Sahih al-Bukhari, hedîsa 1788
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ خَرَجْنَا مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ، وَحُرُمِ الْحَجِّ، فَنَزَلْنَا سَرِفَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ، فَأَحَبَّ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً، فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلاَ ". وَكَانَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِهِ ذَوِي قُوَّةٍ الْهَدْىُ، فَلَمْ تَكُنْ لَهُمْ عُمْرَةً، فَدَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ ". قُلْتُ سَمِعْتُكَ تَقُولُ لأَصْحَابِكَ مَا قُلْتَ فَمُنِعْتُ الْعُمْرَةَ. قَالَ " وَمَا شَأْنُكِ ". قُلْتُ لاَ أُصَلِّي. قَالَ " فَلاَ يَضُرَّكِ أَنْتِ مِنْ بَنَاتِ آدَمَ، كُتِبَ عَلَيْكِ مَا كُتِبَ عَلَيْهِنَّ، فَكُونِي فِي حَجَّتِكِ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَكِهَا ". قَالَتْ فَكُنْتُ حَتَّى نَفَرْنَا مِنْ مِنًى، فَنَزَلْنَا الْمُحَصَّبَ فَدَعَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ، فَقَالَ " اخْرُجْ بِأُخْتِكَ الْحَرَمَ، فَلْتُهِلَّ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ افْرُغَا مِنْ طَوَافِكُمَا، أَنْتَظِرْكُمَا هَا هُنَا ". فَأَتَيْنَا فِي جَوْفِ اللَّيْلِ. فَقَالَ " فَرَغْتُمَا ". قُلْتُ نَعَمْ. فَنَادَى بِالرَّحِيلِ فِي أَصْحَابِهِ، فَارْتَحَلَ النَّاسُ، وَمَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ، قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ، ثُمَّ خَرَجَ مُوَجِّهًا إِلَى الْمَدِينَةِ.
Ebû Nu'eym (reh) got: Eflah bîn Humeyd (reh) ji Qasim (reh), ew jî ji Aişe (rza) ragihand û got: Em di mehên hecê de, di dema pîroz a hecê de ji bo hecê bi îhram derketin rê. Em li Serifê daketin. Pêxember ﷺ ji hevalên xwe re got:
"Kîjan kes qurbanî (hedy) li gel wî tune be û bixwaze vê wek umreyê bike, bila bike. Lê kîjan kes qurbanî li gel wî hebe, bila neke." Li gel Pêxember ﷺ û hin hevalên wî yên dewlemend qurbanî hebûn; lewma wan piştî umreyê îhrama xwe neqedandin. Paşê Pêxember ﷺ hat cem min, ez digiriyam. Got: "Çima digirî?" Min got: "Min bihîst ku te ji hevalên xwe re çi got û ez ji umreyê mahrum mam." Got: "Çi hatiye serê te?" Min got: "Ez nikarim nimêj bikim." Got: "Ev tiştekî zerardar nîne; tu jî yek ji keçên Adem î. Tiştê ku ji wan re hatiye nivîsandin, ji te re jî hatiye nivîsandin. Loma tu di heca xwe de berdewam be; hêvîdar im ku Allah dê umreyê jî nesîbî te bike." Aişe (rza) got: Ez wiha mam heta ku em ji Minayê derketin û li Muhassebê daketin. Wê demê Pêxember ﷺ bangî Ebdurrehman (rza) kir û got: "Bi xwişka xwe re ji sînorê Heremê derkeve û bila ew ji bo umreyê bikeve îhramê. Piştî ku we her duyan tawafa xwe qedand, werin; ez ê li vir li benda we bim." Em di nîvê şevê de vegeriyan. Pêxember ﷺ pirsî: "We qedand?" Min got: "Erê." Paşê wî ferman da hevalên xwe ku bar bikin û rêwîtî bikin. Mirov rêwîtî kirin; yên ku beriya nimêja sibehê tawafa Kabe'yê kiribûn jî derketin. Piştre Pêxember ﷺ ber bi Medîneyê ve rêwîtî kir.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Aîşe piştî heyza xwe rêberî wergirt ku umreyê pêk bîne.
Di dema rêwîtiya hecê de Aîşe bû heyzdar û nikarîbû umreyê wekî ku hêvî dikir pêk bîne. Pêxember ﷺ wê aram kir û paşê jê xwest ku bi birayê xwe re, li derveyî herêma pîroz, ji bo umreyê bikeve îhramê.
Rewşa pîroz a ayînî ye ku mirov di wê de rêzikên hecê an umreyê bi cih tîne.
Ajalekî qurbanê ye ku ji bo hecê tê birin herêma pîroz.
Wekî beşek ji hecê, heft caran li dora Ka‘beyê gerîn e.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku jina di dema heyzê de nimêjên ayînî û tewafê pêk nayîne, lê di hecê de dimîne û ayînên din ên guncaw pêk tîne. Pêxember ﷺ Aîşe teselî kir û piştrast kir ku piştî bidawîbûna heyza wê, ew dikare dîsa umreyê pêk bîne. Rivayet her wiha cihê di navbera hecvanên ku ajalê qurbanê bi xwe re hildigirin û yên ku nahildigirin de vedibêje: yên ku ajalê qurbanê bi xwe re tunebû, destûr wergirtin ku heca xwe veguherînin umreyê. Mezhebên fiqhê rêzikên formên cihêreng ên hecê bi hûrgulî rave dikin.
- Heke nexweşî an rewşeke xwezayî ya laşê te demkî pêşiya te bigire ku ayînekê pêk bînî, bêhêvî nebe; ji kesên pispor bipirse paşê dikarî çi bikî.
- Ji kesekî bêhêvî re hem teselî hem alîkariya pratîkî pêşkêş bike, wekî ku Pêxember ﷺ ji bo Aîşeyê kir.
- Berî hec û umreyê, rêzikên îhramê û ajalên qurbanê fêr bibe, da ku bizanî kîjan bijartin li rewşa te tê.
Ev rivayet jî behsa heyza wê û rêberiya Pêxember ﷺ di derbarê heca wê de dike.
Sahih al-Bukhari · #1787 (Sahih)Ev rivayeta Sahih bi rêzik û bûyerên rêwîtiya hecê ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #1790 (Sahih)Aîşe di wê de rave dike ka kengê Pêxember ﷺ tewafa dawiyê wekî pêwîst dihesiband.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.