Sahih al-Bukhari, xadiiska 4722
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا} قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ، كَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَهُ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ، وَمَنْ جَاءَ بِهِ، فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم {وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ} أَىْ بِقِرَاءَتِكَ، فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ، فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ، {وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا} عَنْ أَصْحَابِكَ فَلاَ تُسْمِعُهُمْ {وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً}.
Waxaa nooga warramay Yacquub bin Ibraahim, waxaa nooga warramay Hushaym, waxaa nooga warramay Abuu Bishr, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibn Cabbaas - Allaha ka raalli noqdee - markii laga hadlayey qowlka Alle Sareeye: {Ha dheerayn salaaddaada hana gaabinna}. Wuxuu yiri: Aayaddani waxay soo degtay iyadoo Rasuulka Alle ﷺ uu ku dhuumanayo Makka. Markii uu asxaabtiisa la tukan jiray, wuxuu kor u qaadi jiray codkiisa marka uu Qur'aanka akhrinayo. Haddii ay maqlaan mushrikiintu, way caayi jireen Qur'aanka, Kan soo dejiyey, iyo Kan keenayba. Markaasaa Alle Sareeye wuxuu ku yiri Nabigiisa ﷺ: {Ha dheerayn salaaddaada} - macnuhu waa akhrintaada - si aysan mushrikiintu u maqlin oo u caayin Qur'aanka; {hana gaabinna} - xagga asxaabtaada si aysan u maqlin; {oo dhexdooda ka yeel waddo dhexe}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Qur’aanka u akhrin jiray cod la maqli karo, balse aan aad u dheerayn si mucaaradku u caayi waayaan Qur’aanka.
Sida uu sheegay Ibnu Cabbaas, aayaddan waxaa la soo dejiyay markii Nabigu ﷺ si qarsoodi ah ugu noolaa Maka. Markuu asxaabtiisa la tukanayay oo cod dheer wax ku akhrinayay, mushrikiintu way maqli jireen, waxayna caayi jireen Qur’aanka, Allaah iyo Rasuulkiisa ﷺ. Aayaddu waxay amartay dhexdhexaadnimo: inaan codka loo dheerayn si ay u maqlaan, isla markaana aan loo hoos dhigin ilaa asxaabtu aanay maqlin akhriska.
Ha u akhrin si aad u dheer oo dadka kale u maqlaan dabadeedna si xun ugu adeegsadaan.
Ha u akhrin si aad u hooseeya oo asxaabtaadu aanay kuu maqlin.
Cod ku habboon oo u dhexeeya akhrin dheer iyo hoos-u-hadal.
Mufasiriintii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay halkan ku faahfaahiyeen in aayaddu xaaladdan faraysay in codka la isu dheellitiro: asxaabtu waa inay maqlaan akhriska, halka dhegaystayaasha cadowga ahi aanay uga dhigan fursad ay wax ku caayaan. Culimadu waxay adkeeyaan in fasiraadda aayaddu tixgeliso duruufihii ay ku soo degtay. Warbixintani waxay sharraxaysaa sababtii ka dhacday Maka; keligeedse ma dejinayso xeer guud oo sheegaya in dhammaan salaadaha si isku mid ah cod loogu akhriyo.
- Markaad wax akhrinayso, dooro cod ka caawinaya dadka jooga inay dhegaystaan adigoon dhib aan loo baahnayn keenin.
- Markaad muujinayso iimaanka, tixgeli xaaladda kana fogow kicin aan loo baahnayn marka ka fogaanshaheedu ilaalinayo ujeeddada cibaadada.
- Marka la isku khilaafo sida aayad loo dabaqayo, raadi fasiraadda culimo lagu kalsoon yahay oo tixgeli duruufaha.
Riwaayaddan saxiixa ahi, iyada oo loo marayo Ibnu Mascuud, sidoo kale waxay macne u bixinaysaa hadalka ku saabsan codka dheer iyo kan hoose ee akhriska.
Sahih al-Bukhari · #4723 (Sahih)Riwaayaddani waxay ka hadlaysaa duruufihii soo dejinta aayad u dhow, waxayna warbixinta gelinaysaa isla qaybta tafsiirka ee xilliga Maka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.