Sahih al-Bukhari, hadith 2565
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Aisha
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَيْمَنُ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْتُ كُنْتُ غُلاَمًا لِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي لَهَبٍ، وَمَاتَ وَوَرِثَنِي بَنُوهُ، وَإِنَّهُمْ بَاعُونِي مِنَ ابْنِ أَبِي عَمْرٍو، فَأَعْتَقَنِي ابْنُ أَبِي عَمْرٍو، وَاشْتَرَطَ بَنُو عُتْبَةَ الْوَلاَءَ. فَقَالَتْ دَخَلَتْ بَرِيرَةُ وَهْىَ مُكَاتَبَةٌ فَقَالَتِ اشْتَرِينِي وَأَعْتِقِينِي. قَالَتْ نَعَمْ. قَالَتْ لاَ يَبِيعُونِي حَتَّى يَشْتَرِطُوا وَلاَئِي. فَقَالَتْ لاَ حَاجَةَ لِي بِذَلِكَ. فَسَمِعَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ بَلَغَهُ، فَذَكَرَ لِعَائِشَةَ، فَذَكَرَتْ عَائِشَةُ مَا قَالَتْ لَهَا، فَقَالَ " اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا، وَدَعِيهِمْ يَشْتَرِطُونَ مَا شَاءُوا ". فَاشْتَرَتْهَا عَائِشَةُ فَأَعْتَقَتْهَا وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا الْوَلاَءَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ، وَإِنِ اشْتَرَطُوا مِائَةَ شَرْطٍ ".
Abdoe Nu'aim heeft ons overgeleverd, Abdoel-Wahid ibn Aiman heeft ons overgeleverd en zei: Mijn vader Aiman vertelde mij: Ik ging naar Aïsja – moge Allah tevreden met haar zijn – en zei: 'Ik was een slaaf van Oetba ibn Abi Lahab. Hij stierf en zijn zonen erfden mij. Zij verkochten mij aan Ibn Abi Amr, die mij vrijkocht, maar de zonen van Oetba bedongen het recht van wala’ voor zichzelf.' Aïsja zei: 'Barira kwam bij mij terwijl zij een mukataba-slaaf was en zei: Koop mij en bevrijd mij. Ik stemde toe, maar zij zei: Zij zullen mij niet verkopen tenzij zij mijn wala’ bedingen. Ik antwoordde: Daar heb ik geen behoefte aan.' De Profeet ﷺ hoorde dit of het bereikte hem, waarop hij Aïsja erover aansprak. Aïsja vertelde wat Barira tegen haar had gezegd. De Profeet ﷺ zei: 'Koop haar en bevrijd haar, en laat hen bedingen wat zij willen.' Aïsja kocht haar vervolgens en bevrijdde haar, waarna haar familie het wala’ bedong. De Profeet ﷺ zei toen: 'Het wala’ behoort toe aan degene die bevrijdt, zelfs al zouden zij honderd voorwaarden stellen.'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Het recht op wala behoort toe aan degene die de slaaf bevrijdt.
Aiman vroeg Aisha over een geval waarin de erfgenamen van zijn eerdere eigenaar het wala voor zichzelf bedongen nadat iemand anders hem had vrijgelaten. Aisha vertelde daarop over Barira, wier verkopers eveneens het wala wilden bedingen.
Een overeenkomst waarbij een slaaf met zijn eigenaar afspreekt zichzelf tegen betaling vrij te kopen.
Een juridische band die ontstaat door het vrijlaten van een slaaf en gevolgen heeft voor erfrechtelijke aanspraken.
Iemand uit slavernij vrijlaten; in dit verhaal doet Aisha dat nadat zij Barira heeft gekocht.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat wala toekomt aan degene die de bevrijding daadwerkelijk verricht, niet aan een verkoper die dit als voorwaarde bedingt. De uitspraak dat verkopers voorwaarden mogen stellen betekent niet dat elke voorwaarde juridisch geldig wordt: een voorwaarde die strijdig is met deze regel heeft geen rechtskracht. De wetscholen bespreken de precieze juridische gevolgen van zulke voorwaarden binnen hun eigen regels, maar de overlevering maakt het uitgangspunt duidelijk: het wala volgt de bevrijder.
- Leg bij een overeenkomst vooraf vast welke voorwaarden juridisch geldig zijn en vraag bij onduidelijkheid deskundig advies.
- Laat je niet misleiden door een contractuele eis die botst met een helder juridisch beginsel.
- Gebruik je middelen om mensen in kwetsbare omstandigheden daadwerkelijk vrijheid en zelfstandigheid te geven.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.