Sahih al-Bukhari, xadiiska 4721
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَرْثٍ وَهْوَ مُتَّكِئٌ عَلَى عَسِيبٍ إِذْ مَرَّ الْيَهُودُ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ سَلُوهُ عَنِ الرُّوحِ، فَقَالَ مَا رَابَكُمْ إِلَيْهِ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ يَسْتَقْبِلُكُمْ بِشَىْءٍ تَكْرَهُونَهُ فَقَالُوا سَلُوهُ فَسَأَلُوهُ عَنِ الرُّوحِ فَأَمْسَكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ شَيْئًا، فَعَلِمْتُ أَنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ، فَقُمْتُ مَقَامِي، فَلَمَّا نَزَلَ الْوَحْىُ قَالَ {وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلِيلاً}.
Waxaa wariyey Cabdullaahi: Anigoo la jooga Nebiga ﷺ beer dhexdeeda, isagoo ku tiirsan laanta geed timir ah, ayaa waxaa soo maray Yuhuud. Qaar ka mid ah ayaa ku yidhi qaar kale:
"Weydiiya isaga waxa uu yahay Ruuxa." Qaar baa yidhi: "Maxaa idinku dhaliyey inaad weydiisaan arrintaas?" Kuwo kalena waxay yidhaahdeen: "Ha weydiinina, waayo wuxuu idin siin karaa jawaab aad neceb tihiin." Laakiin way ku adkeysteen oo yidhaahdeen: "Weydiiya." Markaasay weydiiyeen Ruuxa. Nebigu ﷺ wuu aamusay mana uusan siinin wax jawaab ah. Waxaan ogaaday in loo waxyoonayo, markaasaan taagnaantaydii sii joogay. Markii waxyigu soo degay, Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: {Waxay ku weydiinayaan Ruuxa. Waxaad dhahdaa: 'Ruuxu waa amarka Rabbigay, idinkana laguma siin aqoon wax badan mooyee.}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Aqoonta naftu waa xaddidan tahay, ugu dambayntiina Alle ayay u sugnaatay.
Yuhuud qaarkood ayaa Nebiga ﷺ wax ka weydiiyey ruuxa. Wuxuu sugay waxyi, dabadeedna waxaa la soo dejiyey aayadda suuradda al-Israa (17:85).
Mabda’a nolosha ee Alle abuuray; xaqiiqadiisa saxda ahi waxay ka mid tahay waxa qarsoon.
Hanuun rabbaani ah oo Alle u muujiyo nebiyadiisa.
Jirrid adag oo caleen timireed ah oo Nebigu ﷺ ku tiirsanaa.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in aqoonta aadamuhu xaddidan tahay, lagana hadli karo waxa qarsoon oo keliya iyadoo lagu salaynayo waxyi ama daliil lagu kalsoonaan karo. Nebigu ﷺ jawaab kama bixin aragtidiisa gaarka ah, balse wuxuu sugay hanuunka Alle. Culimadu sidoo kale aayaddan waxay la xidhiidhiyaan waajibka ah in qofku is-hoosaysiiyo marka laga hadlayo arrimo aan xaqiiqadooda naloo caddayn.
- Si daacad ah u qir marka aadan wax garanayn, oo raadso aqoon lagu kalsoonaan karo ka hor intaadan jawaabin.
- Waxa qarsoon ka hadal oo keliya adigoo daliil u haysta, kana fogow hadallo go’aan adag leh oo aan la caddayn.
- Marka su’aashu muhiim tahay, waqti qaado oo si taxaddar leh uga jawaab halkii aad mala-awaali lahayd.
Werintan Ibnu Mascuud waxay sidoo kale tilmaamaysaa su’aasha ruuxa iyo waxyiga jawaabta.
Sahih al-Bukhari · #4722 (Sahih)Ibnu Cabbaas wuxuu weriyey soo dejinta aayadda adkaynaysa xaddidaadda aqoonta aadamaha.
Sahih al-Bukhari · #4723 (Sahih)Werintan Caa’isha waxay ka hadlaysaa soo dejinta aayadda ku saabsan ruuxa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.