Sahih al-Bukhari، حدیث 4385
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ أَبُو مُوسَى أَكْرَمَ هَذَا الْحَىَّ مِنْ جَرْمٍ، وَإِنَّا لَجُلُوسٌ عِنْدَهُ وَهْوَ يَتَغَدَّى دَجَاجًا، وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ جَالِسٌ، فَدَعَاهُ إِلَى الْغَدَاءِ، فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ. فَقَالَ هَلُمَّ، فَإِنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُهُ. فَقَالَ إِنِّي حَلَفْتُ لاَ آكُلُهُ. فَقَالَ هَلُمَّ أُخْبِرْكَ عَنْ يَمِينِكَ، إِنَّا أَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَفَرٌ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ، فَاسْتَحْمَلْنَاهُ فَأَبَى أَنْ يَحْمِلَنَا فَاسْتَحْمَلْنَاهُ، فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا، ثُمَّ لَمْ يَلْبَثِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ أُتِيَ بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ، فَلَمَّا قَبَضْنَاهَا قُلْنَا تَغَفَّلْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، لاَ نُفْلِحُ بَعْدَهَا أَبَدًا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا وَقَدْ حَمَلْتَنَا. قَالَ " أَجَلْ، وَلَكِنْ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ مِنْهَا ".
ابونعیم برای ما حدیث کرد، گفت: عبدالسلام از ایوب، او از ابوقلابه و او از زهدم نقل کرده است. زهدم گفت: هنگامی که ابوموسی وارد شد، این خاندان از قبیله جَرم را گرامی داشت. ما نزد او نشسته بودیم و او ناهار مرغ میخورد. مردی نیز در میان جمع نشسته بود. ابوموسی او را به غذا دعوت کرد، اما آن مرد گفت:
«من دیدهام که مرغ چیزهای کثیف میخورد، بنابراین آن را پلید میدانم.» ابوموسی گفت: «بیا بخور، زیرا من پیامبر ﷺ را دیدهام که از آن میخورد.» آن مرد گفت: «من قسم خوردهام که از آن نخورم.» ابوموسی گفت: «بیا تا درباره سوگندت به تو خبر دهم. ما گروهی از اشعریون نزد پیامبر ﷺ رفتیم و از ایشان درخواست مرکب کردیم، اما ایشان امتناع ورزیدند. دوباره درخواست کردیم و پیامبر ﷺ قسم خوردند که به ما مرکبی نخواهند داد. دیری نپایید که شترانی از غنایم جنگی برای پیامبر ﷺ آورده شد و ایشان دستور دادند پنج شتر به ما داده شود. وقتی آنها را گرفتیم، گفتیم: ما باعث شدیم پیامبر ﷺ سوگندشان را فراموش کنند و پس از این هرگز رستگار نخواهیم شد. پس نزد ایشان رفتم و گفتم: ای رسول خدا! شما قسم خوردید که به ما مرکب ندهید، اما اکنون دادهاید.» ایشان فرمودند: «آری، ولی اگر بر چیزی قسم بخورم و سپس غیر آن را بهتر ببینم، همان کار بهتر را انجام میدهم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
گزینهای بهتر میتواند دلیلی برای شکستن سوگند و سپس کفارهدادن آن باشد.
گروهی از قبایل عرب که ابوموسی اشعری و همراهانش به آن تعلق داشتند.
عملی که در شرع برای جبران شکستن یک سوگند معتبر مقرر شده است.
شترانی که بهعنوان غنیمت جنگی به دست آمده بودند و سپس به اشعریان داده شدند.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که اگر وفای به سوگند کار کمبهتری باشد، شخص میتواند سوگندش را بشکند، اما پس از آن باید کفاره بدهد. پیامبر ﷺ آنچه را بهتر بود برگزید و نشان داد که سوگند نباید مانع انجام کار بهتری شود. فقیهان چهار مذهب اهلسنت کفاره سوگند شکستهشده را در چارچوب احکام کفاره سوگند بررسی میکنند؛ جزئیات آن تابع قواعد فقهی مربوط است. این روایت همچنین نشان میدهد که خوردن مرغ جایز است: ابوموسی به خوردن آن از سوی پیامبر ﷺ اشاره کرد.
- به سوگند خود پایبند باشید؛ اما اگر راهی بهتر پیش آمد، آن را برگزینید و سپس طبق احکام اسلامی کفاره سوگند بدهید.
- غذای حلالی را صرفاً به این دلیل که از آن خوشتان نمیآید، حرام نخوانید.
- با آرامش برای دیگری توضیح دهید که یک رهنمود دینی چگونه بر وضعیت او صدق میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.