بیماران · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5659

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: بیماران
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا الْجُعَيْدُ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ سَعْدٍ، أَنَّ أَبَاهَا، قَالَ تَشَكَّيْتُ بِمَكَّةَ شَكْوًا شَدِيدًا، فَجَاءَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي، فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي أَتْرُكُ مَالاً وَإِنِّي لَمْ أَتْرُكْ إِلاَّ ابْنَةً وَاحِدَةً، فَأُوصِي بِثُلُثَىْ مَالِي وَأَتْرُكُ الثُّلُثَ فَقَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَأُوصِي بِالنِّصْفِ وَأَتْرُكُ النِّصْفَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَأُوصِي بِالثُّلُثِ وَأَتْرُكُ لَهَا الثُّلُثَيْنِ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ، ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ عَلَى وَجْهِي وَبَطْنِي ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا وَأَتْمِمْ لَهُ هِجْرَتَهُ ‏"‏‏.‏ فَمَا زِلْتُ أَجِدُ بَرْدَهُ عَلَى كَبِدِي فِيمَا يُخَالُ إِلَىَّ حَتَّى السَّاعَةِ‏.‏

ترجمه

مکّی بن ابراهیم برای ما حدیث کرد و گفت: جُعَید به ما خبر داد، از عایشه دختر سعد که پدرش گفت: در مکه به شدت بیمار شدم، پس پیامبر ﷺ برای عیادت من آمدند. گفتم:

«ای پیامبر خدا! من مال فراوانی بر جای می‌گذارم و جز یک دختر وارث دیگری ندارم؛ آیا دو سوم مالم را وصیت کنم و یک سوم را برای او بگذارم؟» فرمودند: «نه.» گفتم: «آیا نصف را وصیت کنم و نصف را بگذارم؟» فرمودند: «نه.» گفتم: «آیا یک سوم را وصیت کنم و دو سوم را برای او بگذارم؟» فرمودند: «یک سوم؛ و یک سوم هم بسیار است.» سپس دستشان را بر پیشانی خود نهادند و آن را بر چهره و شکمم کشیدند و دعا کردند: «بار خدایا! سعد را شفا ده و هجرتش را کامل گردان.» از آن زمان تاکنون گویی سردی دست ایشان را بر جگرم احساس می‌کنم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سعد اجازه داشت حداکثر یک‌سومِ دارایی‌اش را وصیت کند؛ حمایت از وارث او اهمیت فراوانی داشت.

توضیح واژه‌های دشوار
وصیت

تصرفی دربارهٔ بخشی از دارایی فرد که پس از درگذشت او اجرا می‌شود.

وارث

کسی که طبق قواعد ارث اسلامی، حق دریافت بخشی از ترکه را دارد.

هجرت

هجرت برای رضای خدا؛ در اینجا منظور هجرت سعد است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که وصیت در اصل نباید از یک‌سوم ترکه بیشتر باشد؛ عبارت «یک‌سوم هم زیاد است» تشویق می‌کند که در صورت وجود وارثان، کمتر از این مقدار وصیت شود. وصیت به نفع وارث قانونی، بدون رضایت سایر وارثان پس از درگذشت وصیت‌کننده معتبر نیست؛ این حکم با قاعدهٔ شناخته‌شده در روایات دیگر هماهنگ است. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت حد یک‌سوم را می‌پذیرند و شرایط وصیت به نفع وارث را در احکام ارث خود بررسی می‌کنند. همچنین از عیادت و دعای پیامبر ﷺ درمی‌یابیم که عیادت از بیمار و دعا برای بهبودی او از کارهای پسندیده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. به‌موقع وصیت‌نامه تنظیم کنید و هنگام تعیین وصیت، حقوق وارثان را در نظر بگیرید.
  2. با توجه و مهربانی به عیادت بیمار بروید و با دعا برای بهبودی‌اش از او حمایت کنید.
  3. برای پرسش‌های مربوط به ارث، از متخصصی آگاه به احکام ارث اسلامی راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.