Mukataba (Vrijkoopcontracten) · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 2560

Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Mukataba (Vrijkoopcontracten)
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Aisha

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ إِنَّ بَرِيرَةَ دَخَلَتْ عَلَيْهَا تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَعَلَيْهَا خَمْسَةُ أَوَاقٍ، نُجِّمَتْ عَلَيْهَا فِي خَمْسِ سِنِينَ، فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ وَنَفِسَتْ فِيهَا أَرَأَيْتِ إِنْ عَدَدْتُ لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، أَيَبِيعُكِ أَهْلُكِ، فَأُعْتِقَكِ، فَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَعَرَضَتْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لاَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ لَنَا الْوَلاَءُ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ‏"‏‏.‏

Vertaling

Al-Layth zei: Yunus vertelde mij, van Ibn Shihab, dat Urwah zei: Aisha (moge Allah tevreden met haar zijn) zei:

"Barirah kwam bij haar om hulp te vragen voor haar vrijkoopcontract. Zij moest vijf uqiya betalen, verspreid over vijf jaar." Aisha kreeg medelijden met haar en zei: "Wat denk je ervan als ik het bedrag in één keer voor je betaal? Zouden je eigenaren je dan aan mij verkopen, zodat ik je kan vrijlaten en jouw wala' (patronaatsrecht) aan mij toekomt?" Barirah ging naar haar eigenaren en legde hun dit voorstel voor, maar zij zeiden: "Nee, tenzij het patronaatsrecht aan ons toekomt." Aisha vervolgde: "Ik ging naar de Boodschapper van Allah ﷺ en vertelde hem hierover." De Boodschapper van Allah ﷺ zei tegen haar: "Koop haar en laat haar vrij, want het patronaatsrecht behoort toe aan degene die bevrijdt." Vervolgens stond de Boodschapper van Allah ﷺ op en sprak tot de mensen: "Wat is er aan de hand met mannen die voorwaarden stellen die niet in het Boek van Allah staan? Wie een voorwaarde stelt die niet in het Boek van Allah staat, diens voorwaarde is ongeldig. De voorwaarde van Allah is rechtvaardiger en zekerder."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Een contractvoorwaarde kan de door Allah bepaalde wala’ niet veranderen.

Achtergrond & aanleiding

Barirah vroeg Aisha om hulp bij haar vrijkoopcontract. Haar eigenaren wilden haar verkopen op voorwaarde dat het wala’ aan hen zou toekomen. Aisha vroeg de Profeet ﷺ om raad, waarna hij het oordeel over het wala’ bekendmaakte.

Moeilijke woorden uitgelegd
Kitaba

Een overeenkomst waarbij een tot slaaf gemaakte persoon vrijkomt na betaling van een afgesproken bedrag.

Wala’

Een juridische band die ontstaat door het bevrijden van een tot slaaf gemaakte persoon, met bijbehorende erfrechtelijke gevolgen.

Uqiya

Een historische gewichtseenheid; de hadith noemt vijf uqiya, te betalen in vijf jaarlijkse termijnen.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden hieruit af dat het wala’ toekomt aan degene die de bevrijding verricht en niet door een contractuele voorwaarde aan een ander kan worden toegewezen. Een voorwaarde die strijdig is met de goddelijke wet is ongeldig, ook wanneer de rest van de overeenkomst geldig blijft. De wetscholen bespreken de precieze gevolgen van zulke ongeldige voorwaarden binnen verschillende soorten overeenkomsten, maar erkennen dat een menselijke afspraak een vastgestelde goddelijke regel niet opzijzet.

Lessen voor vandaag
  1. Lees voorwaarden zorgvuldig en spreek ze helder af voordat je een contract sluit.
  2. Wijs een contractvoorwaarde af wanneer die botst met een duidelijke regel van Allah.
  3. Gebruik je middelen om mensen in nood op een rechtvaardige manier te helpen.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.