Sahih al-Bukhari, hadith 2563
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Aisha
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ، فِي كُلِّ عَامٍ وَقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي. فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي. فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا، فَأَبَوْا ذَلِكَ عَلَيْهَا، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ، فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ. فَسَمِعَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ " خُذِيهَا، فَأَعْتِقِيهَا، وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَأَيُّمَا شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، فَقَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ يَا فُلاَنُ وَلِيَ الْوَلاَءُ إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ".
Oebaid ibn Isma'il heeft ons overgeleverd, Aboe Oesama heeft ons overgeleverd, van Hisjam, van zijn vader, van Aïsja (moge Allah tevreden met haar zijn), zij zei: Barira kwam naar mij en zei: 'Ik heb met mijn meesters een contract gesloten voor mijn vrijheid tegen negen oeqiyya's, elk jaar één oeqiyya; help mij dus.' Aïsja zei: 'Als je meesters ermee instemmen dat ik het bedrag in één keer aan hen betaal en jou vrijkoop op voorwaarde dat jouw wala' (cliëntsrecht) aan mij toekomt, dan zal ik dat doen.' Zij ging naar haar meesters, maar zij weigerden dit. Zij kwam terug en zei: 'Ik heb hun dit aanbod gedaan, maar zij weigerden tenzij de wala' aan hen zou toekomen.' De Boodschapper van Allah ﷺ hoorde hiervan en vroeg mij ernaar, waarop ik hem informeerde. Hij zei toen: 'Koop haar en bevrijd haar, en beding voor hen de wala', want de wala' behoort slechts toe aan degene die bevrijdt.' Aïsja zei: Vervolgens stond de Boodschapper van Allah ﷺ op voor de mensen, prees Allah en sprak Hem lof toe, en zei daarna: 'Amma ba'du, wat is er aan de hand met mannen onder jullie die voorwaarden stellen die niet in het Boek van Allah staan? Elke voorwaarde die niet in het Boek van Allah staat, is ongeldig, zelfs al zijn het honderd voorwaarden. Het oordeel van Allah is rechtvaardiger en de voorwaarde van Allah is sterker en betrouwbaarder. Wat is er aan de hand met mannen onder jullie waarvan er één zegt:
"Bevrijd die slaaf, o zo-en-zo, maar de wala' is voor mij"? Waarlijk, de wala' behoort slechts toe aan degene die bevrijdt.'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Bij vrijkoop geldt de wala’ voor degene die de tot slaaf gemaakte bevrijdt.
Barira vroeg Aisha om hulp bij haar vrijkoopcontract. Haar meesters wilden dat de wala’ aan hen zou toekomen, hoewel Aisha haar zou betalen en bevrijden. De Profeet ﷺ maakte duidelijk dat dit recht toekomt aan degene die haar bevrijdt.
Een overeenkomst waarbij een tot slaaf gemaakte persoon in afgesproken termijnen betaalt om vrij te worden.
Een juridische band die na de bevrijding ontstaat tussen de bevrijder en de vrijgelatene.
Een historische gewichtseenheid voor edelmetaal.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat de wala’ toekomt aan degene die daadwerkelijk bevrijdt en dat een contractvoorwaarde die hiermee strijdt ongeldig is. De uitspraak over voorwaarden in strijd met Allahs voorschriften betekent niet dat iedere niet letterlijk in de Koran genoemde afspraak ongeldig is: juristen onderscheiden tussen toegestane voorwaarden en voorwaarden die botsen met de islamitische wet. De wetscholen bespreken de precieze reikwijdte van zulke voorwaarden, maar erkennen dat een voorwaarde die een vastgesteld recht van de bevrijder afneemt niet bindend is.
- Lees afspraken zorgvuldig en stem geen voorwaarde toe die botst met een vastgesteld islamitisch recht.
- Help mensen die hun vrijheid of zelfstandigheid proberen te bereiken met concrete en eerlijke steun.
- Leg bij een juridisch geschil de voorwaarden voor aan een deskundige voordat je handelt.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.