Sahih al-Bukhari, hedîsa 4432
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا حُضِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلُمُّوا أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ ". فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَكُمُ الْقُرْآنُ، حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ. فَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ وَاخْتَصَمُوا، فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ قَرِّبُوا يَكْتُبُ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ. وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ غَيْرَ ذَلِكَ، فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغْوَ وَالاِخْتِلاَفَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُومُوا ". قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَكَانَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ لاِخْتِلاَفِهِمْ وَلَغَطِهِمْ.
Ubeydullah bin Ebdullah veguhestiye: Îbn Ebbas (razî Allah be) got:
"Dema ku Resûlê Allah ﷺ li ser nivîna mirinê bû û di malê de çend mêr hebûn, Pêxember ﷺ got: 'Nêzîk bibin, ez ê tiştekî ji we re binivîsim ku piştî wê hûn ê qet rê winda nekin.' Hin ji wan gotin: 'Resûlê Allah ﷺ ji ber nexweşiyê pir bêhêz bûye û li ba we Quran heye; Kitêba Allah ji me re bes e.' Lewma kesên di malê de li hev nakok bûn û dest bi nîqaşê kirin. Hin ji wan gotin: 'Ji bo ku ew tiştekî ji we re binivîse da ku hûn piştî wê rê winda nekin, amûrên nivîsandinê bidin wî.' Lê yên din berevajî vê yekê gotin. Dema ku axaftin û nakokiyên wan zêde bûn, Resûlê Allah ﷺ got: 'Rabin (herin).'" Ubeydullah got: Îbn Ebbas digot: "Bêguman felaketa herî mezin ew bû ku ji ber nakokî û dengê wan, pêşiya Resûlê Allah ﷺ hat girtin ku wê kitêbê ji wan re binivîse."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di dema nexweşiya xwe ya dawî de, Pêxember ﷺ xwest ku tiştek were nivîsandin, lê nakokî rê li ber vê yekê girt.
Ev bûyer di dema nexweşiya dawî ya Pêxember ﷺ de, li maleke ku çend zilam tê de hebûn, qewimî. Hedîs dibêje ku berî ku wî ﷺ ji wan bixwaze rabin û biçin, nakokî û bi dengê bilind axaftin çêbû.
Di dema nexweşiya wî ya dawî de, demek kin berî wefata wî.
Alavên pêwîst ji bo tomarkirina gotinên ku Pêxember ﷺ dixwest binivîse.
Ji rêberiya rast di bawerî û kirinê de dûrketin.
Zanyarên klasîk tekez dikin ku Quran bingehên rêberiyê dihewîne û ku Quran herwiha bindebûna ji Pêxember ﷺ re ferman dike. Ibn Hecer rave dike ku kesên amade li ser tiştê ku wê gavê çêtir bû nêrînên cuda hebûn, lê nîqaş û dengê wan bûn sedem ku Pêxember ﷺ axaftinê bi dawî bike. Ev bûyer girîngiya rêzgirtina ji Pêxember ﷺ û dûrketina ji dabeşbûnê destnîşan dike, bi taybetî dema ku bindebûn û rêberî tê xwestin.
- Bi baldarî guhdarî bikin dema kesekî xwedî zanistê bindebûn an kirineke diyar dixwaze.
- Nehêlin nakokî veguherî deng û alozî; bi aramî biaxivin û ji yên din re cih bidin.
- Rêberiyê di Quranê de bibînin û şiroveya pêbawer û pratîka Pêxember ﷺ bişopînin.
Tê de Ibn Abbas roja Înê bi bîr tîne ku nexweşiya Pêxember ﷺ giran bû û kesên amade nêrînên cuda hebûn.
Sahih al-Bukhari · #4430 (Sahih)Ev rivayet çarçoveya gotinên ku Quran li cem kesên amade bû û Kitêba Allah bes bû vedibêje.
Sahih al-Bukhari · #114 (Sahih)Ev nivîs jî bûyera ku Pêxember ﷺ alavên nivîsandinê xwest û nakokî derket holê vedibêje.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.