کتاب آداب و اخلاق · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 5586

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب و اخلاق
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ - قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَاللَّفْظُ، لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ - عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ نَادَى رَجُلٌ رَجُلاً بِالْبَقِيعِ يَا أَبَا الْقَاسِمِ ‏.‏ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَعْنِكَ إِنَّمَا دَعَوْتُ فُلاَنًا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابو کریب، محمد بن علاء و ابن ابی عمر برایم حدیث کردند — ابو کریب گفت:

«به ما خبر داد» و ابن ابی عمر گفت: «برای ما حدیث کرد» و این لفظ از اوست — هر دو گفتند: مروان یعنی فزاری برایمان حدیث کرد، از حمید، او از انس روایت کرد که مردی در بقیع مرد دیگری را صدا زد: «ای ابوالقاسم!» پس رسول الله ﷺ به سوی او برگشتند. آن مرد عرض کرد: «یا رسول‌الله، قصد من شما نبود، بلکه فلانی را صدا زدم.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «به نام من نام‌گذاری کنید، اما به کنیه من کنیه مگذارید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ اجازه داد نام ایشان را بر دیگران بگذارند، اما از به‌کاربردن کنیهٔ ایشان نهی کرد.

پیشینه و سبب بیان

در بقیع، مردی شخص دیگری را با کنیهٔ ابوالقاسم صدا زد. پیامبر ﷺ روی برگرداند؛ وقتی مرد توضیح داد که منظورش ایشان نبوده است، پیامبر ﷺ دربارهٔ نام و کنیه راهنمایی فرمود.

توضیح واژه‌های دشوار
بقیع

قبرستان مدینه که این رویداد در آن رخ داد.

کنیه

عنوانی برای خطاب که با «ابو» (پدرِ) یا «امّ» (مادرِ) آغاز می‌شود و اغلب به فرزندی مربوط است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نام محمد برای دیگران جایز است، اما کنیهٔ ابوالقاسم به پیامبر ﷺ اختصاص داشت. دربارهٔ دامنهٔ این نهی، میان عالمان کلاسیک اختلاف نظر وجود دارد: برخی آن را به دوران زندگی پیامبر ﷺ محدود دانسته‌اند و برخی دیگر آن را گسترده‌تر به کار برده‌اند. چهار مذهب فقهی نیز در این باره دیدگاه‌های متفاوتی دارند؛ در هر صورت، این روایت بر احترام به عنوان ویژهٔ خطاب پیامبر ﷺ تأکید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. نام‌ها و شیوه‌های خطاب محترمانه‌ای برگزینید که باعث سردرگمی نشوند.
  2. عنوان ویژه‌ای را که به شخص دیگری اختصاص دارد، بی‌توجه به کار نبرید.
  3. اگر کسی هم‌نام فرد دیگری را خطاب کرد و سردرگمی پیش آمد، آرام توضیح دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.