Sahih al-Bukhari, hedîsa 2860
Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslamaji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Abu Salih as‑Sammanأَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَطَالَ فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ مِنَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَتْ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ أَرْوَاثُهَا وَآثَارُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَهَا كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِئَاءً وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ فَهْىَ وِزْرٌ عَلَى ذَلِكَ ". وَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ، فَقَالَ " مَا أُنْزِلَ عَلَىَّ فِيهَا إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ {فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ }".
Ebû Hureyre (r.a.) ragihand ku Resûlê Allah ﷺ gotiye:
"Hesp ji bo sê armancan tên girtin: Ji bo hinekan dibin sedema xêr û ecir, ji bo hinekan dibin sedema parastinê, û ji bo hinekan jî dibin sedema gunehan. Yê ku hesp ji bo wî dibe sedema ecir, ew kes e ku hespê xwe di riya Allah de girê dide û bi tenûrek dirêj li çergehekê an baxçekî dihêle; her tiştê ku ew hesp li wê çergehê an baxçê bixwe, ji bo wî kesî dibe qencî. Heke hesp tenûra xwe bibirre û ji ser girikî an du girikan baz bide, sergîn û şopên wî jî ji bo wî dibin qencî. Heke hesp li ber çemekî derbas bibe û jê avê vexwe, tevî ku xwediyê wî niyeta avdanê nekiribe, ev yek jî ji bo wî dibe qencî. Lê yê ku hesp ji bo wî dibe sedema gunehan, ew kes e ku hespê xwe ji bo quretiyê, xwenîşandanê û dijminatiya li hemberî Misilmanan digire; ew hesp ji bo wî dibe barê gunehan." Gava ji Resûlê Allah ﷺ li ser kera pirsîn, wî got: "Li ser wan tiştek ji min re nehatiye nazilkirin, tenê ev ayeta giştgir û berfireh hatiye nazilkirin: 'Kî zerretekê xêrê bike, dê wê bibîne; û kî zerretekê şerê bike, dê wê jî bibîne.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Niyeta dilsoz dikare heta çêrandina hespê jî bibe sedema xelatê.
Di vê çarçoveyê de: amade hiştina hespê ji bo parastina civaka misilmanan.
Nîşandana mal û milkan ji bo bidestxistina heyranî an rêzgirtina mirovan.
Gotineke ku tewra mîqdara herî biçûk a ku mirov dikare bifikire jî tê de digire.
Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku xelat bi niyeta dilsoz û armanca destûrdayî ve girêdayî ye: heta xwarin, îşal û şopên hespê jî dikarin wek kirinên baş bên hesibandin, dema ku hesp ji bo doza Allah tê xwedîkirin. Heman mal dikare bibe guneh, heke ji bo pozbilindî, xwe nîşandan an dijminatiya li hember misilmanan bê bikaranîn. Bîranîna keran dişîne ser prensîba giştî ya di Qur’anê 99:7–8 de: her mirov dê başî û xerabiya ku kiriye bibîne. Ev vegotin berpirsiyariyeke giştî ya xwedîkirina hespê destnîşan nake; nirxandin li ser armanc û niyetê ye.
- Dema ku malê bikar tînî û dixebitî, li ser niyeta xwe bifikire: wan ji bo başiyê bikar bîne, ne ji bo navûdengê.
- Bi baldarî lênêrîna ajalên xwe bike; heta pêdiviyên wan ên rojane jî dikarin xelatê bînin, heke ji bo armanceke baş bin û niyeta te dilsoz be.
- Kiryarên biçûk jî cidî bigire: Allah heta biçûktirîn başî û xerabiyê jî hesab dike.
Ev vegotin jî cîhadê bi niyetê ve girê dide û nîşan dide ku niyeta hundirîn girîng dimîne.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Hadîsa navdar a derbarê niyetan de rave dike ka çima niyeta li pişt kirinekê bandorê li nirxa wê dike.
Sahih al-Bukhari · #2858 (Sahih)Ev vegotin li ser hesp û bikaranîna wan diaxive û bi vî awayî bi mijara beşê ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.