Sahih al-Bukhari, hedîsa 1435
Hudhaifa ibn al-Yaman rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Hudhaifa ibn al-Yaman hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْفِتْنَةِ قَالَ قُلْتُ أَنَا أَحْفَظُهُ كَمَا قَالَ. قَالَ إِنَّكَ عَلَيْهِ لَجَرِيءٌ فَكَيْفَ قَالَ قُلْتُ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالْمَعْرُوفُ. قَالَ سُلَيْمَانُ قَدْ كَانَ يَقُولُ " الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ، وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ". قَالَ لَيْسَ هَذِهِ أُرِيدُ، وَلَكِنِّي أُرِيدُ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ. قَالَ قُلْتُ لَيْسَ عَلَيْكَ بِهَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بَأْسٌ، بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا باب مُغْلَقٌ. قَالَ فَيُكْسَرُ الْبَابُ أَوْ يُفْتَحُ. قَالَ قُلْتُ لاَ. بَلْ يُكْسَرُ. قَالَ فَإِنَّهُ إِذَا كُسِرَ لَمْ يُغْلَقْ أَبَدًا. قَالَ قُلْتُ أَجَلْ. فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَقُلْنَا لِمَسْرُوقٍ سَلْهُ. قَالَ فَسَأَلَهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ. قَالَ قُلْنَا فَعَلِمَ عُمَرُ مَنْ تَعْنِي قَالَ نَعَمْ، كَمَا أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ.
Ebû Wail ragihand: Huzeyfe got:
"Omer got: 'Kîjan ji we gotina Resûlullah ﷺ ya der barê fîtneyan de ji ber kiriye?' Min got: 'Ez wê wekî ku Pêxember ﷺ gotiye ji ber dikim.' Omer got: 'Bêguman tu wêrek î. Wî çawa gotibû?' Min got: 'Fîtneya mêr a di malbat, zarok û cîranên wî de bi nimêj, sedeqe û emrkirina bi qenciyê tê kefaret kirin.' (Raviyê duyemîn Suleyman zêde kir ku wî gotibû: 'Nimêj, sedeqe, emrkirina bi qenciyê û qedexekirina xerabiyê.') Omer got: 'Ez vê yekê napirsim, lê ez fîtneya ku mîna pêlên deryayê belav dibe dipirsim.' Min got: 'Ey Emîrê Mu'mînan! Divê tu jê netirse, çimkî di navbera te û wê de deriyekî girtî heye.' Wî pirsî: 'Ew derî dê bişikê an bê vekirin?' Min got: 'Na, ew ê bişikê.' Wî got: 'Heger bişikê, êdî qet nayê girtin?' Min got: 'Erê.' Paşê em tirsîyan ku bipirsin ka ew derî kî ye, lewma me ji Mesrûq re got ku jê bipirse. Wî pirsî. Huzeyfe got: 'Ew derî Omer bû.' Me ji Huzeyfe pirsî ka Omer dizanibû ku ew derî kî ye. Wî got: 'Erê, wekî ku mirov dizane beriya sibehê şev heye, wisa jî wî dizanist; çimkî min ji wî re hedîseke ne-xelet vegotibû.'
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Kiryarên îbadetê xeletiyên rojane jê dibin, û serkirdayetî dikare fitneyeke mezin sînordar bike.
Îmtîhan an aloziyeke hilweşîner e ku bawerî û civakê bandor dike.
Metaforeke ji bo Omer e: serkirdayetiya wî aloziya mezin ragirt; mirina wî wateya windabûna vê parastinê bû.
Lêborîna xeletiyên rojane bi kiryarên baş, wek nimêj, xêr û teşwîqkirina başiyê.
Zanyarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, rave dikin ku xeletiyên di malbatê û têkiliyên bi cîranan re de hatine behskirin gunehên biçûk in; kiryarên baş van gunehan jê dibin, lê ji bo gunehên mezin pêdivî bi tobe heye. Gotinên derbarê Omer de rola wî wekî parastinek li hember fitneya mezin nîşan didin: mirina wî ya bi zorê wê “derî” şikand û destpêka demeke aloziyan bû. Ev rivayet destûrê nade ku neheqiyên li hember endamên malbatê an cîranan wekî xweber hatine efûkirin bên hesibandin; divê mafên wan bên vegerandin.
- Nimêja xwe biparêze û xêr bide; kiryarên baş alîkar in ku xeletiyên rojane bên jêbirin.
- Bi endamên malbatê û cîranan re bi baldarî tevbigere û heke neheqiyê li wan bikî, mafên wan vegerîne.
- Beşdarî serkirdayetiyeke dadperwer bibe û nehêle ku nakokî bibin sedema dabeşbûnê.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.