.» او تیرها را شکست و شهادت داد. سپس جریر مردی از قبیله احمس به نام ابوارطاة را نزد پیامبر ﷺ فرستاد تا این پیروزی را بشارت دهد. وقتی او خدمت پیامبر ﷺ رسید، عرض کرد: «یا رسول الله ﷺ! سوگند به آن ذاتی که شما را به حق مبعوث کرد، بازنگشتم تا اینکه آن بتکده را مانند شترِ گریزده و بیمو رها کردم.» پیامبر ﷺ پنج بار برای اسبان و مردان قبیله احمس دعای برکت کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
جریر پس از آنکه پیامبر ﷺ برای یاری او دعا کرد، پرستشگاهی بتپرستانه را ویران کرد.
پیامبر ﷺ جریر بن عبدالله را به سوی ذوالخلصه، پرستشگاهی بتپرستانه و مورد احترام در یمن، فرستاد. جریر همراه سوارکارانی از قبیلهٔ احمس به آنجا رفت و بتها و پرستشگاه را ویران کرد.
پرستشگاهی در یمن که بتهایی در آن بود و مورد پرستش قرار میگرفت.
روشی برای پیشگویی آینده که در آن از تیرها برای یافتن پاسخ یا نشانه استفاده میشد.
ثابتقدم و مطمئن ماندن؛ در اینجا بهطور مشخص توانایی ماندن بر اسب است.
دانشمندان از این روایت برداشت کردهاند که پیامبر ﷺ مسئولیتهایی را به یارانش میسپرد و برای یاری الهی آنان دعا میکرد. این رویداد همچنین نشان میدهد که عبادت تنها شایستهٔ الله است و بتپرستی و فالگیری باید رد شوند. دعای پیامبر ﷺ برای جریر و سوارکاران احمس، اهمیت دعا و برکت را هنگام بر عهده گرفتن کاری برجسته میکند. اجرای فقهی چنین مأموریتهایی به اختیارات قانونی و شرایط بستگی دارد؛ این روایت مجوزی برای خشونت فردی نیست.
- هنگام بر عهده گرفتن کاری دشوار یا مسئولانه، از الله پایداری بخواهید.
- خرافات و فالگیری را رد کنید و از الله هدایت بجویید.
- مأموریتهای دینی را خودسرانه و با اجبار اجرا نکنید؛ در چارچوب اختیار قانونی و با خرد عمل کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.