Sahih al-Bukhari, hedîsa 2763
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Az‑Zuhri
- 1Abu al‑Yamanji al‑Bukhari re vegotأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها – {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ} قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، فَيَرْغَبُ فِي جَمَالِهَا وَمَالِهَا، وَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا، فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ، وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ مِنَ النِّسَاءِ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ} قَالَتْ فَبَيَّنَ اللَّهُ فِي هَذِهِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا كَانَتْ ذَاتَ جَمَالٍ وَمَالٍ رَغِبُوا فِي نِكَاحِهَا، وَلَمْ يُلْحِقُوهَا بِسُنَّتِهَا بِإِكْمَالِ الصَّدَاقِ، فَإِذَا كَانَتْ مَرْغُوبَةً عَنْهَا فِي قِلَّةِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ تَرَكُوهَا وَالْتَمَسُوا غَيْرَهَا مِنَ النِّسَاءِ، قَالَ فَكَمَا يَتْرُكُونَهَا حِينَ يَرْغَبُونَ عَنْهَا فَلَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَنْكِحُوهَا إِذَا رَغِبُوا فِيهَا إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهَا الأَوْفَى مِنَ الصَّدَاقِ وَيُعْطُوهَا حَقَّهَا.
Zuhrî (reh) got: Urwe bin Zubeyr (reh) ji Ayişeyê (razî be Xuda jê re) li ser wateya vê ayeta Qur'anê pirsî: {
"Û eger hûn bitirsin ku hûn ê bi dadperwerî li sêwiyên keç nekin, hingê jinên ku ji we re xweş in bizewicin"} (4:3). Ayişeyê got: "Ev ayet li ser keçeke sêwî ye ku di bin parastina welîyê xwe de ye. Welî ji ber bedewî û dewlemendiya wê meyla xwe dide ser û dixwaze bi mehrê ku ji ya jinên din kêmtir e bi wê re bizewice. Loma, heya ku ew mehrê tam û guncaw nedin wan, zewaca bi van keçên sêwî re li ser wan hate qedexekirin; û ferman hat dayîn ku li şûna wan bi jinên din re bizewicin." Ayişeyê wiha berdewam kir: "Paşê mirovan ji Resûlê Xuda ﷺ li ser vê mijarê fetwa xwestin. Hingê Ellah Ezze we Celle ev ayet nazil kir: {"Ew ji te li ser jinan fetwayê dixwazin; bibêje: Ellah li ser wan fatwayê dide we..."} (4:127). Di vê ayetê de Ellah diyar kir ku eger keça sêwî xwedî bedewî û dewlemendiyê be, welî dixwaze bi wê re bizewice lê mehrê guncaw ê ku hevtayên wê distînin nade wê. Lê eger ew ji ber kêmbûna mal û bedewiyê neyê xwestin, ew dev ji zewaca wê berde û li jineke din bigere. Ji ber vê yekê, wekî ku dema meyla wan tune be dev ji zewaca wê berdidin, dema ku meyla wan hebe jî mafê wan nîne ku bi wê re bizewicin heya ku ew bi awayekî adilane tev negerin, yanî mehrê herî temam bidin wê û hemû mafên wê biparêzin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Welî tenê dema mafên keçika sêwî bi tevahî biparêze dikare bi wê re bizewice.
Aîşe vedibêje ku carinan welî dixwestin ji ber bedewî an milkê keçikên sêwî bi wan re bizewicin, lê ji wan kêmtirî mehrê guncan didan. Ayetên sureya an-Nisa (4:3 û 4:127) vê mijarê digirin dest.
Keçikeke bê bav ku di bin lênêrîn û rêvebirina welî de ye.
Diyariyeke zewacê ya mecbûrî ku mafê jinê ye.
Rêzgirtina mafên wê û dabînkirina mehrê guncan û mercên adil.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, ji vê yekê derdixin ku welî nikare desthilata xwe ji bo berjewendiya xwe bikar bîne. Heke dixwaze bi keçika sêwî ya di bin welîtiya xwe de re bizewice, divê mehrê guncan bide wê û mafên wê biparêze; ne wisa divê dev ji vê zewacê berde. Şîrove herwiha tekez dike ku milk an bedewiya wê ne sedem in ku mercên zewacê yên kêmtir berjewend ji ser wê werin ferzkirin.
- Kesê ku wek welî li sêwîyekê dinêre, divê milk û hilbijartinên zewaca wê ji berjewendiya xwe cuda bihêle.
- Di zewacê de mehrê guncan bide û mercan bi awayekî dadmend û zelal destnîşan bike.
- Heke gumanên te hene, ji alimê pêbawer an pisporê pêwendîdar şîretê bistîne da ku mafên keçika sêwî bên parastin.
Ev vegotina Aîşeyê herwiha erkên welî yên li hember keçika sêwî digire dest û rave dike ku dadmendî çawa mafên wê diparêze.
Sahih al-Bukhari · #2761 (Sahih)Ev vegotina sahih heman ayetên Quranê dinirxîne û dike ku giraniya li ser muameleya dadmend bi keçikên sêwî re di çarçoveya xwe de were fêmkirin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.