Nêçîr û Serjêkirin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 5498

Rafi ibn Khadij rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Nêçîr û Serjêkirin
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Rafi ibn Khadij hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ، فَأَصَابَ النَّاسَ جُوعٌ، فَأَصَبْنَا إِبِلاً وَغَنَمًا، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُخْرَيَاتِ النَّاسِ، فَعَجِلُوا فَنَصَبُوا الْقُدُورَ، فَدُفِعَ إِلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِالْقُدُورِ فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ قَسَمَ فَعَدَلَ عَشَرَةً مِنَ الْغَنَمِ بِبَعِيرٍ، فَنَدَّ مِنْهَا بَعِيرٌ، وَكَانَ فِي الْقَوْمِ خَيْلٌ يَسِيرَةٌ فَطَلَبُوهُ فَأَعْيَاهُمْ، فَأَهْوَى إِلَيْهِ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ، فَمَا نَدَّ عَلَيْكُمْ فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ وَقَالَ جَدِّي إِنَّا لَنَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ أَنْ نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى، أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ فَقَالَ ‏"‏ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلْ، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْهُ، أَمَّا السِّنُّ عَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏‏.‏

Werger

Rafi' bîn Xedîc got: Em li gel Pêxember ﷺ li Zûl-Huleyfe bûn, xelk rastî birçîbûneke dijwar hatin. Me deve û pez wek xenîmet bi dest xistin. Pêxember ﷺ li paşiya xelkê bû. Xelk lez kirin û dîg danan ser agir, lê Pêxember ﷺ hat û ferman da ku dîg werin qulipandin. Paşê wî heywan parve kirin û deh pez wekî deveyekê hesab kirin. Deveyek ji wan reviya; di nav xelkê de çend hesp hebûn, wan li pey bezîn lê westiyan. Mêrekî tîr avêt û Allah ew sekinand. Pêxember ﷺ got: 'Di nav van heywanan de hinek hene ku mîna canewerên kovî direvin; eger yek ji wan ji we bireve, wiha bikin.' Bapirê min got: 'Em hêvî dikin an ditirsin ku sibe em ê rastî dijmin werin û kêrên me nînin; ma em dikarin bi qamîşan serjê bikin?' Pêxember ﷺ got: 'Bi her amûrekê ku xwînê diherikîne û navê Allah lê tê gotin, bixwin; lê bi diran û neynûkê serjê nekin. Ez ê sedemê ji we re bibêjim: Diran hestî ye, û neynûk jî kêra Hebeşiyan e.'

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Di dema serkirina neçarî de, rêzikên zelal ji bo kuştin û xwarina heywanan hene.

Paşxane û sedem

Rafi ibn Khadij vedibêje ku hevalên Pêxember ﷺ li Dhu al-Hulaifa birçî bûn û heywan wekî desteserkirina şerî bi dest xistibûn. Pêxember ﷺ hat cem wan, ferman da ku qazan werin rijandin û heywan parve kir; paşê Rafi pirsî gelo dema ku kêran tune ne, dikarin bi qamîşê heywanan serjê bikin.

Wateya peyvên dijwar
Dhu al-Hulaifa

Cihêk nêzî Medîneyê ye ku Pêxember ﷺ û hevalên wî lê man.

Xwîn rijandin

Bi amûrek tûj û guncaw qutkirina heywanê, da ku xwîn derkeve.

Neynûk kêra Habesîyan e

Pêxember ﷺ neynûkê wekî amûreke qedexekirî ya serjêkirinê binav dike û amaje bi bikaranîna neynûkan wekî kêran dike.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê yekê derdixin ku heywanekî reviyaye ku bi awayê asayî nayê girtin, dikare bi tiştekî avêtinê, wek tîrekê, were kuştin, bi şertê ku navê Allah bê gotin û heywan ji ber birîna xwe bimire. Di serjêkirina asayî de, divê amûreke tûj bibe sedema derketina xwînê û navê Allah bê gotin. Diran û neynûk ji van amûran tên derxistin; şiroveya di hadîsê de dibêje ku diran hestî ye û amaje bi bikaranîna neynûkê wekî kêrekê dike. Mezhebên fiqhê di pirtûkên xwe yên hiqûqî de şertên hûrgulî yên serjêkirin û nêçîrê dinirxînin, lê ev rivayet qaîdeya bingehîn ji bo serjêkirina neçarî û heywanên kedî yên reviyane pêşkêş dike.

Dersên ji bo îro
  1. Di serjêkirinê de amûreke tûj û guncaw bikar bîne û navê Allah bêje.
  2. Diran an neynûkê wekî amûra serjêkirinê bikar neyne.
  3. Ji bo heywanên kedî yên reviyane, qaîdeya neçarî ya di rivayetê de bicîh bîne û êş û azarê bê hewce dûr bixe.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.