Sahih al-Bukhari، حدیث 7190
روایتشده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو النُّعْمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2حَمَّادٌ
- 3أَبُو حَازِمٍ الْمَدِينِيُّ
- 4سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ الْمَدِينِيُّ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ كَانَ قِتَالٌ بَيْنَ بَنِي عَمْرٍو، فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى الظُّهْرَ، ثُمَّ أَتَاهُمْ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ، فَلَمَّا حَضَرَتْ صَلاَةُ الْعَصْرِ فَأَذَّنَ بِلاَلٌ وَأَقَامَ وَأَمَرَ أَبَا بَكْرٍ فَتَقَدَّمَ، وَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ فِي الصَّلاَةِ، فَشَقَّ النَّاسَ حَتَّى قَامَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ، فَتَقَدَّمَ فِي الصَّفِّ الَّذِي يَلِيهِ. قَالَ وَصَفَّحَ الْقَوْمُ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ لَمْ يَلْتَفِتْ حَتَّى يَفْرُغَ، فَلَمَّا رَأَى التَّصْفِيحَ لاَ يُمْسَكُ عَلَيْهِ الْتَفَتَ فَرَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَلْفَهُ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْضِهْ وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا، وَلَبِثَ أَبُو بَكْرٍ هُنَيَّةً يَحْمَدُ اللَّهَ عَلَى قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ مَشَى الْقَهْقَرَى، فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ تَقَدَّمَ فَصَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ، فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ قَالَ " يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ لاَ تَكُونَ مَضَيْتَ ". قَالَ لَمْ يَكُنْ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ لِلْقَوْمِ " إِذَا نَابَكُمْ أَمْرٌ، فَلْيُسَبِّحِ الرِّجَالُ، وَلْيُصَفِّحِ النِّسَاءُ ".
ابو نعمان به ما حدیث کرد، حماد به ما حدیث کرد، ابو حازم مدنی به ما حدیث کرد، از سهل بن سعد ساعدی که گفت: میان بنی عمرو درگیری رخ داد و این خبر به پیامبر ﷺ رسید. ایشان نماز ظهر را خواندند و سپس برای آشتی دادن میان آنان به سویشان رفتند. چون وقت نماز عصر فرا رسید، بلال اذان و اقامه گفت و ابوبکر را دستور داد تا پیش ایستاد. پیامبر ﷺ آمدند در حالی که ابوبکر در نماز بود. ایشان صفها را شکافتند تا پشت سر ابوبکر ایستادند. مردم شروع به تصفیح (دست زدن) کردند، در حالی که ابوبکر هرگاه وارد نماز میشد تا پایان آن به اطراف نگاه نمیکرد. اما چون دست زدنها متوقف نشد، برگشت و دید پیامبر ﷺ پشت سرش ایستادهاند. پیامبر ﷺ با دست اشاره کردند که نماز را ادامه بده. ابوبکر لحظهای مکث کرد و خدا را بر فرمان پیامبر ﷺ سپاس گفت، سپس عقبعقب بازگشت. چون پیامبر ﷺ این را دیدند، پیش آمدند و مردم را در نماز رهبری کردند. پس از پایان نماز فرمودند:
«ای ابوبکر! چه چیزی مانعت شد که وقتی به تو اشاره کردم، نماز را ادامه ندهی؟» عرض کرد: شایسته پسر ابی قحافه نیست که امامت پیامبر ﷺ را بر عهده گیرد. سپس به مردم فرمودند: «اگر در نماز امری پیش آمد، مردان تسبیح (سبحانالله) بگویند و زنان تصفیح (دست بزنند).»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ صلح برقرار کرد و سپس نماز را امامت کرد.
میان بنیعمرو درگیریای رخ داد. پیامبر ﷺ نزد آنان رفت تا میانشان صلح برقرار کند.
ندایی که اعلام میکند نماز بلافاصله آغاز میشود.
گفتنِ «سبحانالله» برای بزرگداشت خداوند.
ابوبکر چند قدم به عقب رفت تا برای برعهدهگرفتن امامت نماز به پیامبر ﷺ جا بدهد.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که آشتیدادن میان مردم وظیفهای مهم است و میتوان هنگام نماز با اشاره توجه امام را جلب کرد. مردان هنگام پیشامدی در نماز تسبیح میگویند و زنان برای جلب توجه کف میزنند. مذاهب فقهی دربارهٔ چگونگی و شرایط دقیق این حکم بحث میکنند، اما این تمایز را بهعنوان راهنمای نقلشده میپذیرند. خویشتنداری ابوبکر نشاندهندهٔ احترام او به پیامبر ﷺ است؛ بااینحال، اشارهٔ پیامبر ﷺ ابتدا به او دستور داد که نماز را ادامه دهد.
- در هنگام اختلاف پیشقدم شوید و طرفین را به راهحلی مسالمتآمیز هدایت کنید.
- هنگام نماز، برای آگاهکردن امام از پیشامدی از شیوههای مقرر پیروی کنید.
- احترام را حفظ کنید، اما دستورها را نادیده نگیرید: ابوبکر نخست منتظر اشارهٔ پیامبر ﷺ ماند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.