تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4594

روایت‌شده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara ibn Azib

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ‏}‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ادْعُوا فُلاَنًا ‏"‏‏.‏ فَجَاءَهُ وَمَعَهُ الدَّوَاةُ وَاللَّوْحُ أَوِ الْكَتِفُ فَقَالَ ‏"‏ اكْتُبْ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ وَخَلْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا ضَرِيرٌ‏.‏ فَنَزَلَتْ مَكَانَهَا ‏{‏لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏}‏

ترجمه

محمد بن یوسف برای ما حدیث کرد، از اسرائیل، از ابواسحاق، از براء که گفت: چون آیه‌ی {لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ} (کسانی از مؤمنان که نشسته‌اند برابر نیستند) نازل شد، پیامبر ﷺ فرمودند:

«فلانی را بخوانید.» پس شخصی نزد ایشان آمد در حالی که دوات و لوح یا استخوان کتف همراه داشت. پیامبر ﷺ فرمودند: «بنویس: کسانی از مؤمنان که نشسته‌اند با کسانی که در راه خدا جهاد می‌کنند، برابر نیستند.» در آن هنگام ابن ام مکتوم پشت سر پیامبر ﷺ بود و عرض کرد: «یا رسول الله ﷺ! من نابینا هستم.» پس بلافاصله این آیه در همان جایگاه نازل شد: {لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ} (کسانی از مؤمنان که نشسته‌اند برابر نیستند، مگر کسانی که دارای عذر و ناتوانی جسمانی هستند، و کسانی که در راه خدا جهاد می‌کنند).

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وحی، مجاهدان را از مقایسه با کسانی که به‌سبب ناتوانی در خانه مانده بودند، مستثنا کرد.

پیشینه و سبب بیان

هنگامی که آیه دربارهٔ مؤمنانی که در خانه مانده بودند نوشته می‌شد، صحابی نابینا ابن‌ام‌مکتوم ﷺ روشن کرد که نمی‌تواند در جنگ شرکت کند. پس از آن، استثنای مربوط به افراد دارای ناتوانی نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
کسانی که در خانه می‌مانند

مؤمنانی که در جنگ شرکت نمی‌کنند.

ناتوانی

نقص جسمانی یا مانع موجه دیگری که از شرکت در جنگ جلوگیری کند.

استخوان کتف

استخوانی پهن که در اینجا به‌عنوان سطحی برای نوشتن به کار می‌رفت.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این ماجرا را با قرآن ۴:۹۵ مرتبط می‌دانند: متن میان کسانی که بدون عذر موجه بازمی‌مانند و کسانی که در راه خدا تلاش می‌کنند تفاوت می‌گذارد. عبارت «جز افراد دارای ناتوانی» نشان می‌دهد کسانی که توان شرکت ندارند، به همان شیوه مورد خطاب قرار نمی‌گیرند. عالمان همچنین تأکید می‌کنند که پیامبر ﷺ وحی را با دقت می‌نوشت و پرسش یک صحابی می‌توانست زمینه‌ساز روشن‌تر شدن معنای آیه باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. مردم را چنان داوری نکنید که گویی همگی توانایی‌های یکسان دارند؛ محدودیت‌های واقعی را در نظر بگیرید.
  2. پیام‌های مهم را با دقت ثبت کنید و مطمئن شوید که عبارت‌ها کامل‌اند.
  3. اگر قاعده‌ای کلی ظاهراً وضعیت شما را دربرنمی‌گیرد، برای روشن‌شدن آن پرسش کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.