Sahih al-Bukhari, hedîsa 3165
Jabir ibn Abdullah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Ali ibn Abdullahji al‑Bukhari re vegotعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Rawh ibn al‑Qasimرَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ
- 4Muhammad ibn al‑Munkadirمُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي. فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَقَالَ لِي احْثُهْ. فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا. فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُمِائَةٍ، فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَمِائَةٍ. وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ " انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ " فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلاً. قَالَ " خُذْ ". فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ مِنْهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ، فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ، فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ.
Jabir bîn Ebdullah (rezayê Xwedê li ser wan be) ragihand: Pêxemberê Xwedê ﷺ ji min re gotibû:
"Heke malê Behreynê were cem me, ez ê evqas, evqas û evqas bidim te." Dema ku Pêxemberê Xwedê ﷺ wefat kir û malê Behreynê hat, Ebû Bekir got: "Kîjan kesekî ku Pêxemberê Xwedê ﷺ sozek daye wî, bila were cem min." Ez çûm cem wî û gotim: "Pêxemberê Xwedê ﷺ ji min re gotibû: 'Heke malê Behreynê were cem me, ez ê evqas, evqas û evqas bidim te.'" Wî ji min re got: "Bi her du destên xwe jê hilîne." Min bi her du destên xwe jê hilda û wî ji min re got: "Bijmêre." Min jimart û dît ku pênc sed e, lewma wî hezar û pênc sed da min. Enes ragihand: Ji bo Pêxemberê Xwedê ﷺ malek ji Behreynê hat anîn û wî ferman da: "Wê di mizgeftê de belav bikin." Ev mezintirîn mal bû ku ji bo Pêxemberê Xwedê ﷺ hatibû anîn. Di vê navberê de Ebas hat û got: "Ya Resûlallah! Ji min re jî bide, ji ber ku min fidya xwe û ya Eqîl da." Pêxember ﷺ got: "Hilde." Wî di kincê xwe de bi her du destan hilda, paşê hewl da ku wê rake lê nikaribû. Got: "Fermanê bide yekî ku wê ji min re rake." Pêxember ﷺ got: "Na." Got: "Wê demê tu bi xwe wê ji min re rake." Pêxember ﷺ got: "Na." Wî hinek jê rijand, paşê hewl da ku wê rake lê dîsa nikaribû. Got: "Fermanê bide yekî ku wê ji min re rake." Pêxember ﷺ got: "Na." Got: "Wê demê tu bi xwe wê ji min re rake." Pêxember ﷺ got: "Na." Paşê wî hinek din jê rijand, ya mayî hilgirt ser milê xwe û çû. Pêxember ﷺ ji ber çavbirçîtiya wî bi ecêbmayîn li pey wî dinihêrî heta ku ji ber çavên me winda bû. Pêxemberê Xwedê ﷺ ji wir ranedibû heta ku dirhemek jî ji wî malî nemabû.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Ebû Bekir soza Pêxember ﷺ pêk anî û pere dabeş kir.
Pere û tiştên ku ji Bahreynê ji bo civaka misilmanan hatin anîn.
Peymana ku dê paşê tiştekî ji kesekî re were dayîn.
Pereyan bi her du destan ji depoyê bistîne.
Zanayan ji vê derdixin ku Ebû Bekir piştî wefata Pêxember ﷺ soza wî pêk anî. Rivayet herwiha nîşan dide ku pereyên civakê bi baldarî dihatin dabeşkirin û serok sozan bi dadperwerî pêk dianî. Çar mezhebên hiqûqî yên sunnî encamên hiqûqî yên rast ên sozê li gorî delîlên berfirehtir nîqaş dikin; ev nivîs bi tena xwe destnîşan nake ku her soz ji aliyê hiqûqê ve mecbûrî ye.
- Sozan pêk bîne û wan tomar bike, da ku kes ji mafê xwe bêpar nemîne.
- Pereyên civakê bi zelalî rêve bibe û li gorî peymanên eşkere wan dabeş bike.
- Bi dilfirehî be, lê di rêvebirin û dabeşkirina malê de baldar bimîne.
Ev rivayeta têkildar jî vedibêje ka çawa Ebû Bekir soza Pêxember ﷺ ya ji Cabir re pêk anî.
Sahih al-Bukhari · #3163 (Sahih)Nivîs bi dabeşkirina dahatan û bi jîrê Pêxember ﷺ ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #3167 (Sahih)Ev hedîs derdixe pêş ku dema mirov bi mala kesên din an mala hevpar re mijûl dibe, rastgoî û baldarî girîng in.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.