Sahih al-Bukhari, hedîsa 7096
Hudhaifa ibn al-Yaman rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Hudhaifa ibn al-Yaman hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ، يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ قَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ. قَالَ " فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ، تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ". قَالَ لَيْسَ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ، وَلَكِنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ. قَالَ لَيْسَ عَلَيْكَ مِنْهَا بَأْسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا. قَالَ عُمَرُ أَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ بَلْ يُكْسَرُ. قَالَ عُمَرُ إِذًا لاَ يُغْلَقَ أَبَدًا. قُلْتُ أَجَلْ. قُلْنَا لِحُذَيْفَةَ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ الْبَابَ قَالَ نَعَمْ كَمَا أَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ. فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَأَمَرْنَا مَسْرُوقًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنِ الْبَابُ قَالَ عُمَرُ.
Şeqîq got: Min bihîst ku Huzeyfe digot:
"Dema em li cem Umer rûniştibûn, wî got: 'Kîjan ji we gotina Pêxember ﷺ ya der barê fîtneyan de ji ber xwe ve kiriye?' Huzeyfe got: 'Fîtneya mirov a di malbat, mal, zarok û cîranên wî de, bi nimêj, sedeqe, emrkirina bi qenciyê û qedexekirina ji xerabiyê tê jêbirin.' Umer got: 'Ez ne van fîtneyan ji te dipirsim, lê ez wan fîtneyan dipirsim ku dê wek pêlên deryayê bilind bibin.' Huzeyfe got: 'Ji bo wê xem neke, ey Emîrê Muminîn! Çimkî di navbera te û wan de deriyekî girtî heye.' Umer pirsî: 'Ew derî dê were şikandin an vekirin?' Huzeyfe bersiv da: 'Na, ew ê were şikandin.' Umer got: 'Wê demê ew ê êdî tu carî neyê girtin.' Min (Huzeyfe) got: 'Erê.' Me ji Huzeyfe pirsî: 'Gelo Umer dizanibû ku ew derî kî ye?' Wî got: 'Erê, wekî ku ez dizanim beriya sibehê şev heye; çimkî min ji re gotineke rast û bê xeletî vegotibû.' Me newêribû ku em rasterast ji Huzeyfe bipirsin ka ew derî kî ye, lewma me emir da Mesrûq ku jê bipirse. Dema wî pirsî, Huzeyfe got: 'Ew derî Umer e.'
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Omer ew derî bû ku fitneyên mezin û wêranker digirtin.
Îmtîhan an aloziyek giran e ku mirov û civakê dixe ber îmtîhanê.
Wêneyek ji bo parastinê li hember aloziyên mezin; Huzeyfe rave dike ku Omer wê deriyê temsîl dikir.
Şaşîtiyên biçûk ên rojane bi nimêjê, sedeyê û teşwîqkirina reftarên baş tên efûkirin.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, rave dikin ku derî bi xwe Omer bû: heta ew sax bû, parastineke girîng li hember aloziyên berfireh hebû. Mirina wî destpêka nakokî û îmtîhanên giran bû. Beşa derbarê malbatê, mal û milkê, zarokan û cîranan de îmtîhanên rojane, ku kirinên baş dibin kefaret ji bo wan, ji aloziya mezin a civakî ya ku Omer pirsî wê cuda dike. Ev şîrovekirineke dîrokî ye, ne qaîdeke giştî ya derbarê serokatiyê de û ne jî bangek e ji bo piştgirîkirina neheqiyê.
- Nimêjên xwe yên rojane biparêze û sedeqe bide; hedîsê wan wekî rêyên kefaretê bi nav dike.
- Bi teşwîqkirina başiyê û bi awayekî aqilmend li hember reftarên şaş derketinê, alîkariya avakirina civakeke saxlem bike.
- Di dema aloziyên civakî de li pey zanîna pêbawer bike û ji gotegot û girankirina bêaqil a nakokiyan dûr bisekine.
Ev vegotin her wiha li ser danûstandinê di dema aloziyên civakî de û hilbijartina ku her nakokiyek bi eşkere neyê giran kirin diaxive.
Sahih al-Bukhari · #7052 (Sahih)Hedîsê vedibêje ku îmtîhan dikarin di demên tarî yên li pey hev de derkevin û girîngiya dilsozî li hember rêberiyê destnîşan dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.