Sahih al-Bukhari, hedîsa 347
Abdullah ibn Mas'ud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Mas'ud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ، فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا، أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ وَيُصَلِّي فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ. قُلْتُ وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِذَا قَالَ نَعَمْ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ، فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ، فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا ". فَضَرَبَ بِكَفِّهِ ضَرْبَةً عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا، ثُمَّ مَسَحَ بِهَا ظَهْرَ كَفِّهِ بِشِمَالِهِ، أَوْ ظَهْرَ شِمَالِهِ بِكَفِّهِ، ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ وَزَادَ يَعْلَى عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي أَنَا وَأَنْتَ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ بِالصَّعِيدِ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ". وَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ وَاحِدَةً
El-E‘meş ragihand: Şeqîq got:
"Dema ez ligel Ebdullah û Ebû Mûsa el-Eş‘erî rûniştibûm, Ebû Mûsa jê pirsî: 'Heke mirovek cunub bibe û mehkekê avê nebîne, ma nikare teyemmumê bike û nimêjê bike?' (Wî bi neyînî bersiv da). Ebû Mûsa got: 'Tu li ser vê ayeta ji Sûretu'l-Maide çi dibêjî: {Heke hûn avê nebînin, hingê bi axa pak teyemmumê bikin}? Ebdullah bersiv da: 'Heke ev yek ji wan re bihata helalkirin, dê nêzîk bû ku gava av sar be jî, ew ê bi axa pak teyemmumê bikirina.' Min ji Şeqîq re got: 'Ma ji ber vê yekê we teyemmum mekrûh didît?' Wî got: 'Erê.' (Şeqîq zêde kir): "Ebû Mûsa got: 'Te guh nedaye gotina ‘Emmar ji ‘Umer re? Wî got: Resûlullah ﷺ ez ji bo karekî şandim û ez cunub bûm, lê min av nedît; loma ez di nav axê de wekî heywanekê xwe gêr kirim. Dema min ev yek ji Pêxember ﷺ re vegot, wî ferman kir: "Bi tenê ev yek ji te re bes bûya." Pêxember ﷺ destê xwe carekê li erdê xist, paşê wê hejand, dûv re bi destê xwe yê çepê pişta destê xwe yê rastê an jî bi destê xwe yê rastê pişta destê xwe yê çepê mêş kir, û paşê bi her du destan rûyê xwe mêş kir.' Hingê Ebdullah ji Ebû Mûsa re got: 'Ma te nedîtiye ku ‘Umer bi gotina ‘Emmar qayil nebû?'" Şeqîq ragihand: Dema ez ligel Ebdullah û Ebû Mûsa bûm, Ebû Mûsa jê re got: "Te guh nedaye gotina ‘Emmar ji ‘Umer re? Wî got: 'Resûlullah ﷺ ez û tu şandin û ez cunub bûm û min xwe di axê de gêr kir. Em hatin cem Resûlullah ﷺ û me ev yek jê re vegot. Wî ferman kir: "Bi tenê ev yek bes bûya," û rûyê xwe û her du destên xwe carekê mêş kirin.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Dema ku tune, teymûmekî hêsan bi axê bes e.
Ammar ibn Yasir vegot ku di dema rêwîtiyekê de, ku Pêxember ﷺ fermana wê dabû, ket rewşa nepakiya mezin a rêzî û av nedît. Wî xwe di axê de gerand û paşê ji Pêxember ﷺ pirsî ku diviya bû çawa tevbigere.
Rewşa nepakiya mezin a rêzî ku bi gelemperî pêdivî bi şûştina tevahî ya rêzî heye.
PaQijkirina rêzî bi axa paqij dema ku av tune be an nayê bikaranîn.
Axa paqij an rûbereke paqij a axê ku ji bo teymûmê tê bikaranîn.
Zanyar ji vegotina Ammarê derdixin ku dema av tune be, teymûm di rewşa cenabetê de jî bes e. Kiryara Pêxember ﷺ ya di rîwayetê de hatiye vegotin, lêdana yek carê li axê û masîna rû û destan e. Abdullah ibn Mas'ud ji tirsa ku mirov vê îstîsnayê bi karanîna xirab bikarin nerazî bû; Abu Musa xwe dispêre nivîsa eşkere û mînaka Ammarê. Mezhebên hiqûqê di hin hûrguliyan de, di nav de qada masînê û hejmara lêdanan, cuda ne; lê teymûmê wekî cîgir qebûl dikin dema ku şertên wê pêk bên.
- Dema av tune be, derbarê teymûmê de agahiyên pêbawer bistîne û li gorî rêberiyên derbasdar pêk bîne.
- Îstîsnayeke olî ji ber rehetî divê ne were firehkirin û ne jî were redkirin; li gorî delîl û şiroveyên zanyarên pispor tevbigerê.
- Ger di derbarê kiryareke rêzî de dudilî hebe, ji alimê pispor bipirse, ne ku tu bi xwe îstîsnayê teng bikî.
Ev rîwayet jî vê pirsê vedigire ka gelo kesek di rewşa nepakiya mezin a rêzî de, dema av tune be, dikare teymûm bike û nimêjê bike.
Sahih al-Bukhari · #345 (Sahih)Abu Musa û Abdullah li vir jî nîqaş dikin ku kesê bêav divê çi bike û ayetên derbarê teymûmê de çawa bên sepandin.
Sahih al-Bukhari · #338 (Sahih)Ev rîwayet vedibêje ku Pêxember ﷺ teymûm çawa nîşan da: carekê li axê xist û rû û destên xwe masî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.