Sahih al-Bukhari, hedîsa 4498
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Ibn Abbas
- 1Al‑Humaydiji al‑Bukhari re vegotالْحُمَيْدِيُّ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Amrعَمْرٌو
- 4Mujahidمُجَاهِدًا
- 5Ibn Abbasابْنَ عَبَّاسٍ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ الْقِصَاصُ، وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِهَذِهِ الأُمَّةِ {كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ} فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ {فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ} يَتَّبِعُ بِالْمَعْرُوفِ وَيُؤَدِّي بِإِحْسَانٍ، {ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ} وَرَحْمَةٌ مِمَّا كُتِبَ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ. {فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ} قَتَلَ بَعْدَ قَبُولِ الدِّيَةِ.
Humejdî ji me re ragihand, Sufyan ji me re ragihand, Emr ji me re ragihand û got: Min ji Mucad bihîst, wî jî got: Min ji Îbn Ebbas - razîbûna Allah li ser wan be - bihîst ku digot:
"Di nav Beni Îsraîl de Qisas (tola wekhev) hebû, lê Diyet (xwînbehayî) di nav wan de tunebû. Loma Allah Teala ji vê Ummetê re wiha ferman kir: 'Ey yên ku bawer kirine! Di derbarê kuştiyan de Qisas li ser we hate nivîsandin: Azad bi azad, kole bi kole, û jin bi jin. Lê eger yek ji birayê xwe tiştekî lê biborîne...' Mebesta borînê ew e ku di kuştina bi qest de Diyetê qebûl bike. '...divê bi awayekî maqûl were şopandin û bi qencî were dayîn.' Wate, divê malbata kuştî bi maqûlî daxwaz bike û kujer jî bi qencî bide. 'Ev ji Perwerdekarê we ve sivikkirin û rehmet e' li gorî ya ku li ser yên beriya we hatibû nivîsandin. 'Lê piştî vê, kî zêdegaviyê bike, êdî ji bo wî ezabekî bi êş heye.' Ev jî tê wateya ku piştî qebûlkirina Diyetê, mirov dîsa kujer bikuje."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Diyeta, ji bilî qisasê, derfeta lêborîn û dilovaniyê jî peyda dike.
Heyfa qanûnî ji bo kuştin an jî birîndarkirina laşî, di nav sînorên qanûna Îslamî de.
Tezmînata pere ya ku bi qanûnê ji bo rijandina xwînê an birîndarkirina laşî hatiye diyarkirin.
Li vir: dev jê berdana qisasê, ji nav wan jî bi qebûlkirina diyeyê di doza kuştina bi qest de.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer di şîroveya xwe ya Sahih al-Buxari de, vê ravekirinê wek nîşana vê yekê dibînin ku di doza kuştina bi qest de xizmên nêzîk dikarin qisasê hilbijêrin an jî sûcdar ji heyfê azad bikin û diyeyê qebûl bikin. Gotinên derbarê daxwazkirina bi aqilane û dayîna bi başî de balê dikişînin ser hişyarî û dadmendiyê ji bo her du aliyan. Mercên rast û sepandina hiqûqî li gorî mezhebên fiqhê diguhere; ev beş destûra xwe-serî nîne, ji ber ku çareserkirina dozê divê di destê sazî û dadgeha xwedîdest de be.
- Nakokiyên derbarê diyeyê an qisasê de bide destê saziyên xwedîdest; tu carî bi xwe tolhildanê neke.
- Kesê ku tezmînatê qebûl dike divê wê bi dadmendî û bê daxwazên zêde çareser bike.
- Kesê ku mafê hilbijartinê heye dikare lêborînê bifikire, bêyî ku mafên xizmên nêzîk an qanûnê paşguh bike.
Li gorî nivîsa heyî, ev rîwayet jî li ser sepandina qisasê diaxive û alîkar e ku mijara hiqûqî ya vê beşê were bicihkirin.
Sahih al-Bukhari · #4500 (Sahih)Rîwayet ji birîndarkirin û qisasê vedibêje û bi vî awayî bi rêzikên giştî yên derbarê dadmendiyê û pêşîgirtina ji qisasê zêde ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.