Sahih al-Bukhari, hedîsa 4449
Aisha bint Abi Bakr rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Ibn Abu Mulayka
- 1Muhammad ibn Ubaydji al‑Bukhari re vegotمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ
- 2Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
- 3Umar ibn Sa'idعُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ
- 4Ibn Abu Mulaykaابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ أَبَا عَمْرٍو، ذَكْوَانَ مَوْلَى عَائِشَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ كَانَتْ تَقُولُ إِنَّ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ عَلَىَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ فِي بَيْتِي وَفِي يَوْمِي، وَبَيْنَ سَحْرِي وَنَحْرِي، وَأَنَّ اللَّهَ جَمَعَ بَيْنَ رِيقِي وَرِيقِهِ عِنْدَ مَوْتِهِ، دَخَلَ عَلَىَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَبِيَدِهِ السِّوَاكُ وَأَنَا مُسْنِدَةٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُهُ يَنْظُرُ إِلَيْهِ، وَعَرَفْتُ أَنَّهُ يُحِبُّ السِّوَاكَ فَقُلْتُ آخُذُهُ لَكَ فَأَشَارَ بِرَأْسِهِ أَنْ نَعَمْ، فَتَنَاوَلْتُهُ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ وَقُلْتُ أُلَيِّنُهُ لَكَ فَأَشَارَ بِرَأْسِهِ أَنْ نَعَمْ، فَلَيَّنْتُهُ، وَبَيْنَ يَدَيْهِ رَكْوَةٌ ـ أَوْ عُلْبَةٌ يَشُكُّ عُمَرُ ـ فِيهَا مَاءٌ، فَجَعَلَ يُدْخِلُ يَدَيْهِ فِي الْمَاءِ فَيَمْسَحُ بِهِمَا وَجْهَهُ يَقُولُ " لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، إِنَّ لِلْمَوْتِ سَكَرَاتٍ ". ثُمَّ نَصَبَ يَدَهُ فَجَعَلَ يَقُولُ " فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى ". حَتَّى قُبِضَ وَمَالَتْ يَدُهُ.
Muhammed bîn Ubeyd ji min re got: Îsa bîn Yûnis ji me re got: Ji Umer bîn Seîd, wî got: Ibn Ebî Muleyke ji min re agahdar kir ku Ebû Emr Zekwan, azadkiriyê Aişeyê, jê re gotiye ku Aişe digot:
"Bêguman ji nimetên Allah li ser min ew e ku Resûlullah ﷺ di mala min de, di roja dorê ya min de û di navbera sîng û stûyê min de wefat kir, û Allah di dema mirina wî de tuka min û tuka wî gihand hev. Dema ez pişta Resûlullah ﷺ didam sîngê xwe, Ebdurrahman bi miswakê di destê xwe de ket hundir. Min dît ku Pêxember ﷺ li miswakê dinêre û min zanibû ku ew ji miswakê hez dike, lewma min got: 'Ez wê ji bo te bistînim?' Wî bi serê xwe erê kir. Min ew stand, lê ew ji bo wî pir hişk bû, min got: 'Ez wê ji bo te nerm bikim?' Wî dîsa bi serê xwe erê kir. Min ew nerm kir. Li ber wî firaxek — an jî qutek (Umer şik dike) — tijî av hebû. Wî destên xwe dikirin nav avê û rûyê xwe pê dişûşt û digot: 'La îlahe îllallah, bêguman ji bo mirinê sakarat (êş û azar) hene.' Paşê wî destê xwe bilind kir û digot: 'Di Refîqê Ela de (li cem hevalê herî bilind),' heta ku ruhê wî çû û destê wî ket xwarê."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Aîşe di kêliyên dawî yên Pêxember ﷺ de lê miqate bû, dema ku ew vedigeriya ba Allah.
Çiqilek an jî çivîkek ku bi wê diranan paqij dikin.
Tengasiya giran û zehmetiya ku dikare bi mirinê re bê.
Allah, ku Pêxember ﷺ dixwest li cem Wî be.
Zanyar, di nav wan de Ibn Hecer, ji vê yekê digihîjin encamê ku bikaranîna siwakê pêşniyarkirî ye û eger kesek nexweşiya wî giran be û bixwaze, dikare alîkariya wî bê kirin ku siwakê bi kar bîne. Ev danasîn dilovanî û lêmiqatebûna Aîşeyê û êşa mirovî ya mirinê nîşan dide; ew qedirê bilind ê Pêxember ﷺ kêm nake. Gotinên wî yên derbarê Hevalê Herî Bilind de daxwaza wî ya li cem Allah bûnê diyar dikin. Zanyar vê wekî delîla ferzkirinê nabînin, lê wekî delîla pêşniyarkirina siwakê û lêmiqatebûna bi rêz a kesê li ber mirinê dibînin.
- Lêmiqatebûna devê, wek bikaranîna siwakê, wek sunneteke bi qîmet biparêze.
- Ji nexweş bipirse ku çi pêdiviya wî heye û dema axaftin zehmet be, bi aramî û baldarî alîkariya wî bike.
- Qebûl bike ku mirin dikare dijwar be û di tengasiyê de xwe ber bi Allah ve bizivirîne.
Ev rivayeta sahîh jî qonaxa dawî ya jiyana Pêxember ﷺ vedibêje û çarçoveya dîrokî ya mirina wî temam dike.
Sahih al-Bukhari · #4450 (Sahih)Ev rivayet jî hebûna Aîşeyê li cem Pêxember ﷺ di kêliyên wî yên dawî de ronî dike.
Sahih al-Bukhari · #4451 (Sahih)Ev rivayeta sahîh a Aîşeyê jî behsa mirina Pêxember ﷺ dike û danasîna kêliyên wî yên dawî piştgirî dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.