Koop en Handel · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 2053

Overgeleverd door Aisha bint Abi Bakr. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Koop en Handel
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Van al‑Bukhari terug naar Aisha

Sahih (betrouwbaar)
  1. 1Yahya ibn Qaza'avertelde het aan al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ
  2. 2Malikمَالِكٌ
  3. 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  5. 5Aishaعَائِشَةَ

Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي فَاقْبِضْهُ‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا كَانَ عَامَ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَقَالَ ابْنُ أَخِي، قَدْ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ‏.‏ فَقَامَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ، فَقَالَ أَخِي، وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَتَسَاوَقَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ابْنُ أَخِي، كَانَ قَدْ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ احْتَجِبِي مِنْهُ ‏"‏‏.‏ لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ‏.‏

Vertaling

Yahya ibn Qaza'a heeft ons overgeleverd, Malik heeft ons overgeleverd, van Ibn Shihab, van Urwa ibn az-Zubayr, van Aisha (moge Allah tevreden met haar zijn), die zei: Utba ibn Abi Waqqas had zijn broer Sa'd ibn Abi Waqqas opgedragen: 'De zoon van de slavin van Zam'a is van mij, neem hem dus onder je hoede.' Zij zei: Toen het jaar van de Verovering aanbrak, nam Sa'd ibn Abi Waqqas de jongen mee en zei: 'Hij is de zoon van mijn broer; hij heeft mij hierover een opdracht gegeven.' Daarop stond Abd ibn Zam'a op en zei: 'Hij is mijn broer en de zoon van de slavin van mijn vader; hij is geboren op zijn bed.' Vervolgens haastten zij zich beiden naar de Profeet ﷺ. Sa'd zei: 'O Boodschapper van Allah, hij is de zoon van mijn broer en hij heeft mij hierover een opdracht gegeven.' Abd ibn Zam'a zei: 'Hij is mijn broer en de zoon van de slavin van mijn vader; hij is geboren op zijn bed.' De Boodschapper van Allah ﷺ zei toen: 'Hij is voor jou, o Abd ibn Zam'a.' Vervolgens zei de Profeet ﷺ: 'Het kind behoort toe aan het bed, en voor de ontuchtpieger is er slechts de steen.' Daarna zei hij tegen Sawda bint Zam'a, de vrouw van de Profeet ﷺ: 'Neem de sluier in acht tegenover hem,' vanwege de gelijkenis die hij zag tussen de jongen en Utba. En zij zag hem niet meer totdat zij Allah ontmoette.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Afstamming volgt het huwelijksbed, terwijl een uiterlijke gelijkenis de afscherming niet opheft.

Achtergrond & aanleiding

Tijdens het jaar van de verovering van Mekka ontstond een geschil over de afstamming van een jongen die geboren was op het bed van Zam'a. Sa'd ibn Abi Waqqas beriep zich op een opdracht van zijn broer Utba; Abd ibn Zam'a beriep zich op het huwelijksbed van zijn vader. De Profeet ﷺ kende de jongen toe aan Abd ibn Zam'a en droeg Sawda op zich tegenover hem af te schermen vanwege zijn gelijkenis met Utba.

Moeilijke woorden uitgelegd
Het bed (al-firāsh)

De huwelijksband waaronder een kind wordt geboren en waaraan de islamitische rechtsregel de afstamming toeschrijft.

Voor de ontuchtpleger is er de steen

Een uitdrukking die aangeeft dat de persoon die buiten het huwelijk gemeenschap had geen recht op de afstamming krijgt.

Neem de sluier in acht

Sawda moest zich tegenover de jongen afschermen alsof hij voor haar geen mahram was, omdat de Profeet ﷺ zijn gelijkenis met Utba had opgemerkt.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden leiden uit de uitspraak «het kind behoort toe aan het bed» af dat de vastgestelde afstamming binnen een huwelijk juridisch voorgaat op een bewering van iemand buiten dat huwelijk. Een uiterlijke gelijkenis kan aanleiding geven tot voorzichtigheid in omgang, maar wijzigt op zichzelf de afstamming niet. De opdracht aan Sawda laat zien dat de uitspraak over afstamming en de voorzorg rond de omgang hier samen aan bod komen. De rechtsgeleerden bespreken de toepassing van de regel aan de hand van de voorwaarden voor een geldig huwelijksbed en de omstandigheden van de zaak.

Lessen voor vandaag
  1. Baseer uitspraken over iemands afstamming niet op vermoedens of alleen op uiterlijke gelijkenis; respecteer de geldende rechtsregels.
  2. Leg een gevoelig familiegeschil voor aan deskundige en rechtvaardige bemiddelaars in plaats van zelf het oordeel af te dwingen.
  3. Neem passende voorzorgsmaatregelen in familiecontact wanneer er twijfel bestaat over mahram-status, zonder daarmee iemands vastgestelde afstamming te ontkennen.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.