Sahih al-Bukhari, hadith 1052
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ انْخَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً نَحْوًا مِنْ قِرَاءَةِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَقَالَ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ، ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَعْكَعْتَ. قَالَ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ، فَتَنَاوَلْتُ عُنْقُودًا، وَلَوْ أَصَبْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا، وَأُرِيتُ النَّارَ، فَلَمْ أَرَ مَنْظَرًا كَالْيَوْمِ قَطُّ أَفْظَعَ، وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ". قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " بِكُفْرِهِنَّ ". قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ " يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ، لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ كُلَّهُ، ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ".
Abdullah ibn Maslama heeft ons overgeleverd, van Malik, van Zayd ibn Aslam, van Ata' ibn Yasar, van Abdullah ibn Abbas, die zei: De zon verduisterde tijdens het leven van de Boodschapper van Allah ﷺ. De Boodschapper van Allah ﷺ verrichtte het zonsverduisteringsgebed en stond langdurig rechtop, ongeveer zo lang als nodig is om Soera Al-Baqara te reciteren. Vervolgens boog hij langdurig, waarna hij zijn hoofd hief en opnieuw langdurig ging staan, maar korter dan de eerste keer. Daarna boog hij weer langdurig, maar korter dan de eerste buiging. Vervolgens wierp hij zich neer in prosternatie. Hierna stond hij weer langdurig rechtop, maar korter dan de eerste keer, en boog vervolgens langdurig, maar korter dan de vorige buiging. Toen hief hij zijn hoofd en stond langdurig rechtop, maar korter dan de eerste keer, en boog wederom langdurig, maar korter dan de eerste buiging. Daarna wierp hij zich neer in prosternatie en beëindigde het gebed, terwijl de zon inmiddels weer helder was geworden. Hij ﷺ zei:
"De zon en de maan zijn twee tekenen van Allah; zij verduisteren niet vanwege de dood of het leven van iemand. Wanneer jullie dit zien, gedenk dan Allah." Zij zeiden: "O Boodschapper van Allah, wij zagen dat u ergens naar reikte op uw plaats en dat u vervolgens terugdeinsde." Hij ﷺ antwoordde: "Ik zag het Paradijs en reikte naar een tros vruchten; als ik die had gepakt, zouden jullie ervan hebben gegeten zolang de wereld bestaat. Ook werd mij de Hel getoond, en ik heb nog nooit zo'n verschrikkelijk aanzien gezien. Ik zag dat de meerderheid van haar bewoners vrouwen waren." Zij vroegen: "Waarom, o Boodschapper van Allah?" Hij antwoordde: "Vanwege hun ondankbaarheid." Er werd gevraagd: "Zijn zij ondankbaar jegens Allah?" Hij zei: "Zij zijn ondankbaar jegens hun echtgenoten en ondankbaar voor goedheid. Als je je hele leven goed bent voor een van hen en zij ziet vervolgens iets onplezierigs bij jou, zegt zij: 'Ik heb nooit enig goeds van jou gezien.'"
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Bij een eclips bidt men, gedenkt Allah en toont dankbaarheid.
Een bijzonder gebed dat wordt verricht wanneer de zon of de maan verduistert.
Gebeurtenissen in de schepping die wijzen op Allahs macht en aansporen tot gedenken.
Goede behandeling of weldaden ontkennen of kleineren, zoals in het genoemde voorbeeld.
Geleerden leiden af dat een eclips geen voorteken is van iemands geboorte of overlijden, maar een teken dat aanspoort tot gebed en het gedenken van Allah. De overlevering beschrijft het gebed van de Profeet ﷺ met lange staande gedeelten, buigingen en prosternaties. Juristen van de soennitische wetscholen bespreken de precieze vorm en status van het eclipsgebed; zij benadrukken gezamenlijk gebed, smeekbeden en gedenken als passende reacties. De waarschuwing over ondankbaarheid vraagt om zelfonderzoek en geldt niet als grond om vrouwen als groep te veroordelen.
- Gebruik een eclips als aanleiding om te bidden, Allah te gedenken en smeekbeden te verrichten.
- Schrijf natuurverschijnselen niet toe aan iemands geboorte of overlijden, maar richt je op aanbidding en bezinning.
- Erken de goede daden van anderen en spreek niet achteloos alsof hun eerdere goedheid nooit heeft bestaan.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Aisha beschrijft eveneens het gebed tijdens een zonsverduistering en de aansporing om Allah te gedenken.
Sahih al-Bukhari · #1041 (Sahih)Deze overlevering noemt de zon en de maan tekenen van Allah en verwerpt de gedachte dat een eclips met iemands geboorte of dood samenhangt.
Sahih al-Bukhari · #1053 (Sahih)Asma’ vertelt over de aansporing van de Profeet ﷺ om tijdens een zonsverduistering liefdadigheid te geven.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.