Koop en Handel · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 2218

Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Koop en Handel
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Aisha

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ، فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ، انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ، فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ، فَقَالَ ‏ "‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ فَلَمْ تَرَهُ سَوْدَةُ قَطُّ‏.‏

Vertaling

Qutayba heeft ons overgeleverd, Al-Layth heeft ons overgeleverd, van Ibn Shihab, van 'Urwa, van Aisha (moge Allah tevreden met haar zijn), dat zij zei: Sa'd ibn Abi Waqqas en 'Abd ibn Zam'a hadden een geschil over een jongen. Sa'd zei:

"O Boodschapper van Allah ﷺ, dit is de zoon van mijn broer 'Utba ibn Abi Waqqas; hij heeft mij toevertrouwd dat dit zijn zoon is. Kijk naar zijn gelijkenis." En 'Abd ibn Zam'a zei: "O Boodschapper van Allah ﷺ, dit is mijn broer; hij is geboren op het bed van mijn vader uit zijn slavin." De Boodschapper van Allah ﷺ keek naar de gelijkenis van de jongen en zag een duidelijke overeenkomst met 'Utba. Hij zei toen: "Hij is voor jou, o 'Abd. Het kind behoort aan het bed toe, en voor de overspelige is er slechts de steen. En jij, Sawda bint Zam'a, neem de sluier in acht tegenover hem." Sawda heeft hem daarna nooit meer gezien.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Afstamming volgt het huwelijksbed, terwijl gelijkenis op zichzelf geen vaderschap bewijst.

Achtergrond & aanleiding

Sa'd ibn Abi Waqqas en 'Abd ibn Zam'a verschilden over de afstamming van een jongen. Sa'd beriep zich op de gelijkenis met 'Utba ibn Abi Waqqas; 'Abd wees erop dat de jongen geboren was op het bed van zijn vader.

Moeilijke woorden uitgelegd
Het kind behoort aan het bed toe

Bij een geldige huwelijksrelatie geldt de echtgenoot als vader, zolang er geen erkende grond is om die afstamming te betwisten.

Voor de overspelige is er slechts de steen

Wie een buitenechtelijke relatie aanvoert, krijgt daarmee geen recht op de afstamming; de uitspraak kent de afstamming toe volgens de regel van het huwelijksbed.

Neem de sluier in acht

Sawda moest tegenover de jongen de regels van bedekking naleven, omdat de uitspraak over afstamming zijn biologische gelijkenis niet uitwiste.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden leiden uit de uitspraak «het kind behoort aan het bed toe» af dat de huwelijksband de juridische afstamming bepaalt en dat een buitenstaander die afstamming niet enkel met een beroep op gelijkenis kan opeisen. De profeet ﷺ kende de jongen toe aan 'Abd, maar droeg Sawda tegelijk op afstand te bewaren vanwege de duidelijke gelijkenis met 'Utba. Geleerden bespreken dit als onderscheid tussen juridische afstamming en voorzichtigheid in de omgang; de vier soennitische wetscholen behandelen afstamming, ontkenning ervan en de gevolgen voor verwantschap binnen hun regels voor familie- en huwelijksrecht.

Lessen voor vandaag
  1. Trek geen conclusies over iemands afstamming op basis van uiterlijk alleen; volg de geldende regels en laat geschillen door bevoegde instanties behandelen.
  2. Bescherm de waardigheid en privacy van kinderen en families wanneer er een conflict over afstamming speelt.
  3. Houd bij familiebanden rekening met zowel juridische uitspraken als de daaruit voortvloeiende regels voor omgang en bedekking.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.