Sahih al-Bukhari, hedîsa 5543
Rafi ibn Khadij rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Rafi ibn Khadij hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّنَا نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى. فَقَالَ " مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ فَكُلُوا، مَا لَمْ يَكُنْ سِنٌّ وَلاَ ظُفُرٌ، وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ، أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ، وَأَمَّا الظُّفْرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ". وَتَقَدَّمَ سَرَعَانُ النَّاسِ فَأَصَابُوا مِنَ الْغَنَائِمِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي آخِرِ النَّاسِ فَنَصَبُوا قُدُورًا فَأَمَرَ بِهَا فَأُكْفِئَتْ وَقَسَمَ بَيْنَهُمْ وَعَدَلَ بَعِيرًا بِعَشْرِ شِيَاهٍ، ثُمَّ نَدَّ بَعِيرٌ مِنْ أَوَائِلِ الْقَوْمِ وَلَمْ يَكُنْ مَعَهُمْ خَيْلٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ. فَقَالَ " إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا فَعَلَ مِنْهَا هَذَا فَافْعَلُوا مِثْلَ هَذَا ".
Rafi' bîn Xedîc got: Min ji Pêxember ﷺ re got:
"Em ê sibe li hember dijmin derkevin û kêrên me yên serjêkirinê nînin." Wî ferman kir: "Bi her tiştê ku xwînê diherikîne û navê Allah lê tê gotin, serjê bikin û bixwin; ji bilî diran û neynûkê. Ez ê sedema vê yekê ji we re bibêjim: Diran hestî ye, û neynûk jî kêra Hebeşiyan e." Kesên bilez di nav gel de gihîştin xenîmetan û Pêxember ﷺ li paşiya gel bû. Wan dîg dan ser agir, lê Pêxember ﷺ emir kir ku ew werin qulipandin. Paşê wî xenîmet di navbera wan de parve kir û devek wekî deh mihan hesab kir. Piştre deveke ji pêşengên qewmê reviya û hespên wan tunebûn, lewma mêrekî tîrek avêtê û Allah ew sekinand. Pêxember ﷺ ferman kir: "Di nav van heywanan de yên wekî canewerên kovî direvin hene; eger yek ji wan wiha bireve, hûn jî wiha bikin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di dema serjêkirinê de, divê xwîn herike û navê Allah bê gotin.
Rafi ibn Khadij ji Pêxember ﷺ pirsî ka bêyî kêr çawa serjê bikin, ji ber ku roja din dê bi dijmin re rûbirû bibin. Hadîs di heman demê de deve'yeke reviyayî jî vedibêje ku bi tîrekê hat sekinandin û bi wê awayê hat serjêkirin.
Amûrekî tûj ê serjêkirinê ku dihêle xwîna heywanê derkeve.
Di dema serjêkirinê de bîranîna Allah, bi gelemperî bi gotina: Bismillah.
Îşaretek e bo bikaranîna neynûkan wekî amûra birînê; Pêxember ﷺ neynûkê wekî amûra serjêkirinê qedexe dike.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku heywan dikare bi amûrekî tûj were serjêkirin, heke xwînê wê were rijandin û navê Allah bê gotin; lê ev yek di rewşa bikaranîna diranekê an neynûkekê de nayê pejirandin. Hadîs herwiha diyar dike ku heywaneke malê ya hovbûyî an reviyayî dikare bi tîrekê were sekinandin û serjêkirin, bi şertê ku rêzikên gotina navê Allah bên bicihanîn. Sepandina hûrgulî ya şertên serjêkirinê û îstîsnayan di mezhebên fiqhê de zêdetir tê şirovekirin.
- Heke tu bixwe heywanekê serjê dikî, piştrast be ku amûreke tûj û guncav hatiye bikaranîn û navê Allah hatiye gotin.
- Diran an neynûkê wekî amûra serjêkirinê bi kar neyne.
- Bi heywaneke reviyayî re bi baldarî tevbigere û şertên îslamî yên serjêkirinê bi cih bîne.
Ev rivayeta Rafi ibn Khadij jî li ser serjêkirina bi amûrekî ku xwînê dihêle were rijandin e.
Sahih al-Bukhari · #5475 (Sahih)Di vê rivayetê de Adi ibn Hatim li ser rêzikên nêçîra ku bi amûreke nêçîrê hatiye lêdan dipirse.
Sahih al-Bukhari · #5478 (Sahih)Ev rivayet şertên xwarina nêçîra ku ji hêla heywaneke nêçîra perwerdekirî ve hatiye girtin vedikole.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.