Sahih al-Bukhari, 806. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Huraira tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ " هَلْ تُمَارُونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ". قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَهَلْ تُمَارُونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ". قَالُوا لاَ. قَالَ " فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ، يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْ. فَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الشَّمْسَ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الْقَمَرَ وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ. فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ. فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا. فَيَدْعُوهُمْ فَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ جَهَنَّمَ، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَجُوزُ مِنَ الرُّسُلِ بِأُمَّتِهِ، وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ إِلاَّ الرُّسُلُ، وَكَلاَمُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ. وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، هَلْ رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ". قَالُوا نَعَمْ. قَالَ " فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، فَمِنْهُمْ مَنْ يُوبَقُ بِعَمَلِهِ، وَمِنْهُمْ مَنْ يُخَرْدَلُ ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا أَرَادَ اللَّهُ رَحْمَةَ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، أَمَرَ اللَّهُ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ، فَيُخْرِجُونَهُمْ وَيَعْرِفُونَهُمْ بِآثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ، فَكُلُّ ابْنِ آدَمَ تَأْكُلُهُ النَّارُ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ قَدِ امْتَحَشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، وَهْوَ آخِرُ أَهْلِ النَّارِ دُخُولاً الْجَنَّةَ، مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ قِبَلَ النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ، قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا، وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا. فَيَقُولُ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فُعِلَ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَ ذَلِكَ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ. فَيُعْطِي اللَّهَ مَا يَشَاءُ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، فَإِذَا أَقْبَلَ بِهِ عَلَى الْجَنَّةِ رَأَى بَهْجَتَهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ قَالَ يَا رَبِّ قَدِّمْنِي عِنْدَ باب الْجَنَّةِ. فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعُهُودَ وَالْمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنْتَ سَأَلْتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ. فَيَقُولُ فَمَا عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُ غَيْرَ ذَلِكَ. فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيُقَدِّمُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا بَلَغَ بَابَهَا، فَرَأَى زَهْرَتَهَا وَمَا فِيهَا مِنَ النَّضْرَةِ وَالسُّرُورِ، فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ. فَيَقُولُ اللَّهُ وَيْحَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ، أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ. فَيَضْحَكُ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ مِنْهُ، ثُمَّ يَأْذَنُ لَهُ فِي دُخُولِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ تَمَنَّ. فَيَتَمَنَّى حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ أُمْنِيَّتُهُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَمَنَّ كَذَا وَكَذَا. أَقْبَلَ يُذَكِّرُهُ رَبُّهُ، حَتَّى إِذَا انْتَهَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ". قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ لأَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهما ـ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ اللَّهُ لَكَ ذَلِكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ". قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَمْ أَحْفَظْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَوْلَهُ " لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ". قَالَ أَبُو سَعِيدٍ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ " ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ".
Bize Ebü'l-Yemân anlattı, dedi ki: Şuayb bize haber verdi, Zührî'den, o da dedi ki: Bana Saîd b. Müseyyeb ve Atâ b. Yezîd el-Leysî haber verdiler ki, Ebû Hüreyre onlara şöyle anlatmıştır: İnsanlar,
"Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Kıyamet gününde Rabbimizi görecek miyiz?" diye sordular. Resûlullah ﷺ, "Bulutsuz bir gecede dolunayı görmekte şüphe eder misiniz?" buyurdu. "Hayır, ey Allah'ın Resûlü ﷺ!" dediler. Buyurdu ki: "Peki, bulutsuz bir günde güneşi görmekte şüphe eder misiniz?" "Hayır" dediler. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "İşte siz de Rabbinizi öylece göreceksiniz. Kıyamet günü insanlar toplanacak ve Allah, 'Kim neye tapıyorduysa onun peşinden gitsin!' diye emredecek. Kimi güneşin, kimi ayın, kimi de tağutların peşine düşecek; geriye sadece bu ümmet ve içindeki münafıkları kalacaktır. Sonra Allah onlara gelecek ve 'Ben sizin Rabbinizim' diyecek. Onlar ise, 'Biz Rabbimiz gelinceye kadar buradayız; Rabbimiz geldiğinde O'nu tanıyacağız' diyecekler. Daha sonra Allah tekrar onlara gelecek ve 'Ben sizin Rabbinizim' diyecek. Bu sefer 'Sen bizim Rabbimizsin' diyecekler. Allah onları çağıracak ve Cehennem'in ortasına Sırat köprüsü kurulacak. Ben, peygamberler arasında ümmetiyle birlikte üzerinden ilk geçecek olanım. O gün peygamberlerden başkası konuşamayacak; peygamberlerin duası ise 'Allahümme sellim, sellim' (Allah'ım selamet ver, kurtar) olacaktır. Cehennem'de Sa'dan dikenine benzer kancalar vardır. Siz hiç Sa'dan dikenini gördünüz mü?" Sahabe, "Evet" dediler. Buyurdu ki: "O kancalar Sa'dan dikeni gibidir, fakat büyüklüklerini Allah'tan başka kimse bilemez. İnsanları amellerine göre yakalayıp çengellerler; kimi ameli sebebiyle orada helak olur, kimi de parçalanıp yaralandıktan sonra kurtulur. Nihayet Allah, Cehennem halkından dilediğine rahmet etmek istediğinde meleklere, sadece Allah'a ibadet edenleri çıkarmalarını emreder. Melekler onları secde izlerinden tanıyarak çıkarırlar; zira Allah, ateşe secde izlerini yemesini haram kılmıştır. Böylece ateşten çıkarlar; Âdemoğlunun tamamını ateş yer, yalnızca secde izleri hariç. Ateşten yanmış ve kararmış halde çıkarlar, üzerlerine Hayat Suyu dökülür ve sel yatağında biten tohum gibi filizlenip canlanırlar. Sonra Allah kulları arasındaki hükmünü tamamladığında, Cennet ile Cehennem arasında bir adam kalır; o, Cennet'e girecek son Cehennemliklidir. Yüzü Cehennem'e dönük olarak, 'Ey Rabbim! Yüzümü ateşten çevir; çünkü onun kokusu beni kuruttu, alevi beni yaktı' der. Allah, 'Eğer bunu yaparsam başka bir şey istemeyeceğine dair söz verir misin?' diye sorar. O da, 'Hayır, izzetine yemin ederim!' der ve Allah'a dilediği kadar ahit ve misak verir. Allah da yüzünü ateşten çevirir. Cennet'e doğru yöneldiğinde onun güzelliğini görünce, Allah'ın dilediği kadar susar, sonra 'Ey Rabbim! Beni Cennet kapısına yaklaştır' der. Allah ona, 'İlk istediğinden başka bir şey istemeyeceğine dair ahit ve misak vermedin mi?' diye sorar. O, 'Ey Rabbim! Beni yaratıklarının en bedbahtı kılma' der. Allah, 'Eğer bunu da verirsem başka bir şey istemeyeceğine dair ne dersin?' diye sorunca, 'Hayır, izzetine yemin ederim, başka bir şey istemeyeceğim' der ve Rabbine dilediği kadar ahit ve misak verir. Allah onu Cennet kapısına yaklaştırır. Kapıya vardığında Cennet'in güzelliklerini, tazeliklerini ve neşesini görünce yine Allah'ın dilediği kadar susar, sonra 'Ey Rabbim! Beni Cennet'e sok' der. Allah Azze ve Celle, 'Vay sana ey Âdemoğlu! Ne kadar da sözünde durmazsın! Verdiğin ahitlere ve misaklara rağmen verilenlerden fazlasını istemeyeceğine söz vermemiş miydin?' buyurur. O, 'Ey Rabbim! Beni yaratıklarının en bedbahtı kılma' der. Bunun üzerine Allah Azze ve Celle ona güler ve Cennet'e girmesine izin verir, ardından 'Dile!' buyurur. O da dilemeye devam eder, arzuları tükenince Allah Azze ve Celle, 'Şunu da iste, bunu da iste' diyerek hatırlatır. Nihayet istekleri sona erince Allah Teâlâ, 'Tüm bunlar senindir, bir kat daha fazlasıyla birlikte' buyurur." Ebû Saîd el-Hudrî, Ebû Hüreyre radıyallahu anhümâ'ya dedi ki: "Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur: 'Allah buyurdu ki: Bunlar senindir ve on katı da senindir.'" Ebû Hüreyre ise, "Ben Resûlullah ﷺ'den sadece 'Bunlar senindir ve bir kat daha fazlasıyla birlikte' sözünü ezberledim" dedi. Ebû Saîd ise, "Ben onun 'Bu senindir ve on katı da senindir' dediğini işittim" dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah müminlere kendisini görme imkânı verir; onları kurtuluşa ve bol rahmete erdirir.
Rivayete göre Cehennem üzerine kurulan ve insanların kıyamet günü üzerinden geçeceği köprü.
Bir kişinin namazda secde ederken yere koyduğu beden uzuvlarında oluşan izler.
Bu rivayete göre ateşten kurtarılanların oradan çıkarıldıktan sonra yeniden canlanıp gelişmelerini sağlayan su.
Klasik âlimler, müminlerin ahirette Rablerini gerçekten göreceğini; bunun Allah’a yaraşır bir biçimde ve O’nu yaratılmışlara benzetmeksizin gerçekleşeceğini vurgular. Dolunay ve güneşe yapılan benzetme, görmenin açıklığını anlatır; Allah ile bu gök cisimleri arasında benzerlik kurmaz. Rivayet ayrıca yalnız Allah’a kulluk etme inancının insanları hesaba çekilmekten muaf tutmadığını, ancak Allah’ın sonunda müminleri ateşten kurtarabileceğini öğretir. Âlimler, bu metni diğer yükümlülükleri ve sorumlulukları ihmal etmek için kullanmadan, namaz ve secdenin özel önemine de dikkat çeker.
- Namazlarını dikkatle kıl; alnını ve secde için öngörülen diğer uzuvlarını özenle yere koy.
- Allah’ın rahmetine dair umudunu samimi kulluk ve amellerinin sorumluluğuyla birleştir.
- Her gün Allah’tan kıyamet gününde sebat ve korunma dile.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.